Sigorta Şirketine İbraname Verildikten Sonra Ek Tazminat İstenebilir mi?
Trafik kazası sonrasında sigorta şirketinden alınan tazminat karşılığında imzalanan ibranameler, kanunun emredici hükümleri karşısında ek tazminat talep hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 111. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, kanunda öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Maddenin ikinci fıkrasında ise tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmaların ya da uzlaşmaların, yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebileceği hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede ödenen tutarın gerçek zararı karşılamadığı durumlarda bakiye tazminatın talep edilmesi mümkündür.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 111Kaynağı aç
İki Yıllık İptal Süresi ve İrade Açıklamasının Şekli
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 111. maddesinde düzenlenen iki yıllık süre hak düşürücü süre niteliğindedir ve yargılama sırasında mahkemece kendiliğinden dikkate alınır. Yetersiz ödemeye dayanan iptal hakkından faydalanmak için ibra belgesinin iptali istemiyle ayrıca ve açıkça dava açılması zorunlu değildir. İbranamenin kabul edilmediği hususu açılan tazminat davası sırasında ileri sürülebileceği gibi, düzenleme tarihinden itibaren iki yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine yönelik bir irade açıklaması yapılması da yeterlidir.
Fahiş Fark Tespiti ve İbranamenin Makbuz Sayılması
Ödenmesi gereken tazminat miktarı ile sigortacı tarafından fiilen ödenmiş meblağ arasında fahiş fark bulunması hâlinde ibraname borcu tamamen sona erdirmez; makbuz hükmünde kabul edilerek bakiye zarar hüküm altına alınır. Fahiş fark incelemesinde zarar ilk olarak ödeme tarihindeki verilere göre hesaplanır. Bu değerlendirme sonucunda fahiş fark bulunduğu tespit edilirse zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi devreye girer. Davadan önce ödenmiş olan bedeller yasal faiziyle güncellenir, güncel raporda hesaplanan tazminattan indirilir ve bakiye tazminat belirlenir.
Eksik Maluliyet Raporuyla Yapılan Ödemelerin Hukuki Durumu
Sigorta şirketince usulüne uygun maluliyet raporu temin edilmeksizin, tek taraflı takdir edilen sakatlık oranı üzerinden yapılan ödemeler karşılığında alınan ibraname makbuz niteliğindedir. Hukuken geçerli bir maluliyet tespiti yapılmadan düzenlenen bu belgeler borcu tamamen tasfiye etmez ve gerçek zarara dayalı bakiye tazminat talebine engel oluşturmaz.
Feragat ve Kesin Mutabakat İçeren Belgelerin Değerlendirilmesi
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2021/5762 Esas ve 2021/6327 Karar sayılı kararında, taraflar arasında imzalanan kesin mutabakatname, ibraname ve feragatname başlıklı belge gözetildiğinde sigorta şirketinin ibra edildiği kabul edilmiş ve somut uyuşmazlık kapsamında ek tazminat talebinin tümden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/5762, K. 2021/6327Kaynağı aç
Sıkça Sorulan Sorular
Sigorta ibranamesinin iptali için tanınan süre ne kadardır?
Tazminat miktarlarına ilişkin yetersiz veya fahiş ibranameler düzenlendikleri tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilir. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup mahkemece kendiliğinden gözetilir.
İbranamenin iptali için ayrı bir dava açmak şart mıdır?
İbranamenin iptali için ayrıca ve açıkça dava açılması zorunlu değildir; açılan tazminat davasında ileri sürülebileceği gibi iki yıllık hak düşürücü süre içinde hükümlerin kabul edilmediğinin bildirilmesi de yeterlidir.
Sigorta şirketinin ödediği tutar yetersizse ibranamenin etkisi ne olur?
Ödenen meblağ ile ödenmesi gereken gerçek tazminat arasında fahiş fark varsa ibraname makbuz sayılır; önceden yapılan ödemeler yasal faiziyle güncellenip tenzil edilerek bakiye zarar karşılanır.
Sakatlık raporu alınmadan ödeme yapılıp ibraname alınmışsa ne yapılır?
Usulüne uygun maluliyet raporu alınmadan sigorta şirketinin takdiriyle yapılan ödemeler karşılığında alınan ibraname makbuz hükmünde kabul edildiğinden ek tazminat istenebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy