Sigorta Hukuku

Sigorta Şirketine Başvuru ve Trafik Kazası Tazminatı

by Avukat Erdal Ersoy
Sigorta Şirketine Başvuru ve Trafik Kazası Tazminatı

Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında trafik kazası nedeniyle tazminat talep eden hak sahiplerinin, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması zorunludur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 97 uyarınca, sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermemesi veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık bulunması hâlinde zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir. Şirketin açık ret cevabı vermemesi durumunda kısmi ödeme yapılması, düşük ödeme teklif edilmesi, bazı kalemlerin reddi veya süresinde cevap verilmemesi de uyuşmazlığın doğması bakımından yeterli görülebilmektedir.

2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 97Kaynağı aç
Madde 97 – (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir. Sağlık hizmet bedellerinin ödenmesi:[73]

Sigorta Şirketinin Tazminatı Ödeme Süresi ve Yükümlülüğü

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 99 uyarınca sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemekle yükümlüdür.

2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 99Kaynağı aç
Madde 99 – Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.[76] Ödemeyi yapan sigortacı, ödenen miktarın sorumluluk oranlarında paylaşılmasını diğer sigortacılardan yazılı olarak talep eder. Diğer sigortacılar talep tarihinden itibaren sekiz iş günü içinde kendilerine düşen miktarı talepte bulunana öder. (Değişik: 21/5/1997-4262/4 md.) Bu madde hükmüne uymayan sigortacılar, 108 000 000 lira hafif para cezası ile cezalandırılırlar. İhtiyari mali sorumluluk sigortasına uygulanacak hükümler:

Zarara ilişkin ödemeyi gerçekleştiren sigortacının, ödenen miktarın sorumluluk oranlarında paylaşılmasını diğer sigortacılardan yazılı olarak talep etmesi durumunda, diğer sigortacılar talep tarihinden başlayarak sekiz iş günü içinde kendilerine düşen tutarı talepte bulunan sigortacıya öder.

Manevi Tazminat Talepleri ve Güvence Hesabı

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 92 uyarınca manevi tazminata ilişkin talepler zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatının kapsamı dışında tutulmuştur.

2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 92Kaynağı aç
Madde 92 – Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar. a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler, b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler, c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler, d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler, e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar, f) Manevi tazminata ilişkin talepler. g) (Ek: 14/4/2016-6704/4 md.) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri, h) (Ek: 14/4/2016-6704/4 md.) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri, i) (Ek: 14/4/2016-6704/4 md.) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 17/7/2020 tarihli ve E.:2019/40; K.:2020/40 sayılı Kararı ile) j) (Ek: 9/6/2021-7327/19 md.) Destekten yoksun kalan hak sahibinin, destek şahsının kusuruna denk gelen tazminat talepleri, k) (Ek: 9/6/2021-7327/19 md.) Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar, l) (Ek: 9/6/2021-7327/19 md.) Hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı tazminatı talepleri, m) (Ek: 9/6/2021-7327/19 md.) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki terör eylemlerinde ve bu eylemlerden doğan sabotajda kullanılan araçların neden olduğu ve sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri ile aracın terör eylemlerinde kullanıldığını veya kullanılacağını bilerek binen kişilerin ve terör ve sabotaj eyleminde yer alan kişilerin uğradıkları zararlara ilişkin talepler. (Ek fıkra: 9/6/2021-7327/19 md.) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan gelir kaybına ilişkin ödemelerde, 5510 sayılı Kanunun 21 inci maddesi uyarınca sigortacının Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı sorumluluğu varsa, bu sorumluluk sigortacının kendi sigortalısının kusuru oranında devam eder. En az sigorta tutarları:

Trafik kazasına yol açan aracın geçerli bir zorunlu sigortasının bulunmaması, kazayı yapan aracın tespit edilememesi veya ilgili sigorta şirketinin iflas etmiş olması hâllerinde Güvence Hesabı ihtimali ayrıca değerlendirilir.

Sorumluluk Anlaşmalarının Hukuki Geçerliliği ve Yetkili Mahkeme

Karayolları Trafik Kanunu m. 111 hükmü doğrultusunda trafik kazalarından doğan hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan her türlü anlaşma geçersizdir. Bunun yanı sıra tazminat miktarlarına ilişkin olarak yapılan açıkça yetersiz veya fahiş nitelikteki anlaşmalar, yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilir.

Motorlu araç kazalarından kaynaklanan hukuki sorumluluk davalarında yetki kuralları Karayolları Trafik Kanunu m. 110 ile düzenlenmiştir. Buna göre davalar; sigortacının merkez veya şubesinin bulunduğu yerde, sigorta sözleşmesini düzenleyen acentenin bulunduğu yerde veya kazanın gerçekleştiği yer mahkemesinde açılabilir.

Trafik Kazası Tazminat Taleplerinde Zamanaşımı Süreleri

Motorlu araç kazasından kaynaklanan maddi zararların tazmini talepleri, 2918 sayılı Kanun m. 109 gereği zararın ve tazminat sorumlusunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her durumda kaza tarihinden itibaren on yılın dolmasıyla zamanaşımına uğrar. Uyuşmazlığa yol açan eylemin cezayı gerektirmesi ve ceza mevzuatında daha uzun bir zamanaşımı öngörülmüş olması durumunda, söz konusu uzun süre maddi tazminat istemleri için de geçerli olur.

2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 109Kaynağı aç
Madde 109 – Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Zamanaşımı, tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse, sigortacıya karşı da kesilmiş olur. Sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı, tazminat yükümlüsü bakımından da kesilmiş sayılır. Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar. Diğer hususlarda, genel hükümler uygulanır. Görevli ve Yetkili Mahkeme:[78]

Trafik kazasında zamanaşımının tazminat yükümlüsüne karşı kesilmesi sigortacıya karşı da zamanaşımını keser; aynı biçimde sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı tazminat yükümlüsü bakımından da kesilmiş kabul edilir. Ayrıca tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı yöneltebilecekleri rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak ifa ettikleri ve rücu edilecek kişiyi öğrendikleri günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar.

Uyuşmazlık Çözüm Yolları ve Sigorta Tahkim Usulü

Trafik kazası tazminat sürecinde ilk aşamada sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılmalı ve şirketin yanıt vermemesi veya verilen yanıtın yetersiz kalmasıyla uyuşmazlık doğmalıdır. Ardından mahkemede dava açılması yoluna gidilecekse dava şartı arabuluculuk şartı değerlendirilir; uyuşmazlığın çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonu tercih edildiğinde ise arabuluculuk yerine tahkim prosedürü işletilir.

Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuruda bulunabilmek için uyuşmazlığın daha önce mahkemeye, tüketici hakem heyetine veya başka bir tahkim yoluna taşınmamış olması aranır.

Sigorta şirketine başvurmadan trafik kazası tazminat davası açılabilir mi?

Zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları dahilindeki talepler için Karayolları Trafik Kanunu m. 97 uyarınca dava yoluna gitmeden önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılması zorunludur. Kuruluş 15 gün içinde cevap vermezse veya verilen cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir ya da tahkime gidilebilir.

Sigorta şirketi tazminatı kaç gün içinde ödemek zorundadır?

Karayolları Trafik Kanunu m. 99 uyarınca sigortacı, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içindeki tutarları ödemekle yükümlüdür.

Trafik kazası tazminat talebinde zamanaşımı süresi ne kadardır?

Maddi zararların tazmini istemleri, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil cezayı gerektiriyor ve ceza kanunu daha uzun süre öngörüyorsa bu süre uygulanır.

Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru şartları nelerdir?

Öncelikle sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunulması, 15 gün içinde yanıt alınamaması veya cevabın talebi karşılamaması suretiyle uyuşmazlığın doğması ve konunun daha önce mahkemeye, tüketici hakem heyetine ya da başka bir tahkime götürülmemiş olması gerekir.

İlgili makaleler

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Bu hukuk dalının sayfasına gidin
Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu