Sigorta Şirketinin Eksik Ödeme Yapması Halinde Ne Yapılır?

Trafik kazası sonrasında zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında yapılan ödemenin uğranılan zararı karşılamaması halinde, teminat limiti dahilindeki bakiye tazminat için sigortacıya karşı Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir veya mahkemede dava açılabilir. Sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlı olduğundan, limiti aşan kısım için ise diğer sorumlulara başvurulması gerekebilir.

Zorunlu Yazılı Başvuru ve Sigortacının Ödeme Süresi

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 97 uyarınca, zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları dahilinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunulması zorunludur. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde cevap vermemesi veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık bulunması halinde hak sahibi dava açabilir ya da 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.

Karayolları Trafik Kanunu m. 99 uyarınca sigortacılar, kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağının ya da belgelerin merkez veya kuruluşlarından birine iletildiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemekle yükümlüdür.

İbraname Düzenlenmesi ve Yetersiz Anlaşmaların İptali

Karayolları Trafik Kanunu m. 111/1 uyarınca, kanunla belirlenen hukuki sorumluluğu tamamen ortadan kaldıran veya daraltan her türlü anlaşma hukuken geçersizdir. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ise tazminat tutarlarına ilişkin olarak yapılmış olup da yetersiz veya fahiş nitelikte olduğu açıkça anlaşılan uzlaşmalar ve anlaşmalar, tesis edildikleri tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilir.

Sigorta şirketinden ödeme alınarak ibraname imzalanmış olsa dahi, tazminat miktarına ilişkin anlaşmanın açıkça yetersiz veya fahiş olması halinde söz konusu anlaşma yapıldığı tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilerek bakiye tazminat istenebilir. Olası ibra savunmalarının önüne geçebilmek adına ödeme kabul edilirken fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğuna yönelik ihtirazi kayıt düşülmesi mümkündür.

Hukuki Yollar ve Sorumlulara Yönelme Usulü

Eksik ödenen tazminat alacağı için sigorta şirketine karşı Sigorta Tahkim Komisyonuna müracaat edilebileceği gibi adli yargıda dava açılması da tercih edilebilir. Meydana gelen toplam zarar poliçe limitini aşıyorsa; limit üstünde kalan bakiye kısım için kusurlu araç sürücüsü, araç işleteni, araç maliki, varsa istihdam eden işveren veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısına başvurulabilir.

Yalnızca sigortacıya değil, sürücüye, işletene, araç malikine, işverene veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısına yönelinmek istenen durumlarda mahkeme davası yoluna başvurulması gerekebilir. Ayrıca manevi tazminat istemlerinin zorunlu trafik sigortası kapsamı dışında kalabileceği hallerde sürücü ve işleten aleyhine dava açılması söz konusu olabilir. Mahkemece yürütülen yargılamada sigorta şirketinin yaptığı ödeme gerçek zarardan mahsup edilir.

Yetkili Mahkeme ve Zamanaşımı Düzenlemeleri

Karayolları Trafik Kanunu m. 110 hükmü doğrultusunda, motorlu araç kazalarından kaynaklanan hukuki sorumluluk davaları; sigorta şirketinin merkez veya şubesinin bulunduğu yer mahkemesinde, poliçeyi düzenleyen acentenin adresinde ya da trafik kazasının gerçekleştiği yer mahkemesinde açılabilir.

Karayolları Trafik Kanunu m. 109 gereğince, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava cezayı gerektiren bir fiilden doğmuş ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüşse bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerli olur. Maddede özel olarak düzenlenmeyen hususlarda ise genel hükümler uygulanır.

Maddi zararların tazmini taleplerinde zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur; sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı ise tazminat yükümlüsü bakımından kesilmiş sayılır. Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar.

Araç Değer Kaybı Tazminatının Kapsamı

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları kapsamında 01.07.2026 tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenen kurallar uyarınca araç değer kaybı; aracın markası, yaşı, modeli, kullanım düzeyi, hasar gören bölgeleri, geçmiş hasar kayıtları ile onarım öncesi ve sonrası ikinci el piyasa rayiç değer farkı gözetilerek tespit edilir. Söz konusu düzenleme çerçevesinde araç hasarı için müracaat eden hak sahibinin değer kaybı talebinde de bulunduğu varsayılır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy