7590 sayılı Kanunun 26 ve 27. maddeleriyle 31 Temmuz 2026’da devredilen 5651 kapsamındaki görevlerde yetkili kurum Siber Güvenlik Başkanlığıdır. İlgili ikincil düzenlemelerdeki BTK/TİB atıfları, devredilen görevler bakımından bu Başkanlığa yapılmış sayılır. BTK’nın bütün elektronik haberleşme görevleri devredilmiş değildir; başka özel kanunlardaki yetkiler ayrıca değerlendirilir. 7578 sayılı Kanunun yeni sosyal ağ ve oyun platformu yükümlülüklerinin yürürlük tarihi ise 1 Kasım 2026’dır.
7590 sayılı Kanun, Madde 26Kaynağı aç
Çocukların Dijital Ortamda Korunması ve Anayasal Çerçeve
Dijital mecralarda çocukların korunması, hem uluslararası sözleşmelerin hem de anayasal ilkelerin merkezinde yer alır. Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin 3. maddesi uyarınca çocukla ilgili tüm işlemlerde çocuğun üstün yararı ilkesi esas alınır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 41. maddesi ise devleti ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunmasını temin etmek için gerekli tedbirleri almakla görevlendirmiş; ayrıca her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alma yükümlülüğü yüklemiştir.
2709 sayılı TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI m. 41Kaynağı aç
Sosyal Ağ Sağlayıcılar İçin Yaş Sınırı ve Ebeveyn Kontrolü
5651 sayılı Kanun Ek Madde 4 fıkra 7 uyarınca, sosyal ağ sağlayıcı onbeş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz. Sağlayıcılar, anılan hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dâhil gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Onbeş yaşını doldurmuş çocuklara yönelik olarak ise çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sağlama konusunda gerekli tedbirlerin alınması ve bu önlemlerin sosyal ağ sağlayıcının kendi internet sitesinde yayımlanması zorunludur.
5651 sayılı Kanun Ek Madde 4 fıkra 20 doğrultusunda, sosyal ağ sağlayıcılar açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol mekanizmaları oluşturmakla mükelleftir. Bu denetim mekanizmaları; hesap ayarlarının denetlenmesini, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına bağlanmasını ve kullanım sürelerinin izlenerek sınırlandırılmasını içerir. Sağlayıcılar ayrıca aldatıcı reklamları önlemeye matuf tedbirleri tesis etmek zorundadır.
Yüksek Trafikli Sosyal Ağlar ve Kademeli Yaptırımlar
Türkiye'den günlük erişimi on milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcılar, gecikmesinde sakınca bulunan hâller kapsamında 5651 sayılı Kanun m. 8/A uyarınca verilen kararların gereğini derhâl ve en geç bir saat içinde yerine getirir. Söz konusu sağlayıcılar, kanun gereğince verilen içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararlarına konu yayının kendi internet sitesinde yayınlanmaması hususunda gerekli her türlü tedbiri alır.
7578 sayılı Kanunla sosyal ağ sağlayıcılara ilişkin bu reklam yasağı ve bant genişliği yaptırım zinciri 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecektir. Devredilen 5651 görevleri bakımından yetkili kurum Siber Güvenlik Başkanlığıdır; ertelenmiş yürürlük tarihinden önce bu yeni zincir uygulanmış gibi değerlendirme yapılamaz.
Bant genişliğinin daraltılmasına yönelik sulh ceza hâkimliği kararları bildirimden itibaren derhâl ve en geç dört saat içinde erişim sağlayıcılarca tatbik edilir. Bu kararlara karşı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri dairesinde itiraz yoluna Başkan tarafından başvurulabilir.
Dijital Oyun Platformlarının Yükümlülükleri
5651 sayılı Kanun m. 2/1 kapsamına oyun, oyun dağıtıcı, oyun geliştirici ve oyun platformu tanımları dâhil edilmiştir. Kanun'un Ek 5. maddesi uyarınca oyun platformları usulüne uygun şekilde derecelendirilmemiş oyunları kural olarak sunamaz. Bu oyunlar, ancak derecelendirilmeyen içeriğin en yüksek yaş kriterine tabi tutulması suretiyle sunulabilir. Oyun platformu, içerik veya yer sağlayıcı sıfatından kaynaklanan yükümlülükleri saklı kalmak üzere usulüne uygun derecelendirilmeyen oyunları sistemden çıkarmak zorundadır.
Türkiye'den günlük erişimi yüz bini aşan yurt dışı kaynaklı oyun platformları, resmi bildirimlerin yerine getirilmesi ve kanuni yükümlülüklerin takibi adına Türkiye'de gerçek veya tüzel kişi temsilci atamak ve Kuruma bildirmekle mükelleftir. Platformlar, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından istenen bilgi ve belgeleri derhâl ve en geç on beş gün içinde teslim eder.
Oyun platformları, hesap ayarlarının kontrolü ile ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn onayına tabi kılınmasını temin eden denetim araçları kurar. Yükümlülüklerin ihlali durumunda uygulanan ikinci idari para cezasının tebliğinden itibaren otuz gün içinde gerekli adımlar atılmazsa, Başkan bant genişliğinin yüzde otuz daraltılması istemiyle sulh ceza hâkimine başvurabilir. Kararın uygulanmasından itibaren otuz gün içinde uyum sağlanmaması durumunda bant genişliğinin yüzde elli oranına kadar daraltılması talep edilebilir; hâkim yüzde otuzdan düşük olmamak kaydıyla daha alt bir oran kararlaştırabilir.
Dijital Eylemlerde Çocukların Ceza Sorumluluğu ve İlgili Suç Tipleri
Dijital ortamda gerçekleştirilen fiillerde çocukların ceza sorumluluğu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 31. maddesindeki yaş kademelerine göre saptanır. Fiilin işlendiği sırada on iki yaşını doldurmamış çocukların cezai sorumluluğu bulunmamakta olup bu kişiler hakkında ceza kovuşturması yürütülemez; ancak çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir. Fiili işlediği tarihte on iki yaşını doldurmuş olup on beş yaşını tamamlamamış olan çocuklarda fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamama veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yetersizliği tespit edilirse ceza sorumluluğu doğmaz ve yalnızca çocuklara özgü güvenlik tedbirlerine hükmedilir; anlama ve yönlendirme yeteneğinin mevcudiyeti durumunda ise indirimli ceza uygulanır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 31Kaynağı aç
Siber ortamda sıkça karşılaşılan suç tipleri TCK çerçevesinde yaptırıma tabi tutulmuştur. TCK m. 106/1 uyarınca bir kimseyi kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden fail altı aydan iki yıla kadar hapisle cezalandırılır; suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz. Malvarlığı bakımından büyük bir zarara uğratılacağından veya sair bir kötülük edileceğinden bahisle tehditte ise mağdurun şikâyeti üzerine iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezası uygulanır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 106Kaynağı aç
TCK m. 136/1 kapsamında kişisel verileri hukuka aykırı şekilde yayan, ele geçiren veya başkasına aktaran failler hakkında iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. Hileli davranışlarla menfaat elde edilmesi TCK m. 157/1 uyarınca bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasına tabidir. TCK m. 226/3 uyarınca müstehcen ürünlerin üretiminde çocukların, temsili çocuk görüntülerinin veya çocuk gibi görünen kişilerin kullanılması beş yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla yaptırımlandırılmıştır; aynı ürünlerin ülkeye sokulması, çoğaltılması, satılması, nakledilmesi, depolanması veya bulundurulması ise iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası yaptırımına bağlanmıştır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 136Kaynağı aç
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 157Kaynağı aç
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 226Kaynağı aç
Yasal Düzenlemelerin Yürürlük Süreci
5651 sayılı Kanun'da yaş sınırlamaları, ebeveyn denetim araçları ve oyun platformlarının faaliyetlerine dair getirilen yeni kuralların, düzenlemenin resmî yayımını izleyen altı ayın sonunda yürürlüğe girmesi öngörülmüştür.
15 yaş altındaki çocuklar sosyal medyada hesap açabilir mi?
Sosyal ağ sağlayıcıların onbeş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunması kanunen yasaktır ve sağlayıcılar yaş doğrulama dâhil gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
Sosyal ağlarda ebeveyn denetim araçları hangi özellikleri taşımalıdır?
Ebeveyn kontrol mekanizmaları; hesap ayarlarının kontrol edilmesini, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasını ve kullanım süresinin izlenmesi ile bu sürenin sınırlandırılmasını içermelidir.
Derecelendirilmemiş oyunlar platformlarda doğrudan sunulabilir mi?
Derecelendirilmeyen oyunlar kural olarak sunulamaz; ancak platform bu oyunları en yüksek yaş kategorisine tabi tutmak kaydıyla sunma imkânına sahiptir.
12 yaşından küçük çocukların sosyal medyadaki fiillerinden ceza sorumluluğu var mıdır?
On iki yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu yoktur ve haklarında kovuşturma yapılamaz; sadece çocuklara özgü güvenlik tedbirleri tatbik edilebilir.
Sosyal ağ sağlayıcıya ilişkin bant daraltma kararı ne kadar sürede icra edilir?
Sulh ceza hâkimliğinin bant genişliğini daraltma kararları bildirimden itibaren derhâl ve en geç dört saat içinde erişim sağlayıcılar tarafından uygulanır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

