11307 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 8 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete ile 4/B sözleşmeli personelin analık iznini doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftaya; çoğul gebelikte 26 haftaya çıkarmıştır. Hekim raporu ve çalışanın isteğiyle doğumdan önce çalışılabilecek son dönem iki haftadır. Eski izin dönemleri ve kararın geçiş koşulları ayrıca değerlendirilir.
11307 sayılı Kanun, Madde 11307Kaynağı aç
Sözleşmeli Personelin Hukuki Niteliği ve Görev Çerçevesi
Sözleşmeli personel istihdamı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasında düzenlenmiştir. Bu statüdeki personel; kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında öngörülen mühim projelerin tanzimi, icrası ve işletilmesi bakımından zorunlu olan hallerde, özel mesleki uzmanlık gerektiren geçici işlerde istihdam edilir. Cumhurbaşkanınca tayin edilen ilke ve yöntemler doğrultusunda tahsis edilen pozisyonlarda bütçe yılıyla sınırlı olarak akdedilen sözleşmelerle çalıştırılan bu görevliler, kamu hizmeti icra etmelerine rağmen işçi niteliği taşımazlar.
Sözleşmeli personelin sözleşmede belirlenmiş görev mahalli haricinde ve farklı bir unvan kapsamındaki işte istihdam edilmesi hukuken kural olarak mümkün değildir. Personelin bu kurala aykırı biçimde görev yeri veya iş tanımı dışında görevlendirilmesi halinde, mevzuata aykırı işlemin iptali talebiyle idari yargı yoluna başvurulabilir.
Zorunlu nedenlerle sözleşmeli personelin görev mahallinin dışında geçici görevle yetkilendirilmesi durumunda yalnızca gündelik ve yol giderleri idarece karşılanır. Geçici görev yolluğu haricinde personele başkaca bir harcırah kalemi tahakkuk ettirilmez.
Sözleşmeli personelin kurumlar arası naklen yer değiştirmesi kural olarak mümkün değildir. Personelin veya kurumların istemi bulunsa dahi idareler arası geçiş gerçekleştirilemez; yer değişikliği talepleri yalnızca ilgili kurumun kendi teşkilat yapısı ve mazeret usulleri çerçevesinde işleme alınabilir.
Mali Haklar ve Ticaret Yasağı
Sözleşmeli personele yürütülen vazife sebebiyle sözleşmede kararlaştırılan aylık ücreti haricinde herhangi bir ad altında ek ödeme yapılması yasaktır. İdare ile personel arasında akdedilen hizmet sözleşmesine ek mali menfaat öngören maddeler konulamaz; bu doğrultuda tesis edilen sözleşme hükümleri kanuna aykırılık teşkil edeceğinden geçerlilik kazanmaz ve yerine getirilmeyen taleplere dair kuruma karşı hak iddiasında bulunulamaz.
Ek ödeme yasağının istisnaları belirli meslek gruplarıyla sınırlandırılmıştır. Yurt dışında istihdam edilen yabancı uyruklu personele yerel gelenek veya yasal gereklilikler uyarınca ödenen zorunlu ikramiyeler; vaiz, Kur'an kursu öğreticisi, imam-hatip ve müezzin-kayyımlara verilen ek ders ücreti; Milli Eğitim Bakanlığında kadrolu personel yetersizliği sebebiyle çalıştırılan sözleşmeli öğretmenlere ödenen ek ders ücreti ve öğretim yılına hazırlık ödeneği ile sözleşmeli avukat ve dava vekillerine ayrılan vekalet ücretleri ek ödeme yasağının haricindedir.
Sözleşmeli personelin dışarıda kazanç temin eden işlerle iştigal etmesi ve ticari faaliyette bulunması yasaktır. Bununla birlikte sözleşmeli avukatlar, dava vekilleri, günün yahut haftanın belirlenmiş saatlerinde vazife yapan hekim ve uzman hekimler ile ilçe ve bucak belediyelerinde görevli teknik elemanlar bu faaliyet yasağından müstesna tutulmuştur.
Çalışma Düzeni ve İzin Hakları
Sözleşmeli personelin genel haftalık çalışma mesaisi memurlar gibi 40 saattir. Bunun yanında sözleşmeli personelin o gün içerisinde tamamlanması icap eden işler bitinceye kadar vazifeyi sürdürme zorunluluğu bulunmaktadır. İlgili kanunlardaki özel kurallar mahfuz kalmak kaydıyla, olağan mesai süresini aşan çalışmaların her sekiz saati karşılığında personele bir gün izin kullandırılır.
Kamu kurum ve kuruluşlarındaki hizmet müddeti 1 yıldan 10 yıla kadar olan sözleşmeli personele 20 gün, hizmet süresi 10 yıldan fazla olan personele ise 30 gün ücretli yıllık izin verilir. Bu izin kullanımında memuriyet rejimindeki gibi gidiş ve dönüş için yol izni ilave edilmez. Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde vazife yürüten sözleşmeli öğretmenler ise yaz tatili ile dinlenme tatillerinde izinli kabul edilir; kendilerine hastalık ve kanuni mazeret izinleri haricinde ayrıca bir yıllık izin tahsis edilmez.
11307 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı sonrasında 4/B sözleşmeli kadın personelin analık izni doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftadır; çoğul gebelikte toplam 26 haftadır. Hekim raporu ve çalışanın isteğiyle doğuma iki hafta kalıncaya kadar çalışılabilir; fiilen çalışılan süre doğum sonrasına eklenir. Süt iznine ilişkin özel hükümler ayrıca uygulanır.
Sözleşmeli erkeğe eşinin doğum yapması üzerine 657 sayılı Kanunun 104 üncü maddesi doğrultusunda talebi halinde on gün babalık izni verilir. Personelin kendisinin ya da evladının evlenmesi yahut eşinin, evladının, kendisinin veya eşinin anne, baba ve kardeşinin vefatı durumunda her defasında yedişer gün mazeret izni kullandırılır.
Resmi tabip raporuyla tespit edilen rahatsızlıklar dolayısıyla personelin ücretli hastalık izni hakkı bulunur; söz konusu izne dair idari sınırlamalar yargı mercilerince iptal edildiğinden rapordaki süreler geçerli kabul edilir. Bakmakla mükellef olunan ya da refakat edilmemesi halinde hayati risk doğuracak anne, baba, eş, çocuk ve kardeşlerin ağır bir kaza geçirmesi veya uzun soluklu tedavi gerektiren hastalığa yakalanması hallerinde üç aya kadar ücretli refakat izni kullandırılabilir. Bu hakkın tatbiki için sağlık kurulu raporunda tıbbi gerekçelerin, hayati tehlikenin, yakın ve sürekli bakım zaruretinin ve üç ayı aşmayacak refakat müddetinin sarih olarak gösterilmesi icap eder.
Hizmet Sözleşmesinin Sona Ermesi ve Yeniden İstihdam
Sözleşmeli personelin hukuki bağı ilgilinin vefatı yahut 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca sürekli tam iş göremezlik geliri, malullük veya yaşlılık aylığı tahsisi veyahut toptan ödeme yapılması hallerinde kendiliğinden son bulur.
Sözleşme devresi dahilinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün yahut toplam on gün boyunca göreve gelinmemesi kurum tarafından tek taraflı fesih sebebidir. Esaslara riayetsizlik gerekçesiyle sözleşmesi feshedilenler veya sözleşmeyi mevzuat dışı gerekçelerle tek taraflı bozan personeller, fesih tarihinden itibaren bir tam yıl geçmedikçe sözleşmeli kadrolarda istihdam edilemez. Kısmi zamanlı çalışanlar, unvan değişikliği yapanlar ile eş veya sağlık mazeretleri karşılanamayanlar bu kısıtlamanın istisnalarıdır.
Doğum, evlat edinme, kamu görevlisi eşin yurt dışına görevlendirilmesi ya da askerlik nedeniyle görevinden ayrılan personelin pozisyonu muhafaza edilir ve iş sonu tazminatı almamış olması şartıyla aynı kurumda göreve dönebilir. Müracaatların doğum ve evlat edinmede izin hitamından itibaren iki yıl; eşin görevinin bitimi yahut askerlik terhis tarihinden itibaren otuz gün içinde yapılması şarttır. Başvurunun reddi halinde tebliğden itibaren altmış gün içinde iptal ve özlük haklarının tahsili talebiyle idari yargıda dava açılabilir.
İş Sonu Tazminatı Talebi ve Şartları
İş sonu tazminatının tahakkuku için askerlik ve doğum halleri hariç tutulmak üzere kesintisiz ve fiilen asgari 2 hizmet yılının ikmal edilmiş bulunması mecburidir. 5510 sayılı Kanun kapsamında malullük, yaşlılık aylığı bağlanması, toptan ödeme yapılması, idarenin hizmete ihtiyaç kalmadığını bildirerek sözleşmeyi feshetmesi veya personelin bir ay evvel yazılı bildirim sunarak sözleşmeyi sonlandırması hallerinde hak doğar.
Sözleşme hükümlerinin ihlali suretiyle kurumca gerçekleştirilen fesihlerde ya da personelin sözleşme esasları dışında tek yanlı sözleşmeyi bozması veya yenilememesi halinde tazminat verilmez. Yurt dışındaki yabancı uyruklu sözleşmeliler ve haftalık 40 saatin altında vazife görenler bu tazminattan faydalanamaz; ancak sözleşmeli öğretmenler 40 saatlik çalışma sınırına tabi olmaksızın tazminata hak kazanabilir. Şartları sağlandığı halde tazminatı ödenmeyen veya eksik yatırılan personel idari başvuru sonrası ret işlemi üzerine idare mahkemelerinde dava açabilir.
Sözleşmeli personel kurum içi görevlendirmeyle başka bir birime verilebilir mi?
Sözleşmeli personelin sözleşmesinde gösterilen görev mahalli haricinde ve farklı bir unvana dair işte istihdam edilmesi kural olarak mümkün değildir; mevzuata aykırı görevlendirme işlemlerine karşı iptal davası açılabilir.
Sözleşmeli personelin kurumlar arası geçiş imkanı var mıdır?
Sözleşmeli personelin kurumlar arası nakil hakkı mevzuatta yer almamaktadır; yer değişikliği işlemleri sadece personelin çalıştığı idare nezdindeki mazeret düzenlemeleri dahilinde ele alınabilir.
Sözleşmeli öğretmenlerin yıllık izin hakkı nasıl uygulanır?
Milli Eğitim Bakanlığındaki sözleşmeli öğretmenler yaz tatili ve dinlenme tatillerinde izinli kabul edilir; mazeret ve hastalık izinleri hariç tutulmak kaydıyla ayrıca yıllık izin verilmez.
Sözleşmeli kadın personelin doğum öncesi çalışma hakkı ne kadardır?
Sağlık durumunun uygun olduğunu doktor raporu ile tevsik eden sözleşmeli kadın personel, doğumdan önceki üç haftaya kadar çalışabilir ve kullanılan bu süreler doğum sonrasına ilave edilir.
Kendi isteğiyle sözleşmesini fesheden personel iş sonu tazminatı alabilir mi?
Askerlik ve doğum istisnaları hariç kesintisiz fiilen en az 2 hizmet yılını dolduran personel, bir ay önceden idareye yazılı bildirimde bulunarak sözleşmesini feshettiğinde iş sonu tazminatı talep edebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy