6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 520. maddesi gereğince simsarlık sözleşmesi, taraflar arasında bir sözleşme akdedilmesi imkânının hazırlanması yahut kurulmasına aracılık edilmesi borcunu yükleyen ve asıl sözleşmenin meydana gelmesiyle simsara ücret hakkı tanıyan bir ilişkidir. Bu sözleşmeye kural olarak vekâlet hükümleri tatbik edilir; taşınmazlara ilişkin simsarlık sözleşmeleri ise yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli sayılmaz. Sürecin sağlıklı yürütülmesi adına sözleşmenin ayrıntılı ve öngörülü bir şekilde hazırlanması gerekmektedir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 520Kaynağı aç
Sözleşmenin Konusu ve Tarafların Üstlendiği Yükümlülükler
Sözleşmenin konusu, satıcı ile alıcı arasında gerçekleşmesi muhtemel bir satışa imkân sağlanması ve satış şartlarının müzakere edilmesi olarak kararlaştırılabilir. Bu çerçevede simsar, ürünlerin satışı amacıyla satıcı ve alıcı arasında temas kurmayı ve taraflar arasında akdedilecek sözleşmelerin şartlarını müzakere etmeyi taahhüt edebilir.
Sözleşmede ürünlerin satışı ile ilgili olarak taraflar arasında temas kurulması ve şartların müzakere edilmesi hususunda simsarın münhasıran yetkili kılındığı düzenlenebilir. Ayrıca sözleşme süresince ve sözleşmenin sona ermesinden sonra satıcı ile alıcının, simsarın bilgisi ve yazılı izni olmaksızın doğrudan veya dolaylı olarak ürünlerin alım satımını yapmayacakları taahhüt altına alınabilir.
Fesih Bildirimi, Tazminat ve Tavan Sınırı
Sözleşme serbestisi kapsamında taraflardan herhangi birinin 6 ay önceden yazılı fesih bildirimi yapmak suretiyle sözleşmeyi feshedebileceği öngörülebilir. Tarafların sözleşmeyi haklı bir sebep olmaksızın feshetmesi durumu için ise özel bir tazminat sorumluluğu tayin edilebilir.
Sözleşmenin haklı bir sebep bulunmaksızın feshi halinde, sözleşme ilişkisi devam etseydi simsarın elde edeceği ücret oranında bir tazminatın ödeneceği kurala bağlanabilir. Bununla birlikte ödenecek tazminat miktarına bir üst sınır getirilerek, fesihten önceki beş yılda simsarın hak kazanmış olduğu ücretlerin toplamının yıllık ortalamasını aşamayacağı kararlaştırılabilir.
Tarafların Bağımsızlığı ve Genel Sözleşme Hükümleri
Simsarlık sözleşmesinde alıcı, satıcı ve simsarın birbirlerinden bağımsız taraflar olduğu; metinde yer alan hiçbir hükmün taraflardan birini diğerinin acentesi veya kanuni temsilcisi haline getirmeyeceği kayıt altına alınabilir.
Sözleşme maddelerinden herhangi birinin geçersiz sayılması durumunda diğer maddelerin uygulanabilirliğinin ve geçerliliğinin bu durumdan etkilenmeyeceği yönünde kısmi geçersizlik klozuna yer verilebilir. Sözleşmede yapılacak değişikliklerin ancak tarafların yazılı şekilde mutabakata varmaları halinde geçerlilik kazanacağı ve belirtilen adreslerin kanuni tebligat adresi sayılarak noter vasıtasıyla değişiklik bildirilmedikçe bu adreslere yapılacak tebligatların hukuken geçerli olacağı hükme bağlanabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Simsarlık sözleşmesi kanunen nasıl tanımlanır?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 520. maddesine göre simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve sözleşmenin kurulması halinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir.
Taşınmaz simsarlığı sözleşmesinde yazılı şekil zorunlu mudur?
Evet, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 520 uyarınca taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz.
Simsara münhasır yetki verilmesi kararlaştırılabilir mi?
Evet, ürünlerin satışına ilişkin temas kurulması ve müzakerelerin yürütülmesinde simsarın münhasıran yetkili kılındığı sözleşmede kararlaştırılabilir.
Sözleşmenin haksız feshi durumunda ödenecek tazminata tavan sınır konulabilir mi?
Evet, haksız fesih tazminatının fesihten önceki beş yılda simsarın hak kazandığı ücretlerin toplamının yıllık ortalamasını aşamayacağı sözleşmeyle kararlaştırılabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy