Sigorta tahkiminde bilirkişi raporuna itiraz, raporun tebliğ edilmesi üzerine hakem tarafından belirlenen süre içerisinde veya Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca iki haftalık süre zarfında uyuşmazlığı inceleyen hakeme sunulacak beyan veya dilekçeyle yapılır. İtiraz dilekçesi, Sigorta Tahkim Komisyonunun Online Belge Gönderimi sistemi üzerinden başvuru numarası belirtilerek dosyaya iletilir ve uyuşmazlığa bakan hakem veya hakem heyeti tarafından incelenir.
İtiraz Süresi ve Ek Süre Talebi
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nda açık hüküm yer almayan hâllerde Hukuk Muhakemeleri Kanunu kuralları kıyas yoluyla tatbik edilir. 6100 sayılı Kanun'un 281. maddesinin birinci fıkrası doğrultusunda ilgililer, raporun tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftalık zaman diliminde eksik noktaların ikmalini, tereddüt doğuran hususların açıklığa kavuşturulmasını yahut yeni bir bilirkişi görevlendirilmesini talep hakkına sahiptir. İtiraz veya beyanın belirtilen sürede hazırlanmasının imkânsız ya da son derece güç olması veya incelemenin teknik ve özel bir çalışma icap ettirmesi durumunda, bu süre zarfında başvuru yapılması koşuluyla, ilk sürenin sona ermesinden başlayarak bir kereye özgü ve azami iki haftayı aşmayacak biçimde ek süre verilebilmektedir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 281Kaynağı aç
Bununla birlikte hakem, dosyanın hızlı sonuçlandırılması amacıyla bilirkişi raporunu taraflara tebliğ ederken beyanda bulunulması için ayrıca bir süre gösterebilmektedir. Bu tür durumlarda tebliğ yazısında veya ara kararda gösterilen sürenin esas alınması gerekmektedir. Hazırlanan itiraz beyanları, Komisyonun elektronik altyapısındaki Online Belge Gönderimi sistemi üzerinden başvuru numarası kaydedilerek uyuşmazlık dosyasına iletilir.
Bilirkişi Raporunun Taşıması Gereken Nitelikler ve Görev Sınırları
Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca bilirkişi raporunun gerekçeli, açık ve denetime elverişli olması zorunludur. Raporda incelemenin konusu, maddi unsurlar, kullanılan inceleme yöntemi, bilimsel ve teknik dayanaklar ile gerekçeli sonuç yer almalıdır. Ayrıca bilirkişi incelemesine esas olan fotoğraf, tablo, kroki ve benzeri belgeler de gerektiğinde rapora eklenmelidir.
Bilirkişilerin görevlerini yerine getirirken bağımsızlık, tarafsızlık ve objektiflik ilkelerine riayet etmeleri kanuni zorunluluktur. Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 5. maddesi uyarınca bilirkişi, sahip olduğu uzmanlığın kapsamına girmeyen hususlara ilişkin açıklama getiremeyeceği gibi uyuşmazlığa dair hukuki nitelendirme ya da hukuki değerlendirme de yapamaz. Araçlarda meydana gelen değer kayıplarını da kapsayacak şekilde motorlu araç sigortalarına ilişkin hesaplamalarda kara araçları branşı ruhsatına haiz sigorta eksperleri atanırken, adli trafik sahasındaki görevlendirmelerde Yönetmelik bünyesinde aranan meslek ve uzmanlık ölçütlerinin karşılanması aranır.
Hakemin Raporu Değerlendirmesi, Ek Rapor ve Yeni Bilirkişi İncelemesi
Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 28. maddesi gereğince hakem, dosyaya sunulan bilirkişi raporunu mevcut diğer deliller ışığında serbest değerlendirme yetkisine sahiptir ve bu rapor hakem açısından bağlayıcı değildir. Hakem, raporda varılan tespit ve kanaatleri kendiliğinden benimsemek mecburiyetinde kalmaksızın hüküm kurar.
Tahkim yargılamasında aynı konuda bir defa bilirkişi raporu alınması esastır. Bununla birlikte rapordaki eksiklik veya belirsizliğin giderilmesi amacıyla hakem yeni sorular yönelterek ek rapor isteyebilir, yazılı açıklama talep edebilir ya da duruşmada sözlü açıklama yaptırabilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 281. maddesi ve ilgili Yönetmelik hükümleri doğrultusunda, gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görülen zorunlu hâllerde yeni bir bilirkişi görevlendirilerek tekrar inceleme yaptırılması da mümkündür.
Bilirkişi Raporuna İtiraz ile Hakem Kararına İtirazın Farkı
Bilirkişi raporuna itiraz ile nihai hakem kararına itiraz usulü birbirinden farklıdır. Bilirkişi raporuna itiraz, tahkim yargılaması devam ederken rapordaki eksiklik ve teknik hataların giderilmesini amaçlar. Hakem kararına itiraz ise uyuşmazlık hakeminin nihai kararını vermesinden sonra, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu uyarınca kararın bildiriminden itibaren 10 gün içinde Komisyona başvurularak İtiraz Hakem Heyeti nezdinde yürütülen ayrı bir süreçtir.
Bilirkişi raporuna karşı taraflarca uzman görüşü sunulabilir mi?
Tarafların sunduğu özel uzman görüşü bilirkişi raporunun yerine geçen bağlayıcı bir delil niteliği taşımamakla birlikte, rapordaki somut ve teknik hataların ortaya konulmasını destekleme işlevi görür.
Bilirkişi raporu tahkim hakemini bağlar mı?
Bilirkişi raporu hakemi bağlamaz; Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 28. maddesi uyarınca hakem raporu diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir ve ulaşılan sonucu otomatik olarak kabul etmek zorunda değildir.
Bilirkişi raporunda hukuki nitelendirme yapabilir mi?
Bilirkişi uzmanlık alanı dışındaki hususlarda açıklama yapamayacağı gibi raporunda hukuki nitelendirme ve hukuki değerlendirmede bulunamaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy