Yükseköğretim kurumlarında sınav notuna karşı kurum bünyesindeki itiraz yollarını tüketen ancak hatanın düzeltilmediğini düşünen öğrenci, sınav notunun iptali istemiyle idari yargıda dava açabilir. İtirazı değerlendirmeye yetkili makamın ret kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde, işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesinde dava açılması gerekir.
Üniversitelerde Sınav Notlarına İdari İtiraz Usulü
Yükseköğretim Kanunu m. 43 uyarınca yükseköğretim kurumlarında eğitim ve öğretim ile bunlara dayalı sınav usulleri her üniversitenin kendi hazırlayacağı öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir. Bu doğrultuda sınavlara ve sınav notlarına yapılacak itirazlar hakkında genel bir yasal düzenleme bulunmamakta olup başvuruların ilgili kurumun yönetmeliğinde düzenlenen süre ve usullere göre yapılması zorunludur. Yönetmelikte yer alan süre veya şekil şartına uyulmadan yapılan itirazlar, haklı olup olmadığına bakılmaksızın idarece reddedilebilir.
İdare Mahkemesinde İptal Davası ve Dava Açma Usulü
Üniversitenin kendi yönetmeliğinde düzenlenen başvuru basamaklarını tamamlamasına karşın notundaki hatanın giderilmediği kanaatinde olan öğrenci, idari yargıda iptal davası açma hakkına sahiptir. Söz konusu davada görevli yargı yeri idare mahkemesi olup yetki, kararı tesis eden idari birimin bulunduğu yer mahkemesine aittir. Dava açma süresi ise itirazı incelemekle yetkili merciin ret bildiriminin tebliğ edildiği tarihi izleyen 60 gündür.
İdare mahkemelerinde dava açılırken ve davanın takibinde bir avukatla temsil edilme yasal zorunluluğu bulunmamaktadır. Taraflar davalarını bizzat açarak takip edebilirler.
İşlemin Yürütülmesinin Durdurulması ve Hukuki Sonuçları
Sınav notunun iptali davaları mahiyeti itibarıyla idari işlemin iptali davası niteliğindedir. Mahkeme açılan davada idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarını denetler. İdari işlemler iptal edilinceye kadar hukuka uygunluk karinesinden yararlandığı için 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 27/1 uyarınca dava açılması dava konusu işlemin yürütülmesini durdurmaz. 2577 sayılı Kanun m. 27/2 gereğince yürütmenin durdurulmasına karar verilebilmesi için işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ile işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi zorunludur; bu koşullar sağlansa dahi karar kural olarak davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe gösterilerek verilebilir.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 27Kaynağı aç
Sınav notuna ilişkin uyuşmazlıkta yürütmenin durdurulması kararı verilmesi halinde öğrenci sınavı geçmiş gibi işlem görür ve yargılamanın sonuna kadar öğrencinin hak kaybına uğraması önlenir.
Bilirkişi İncelemesi ve Mahkemenin Not Takdiri Sınırı
Mahkeme, davalı yükseköğretim kurumundan öğrencinin sınav kâğıdını ve esas alınan cevap anahtarını talep ederek dosyayı bilirkişi incelemesine gönderir. Bilirkişi incelemesinde öğrencinin sınav kâğıdı ile kurumca esas alınan cevap anahtarı incelenmekte, ayrıca en yüksek ve en düşük notları alan öğrenciler ile davacıyla aynı notu almış öğrencilerin kâğıtları da kurumdan getirtilerek değerlendirilebilmektedir. Taraflar hazırlanan bilirkişi raporuna itiraz ederek ek rapor veya yeni bir bilirkişiden tekrar rapor alınmasını isteyebilir; mahkeme itirazları yerinde bulursa dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilebilir.
Yargılama sonucunda öğrencinin alması gereken notun kurumca verilen nottan yüksek olması gerektiği kanaatine varılırsa dava konusu sınav notunun iptaline karar verilir. Yapılan değerlendirme sonrasında sınav kâğıdına objektif olarak verilebilecek notun dava konusu edilen not ile uyumlu olduğu belirlenirse dava reddedilir. Değerlendirmede öğrencinin puanının olması gerekenden daha yüksek olduğu saptansa dahi idare mahkemesinin notu düşürme yetkisi bulunmaz ve bu durumda yalnızca davanın reddine karar verilir.
İstinaf Başvurusu ve Kesinleşme
İdare mahkemesi kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde Bölge İdare Mahkemesine istinaf yoluna başvurulabilir. Sınav notunun iptali davalarında istinaf incelemesi sonucunda Bölge İdare Mahkemesince verilen kararlar kesin olup bu kararlara karşı temyiz yolu açık değildir.
Sınav notuna itirazda şekil ve süre kurallarına uyulmaması neye yol açar?
Süre veya şekil şartına uyulmadan yapılan sınav notu itirazları, itirazın esasta haklı olup olmadığına bakılmaksızın idarece reddedilebilir.
Sınav notunun iptali davasında avukat tutmak zorunlu mudur?
İdare mahkemelerinde sınav notunun iptali davası açarken ya da yürütürken avukatla temsil zorunluluğu bulunmamaktadır; ilgililer davalarını bizzat takip edebilirler.
İdare mahkemesi inceleme sonucunda sınav notunu düşürebilir mi?
İdare mahkemesi yapılan incelemede puanın olması gerekenden daha yüksek olduğunu belirlese dahi sınav notunu düşüremez; bu halde yalnızca açılan davanın reddine hükmedilir.
Taraflar sınav kâğıdı hakkındaki bilirkişi raporuna itiraz edebilir mi?
Taraflar sunulan bilirkişi raporuna itiraz ederek ek rapor alınmasını veya yeni bir bilirkişiden rapor düzenlenmesini isteyebilir; mahkemenin talebi yerinde görmesi halinde dosya tekrar bilirkişiye gönderilebilir.
Bölge İdare Mahkemesinin sınav notu iptali davasındaki kararı temyiz edilebilir mi?
Sınav notunun iptali davalarında istinaf incelemesini yapan Bölge İdare Mahkemesinin kararları kesin nitelikte olup bu kararlara karşı Danıştaya temyiz yoluna başvurulamaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy