Zorunlu Trafik Sigortasında Yazılı Başvuru Şartı ve Süreler
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 97 uyarınca, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu çerçevesinde tahkime başvurabilir. Yargı veya tahkim yoluna gitmeden önce yerine getirilmesi gereken bu zorunlu başvuru yapılmadan dava açılması hâlinde, hukuki yarar yokluğu gerekçesiyle davanın esastan incelenmeksizin usulden reddi gündeme gelmektedir.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 97Kaynağı aç
Tazminat Taleplerinde İstenecek Belgeler ve Eksper Raporu
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları m. C.7 çerçevesinde hak sahibi, dava yoluna gitmeden evvel ilgili ek düzenlemede sıralanan evrak setini eksiksiz biçimde hazırlayarak sigortacıya iletmekle yükümlüdür. 01.07.2026 tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilen Genel Şartlar Ek:6 düzenlemesine göre hasar ve değer kaybı taleplerinde; resmi tasdikli ya da taraflarca tutulmuş kaza tespit tutanağı, varsa ifade veya tespit tutanakları, mağdur aracın ruhsatı, hasara ve kaza mahalline ait fotoğraf ve görüntüler, hak sahibinin IBAN ve banka hesap verileri ile varsa doğrulanmış telefon numarası istenir. Bu listede araç hasarına yönelik ekspertiz raporu ise peşinen zorunlu tutulmamış, yalnızca ekspertiz işleminin fiilen yapılmış olması durumunda sunulacak belgeler arasında sayılmıştır.
Eksper Atama Zorunluluğu ve Kurumun Yetkisi
Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği, trafik sigortası kapsamındaki hasar tespitlerinde belirli bir parasal eşik öngörmüştür. Dosyaya ait muallak hasar tutarı veya yapılacak incelemelerle belirlenecek toplam hasar tutarı, asgari maddi teminat tutarının onda birini aştığı takdirde incelemenin eksper tarafından yürütülmesi emredilmiştir. Görevlendirilen eksper, gerçek zarar prensibini gözetip ayrıntılara yer vererek değer kaybı tazminatını da aynı raporda hesaplar. Bahse konu onda birlik yasal oranı sıfıra kadar indirme yahut iki katına kadar artırma hususunda Kurum yetkilidir. Ayrıca Yönetmeliğin 5. maddesi uyarınca eksper görevlendirmesi yalnızca sigorta kuruluşu tarafından değil; sigortalı, sigorta ettiren veya sözleşmeden hak sağlayan kişilerin talebi üzerine de yapılabilmektedir.
Eksper Raporunun Tamamlanamaması ve Uyuşmazlığın Doğumu
SEDDK Sirküleri (2026/02, Kurul Karar No: 1862) uyarınca; sigorta kuruluşu tarafından mevzuatta yer alan süre içerisinde eksper atamasının yapılmış olması ve sigortacıya yüklenemeyecek etkenler sebebiyle eksper raporunun tamamlanamamış bulunması durumunda, bu gecikme Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi sistemleri üzerinden belgelendirildiği takdirde talebin kısmen veya tamamen olumsuz sonuçlandığı ya da cevabın talebi karşılamadığına ilişkin bir uyuşmazlığın bulunduğu kabul edilmez.
Dava Şartı Noksanlığının Mahkemece Değerlendirilmesi
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 115/1-2 gereğince mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını yargılamanın her aşamasında kendiliğinden araştırır; taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilir. Dava şartı noksanlığı tespit edildiğinde davanın usulden reddine karar verilir; ancak dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise mahkemece bunun tamamlanması için kesin süre verilir ve verilen kesin süre içinde noksanlık giderilmezse dava usulden reddedilir. 6100 sayılı Kanun m. 115/3 hükmü gereğince, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş ve taraflarca ileri sürülmemiş olan dava şartı noksanlığı hüküm anında giderilmişse, başlangıçtaki noksanlıktan ötürü dava usulden reddedilemez.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 115Kaynağı aç
Eksper raporu olmadan trafik sigortasına başvuru yapılabilir mi?
Trafik Sigortası Genel Şartları Ek:6 uyarınca eksper raporu kural olarak ekspertiz yapılmışsa sunulacak belgeler arasında yer almakla birlikte; hasar tutarının asgari teminat tutarının onda birini aştığı durumlarda hasar tespitinin eksper tarafından yapılması zorunludur.
Hasar tespitinde eksper atanması hangi tutarda zorunludur?
Muallak hasar tutarının veya belirlenecek toplam hasar tutarının asgari maddi teminat tutarının onda birini aşması hâlinde hasar tespiti eksperce yapılır; Kurum bu oranı sıfıra indirmeye veya iki katına çıkarmaya yetkilidir.
Sigorta eksperini kimler atayabilir?
Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m. 5 uyarınca eksper ataması sigortacı haricinde sigortalı, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişilerin talebi üzerine de yapılabilir.
Eksper raporunun gecikmesi tek başına dava açma hakkı verir mi?
Sigorta kuruluşu süresinde eksper atamışsa ve rapor sigortacıya yüklenemeyecek nedenlerle tamamlanamamışsa, bu durum SBM sistemleri üzerinden belgelendiği sürece uyuşmazlığın doğduğu kabul edilmez.
Dava şartı noksanlığı sonradan giderilebilir mi?
6100 sayılı Kanun m. 115/2 gereğince dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise mahkeme tamamlanması için kesin süre verir; noksanlık süresinde giderilmediği takdirde dava usulden reddedilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy