Savunma Sanayii Destekleme Fonunun Tanımı ve Kuruluş Amacı
Savunma Sanayii Destekleme Fonu, Türkiye'nin savunma sanayii projelerinin yerli ve milli kaynaklarla finanse edilmesi amacıyla 1985 yılında 3238 sayılı Kanun ile kurulmuştur. Fon, Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından yönetilmekte ve stratejik projeler için gerekli mali bütçeyi temin etmektedir.
3238 sayılı Savunma Sanayii ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un amacının gerçekleştirilebilmesi doğrultusunda Fon, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde idari teşkilat yapılanması çerçevesindeki yetkili birimin emrinde tesis edilmiştir.
3238 sayılı SAVUNMA SANAYİİ İLE İLGİLİ BAZI DÜZENLEMELER HAKKINDA KANUN m. 12Kaynağı aç
Fon Kaynaklarının Tahsis Edildiği Alanlar
Savunma Sanayii Destekleme Fonu kaynakları, Savunma Sanayii İcra Komitesi tarafından alınan kararlar doğrultusunda tahsis edilir. Bu kaynaklar; Türk Silahlı Kuvvetlerinin araç ve gereçlerinin modernizasyonu ile Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığının istihbarat ve güvenlik gereksinimlerinin karşılanması amacına hizmet eder.
Fon kaynakları yalnızca büyük projelere değil, savunma sanayii alanında faaliyet gösteren küçük ve orta büyüklükteki işletmelere ve araştırma-geliştirme çalışmalarına da finansal destek sağlar.
Savunma sanayii alanındaki insan kaynağının geliştirilmesi hedefiyle Fon bünyesinden burs ve eğitim desteklerinin verilmesi de 3238 sayılı Kanun kapsamında düzenlenmiştir.
Fonun Kanuni Gelir Kaynakları ve Vergi Payları
4842 sayılı Kanun uyarınca Savunma Sanayii Destekleme Fonuna; gelir ve kurumlar vergisi tahsilat toplamı üzerinden yüzde 6, veraset ve intikal vergisi tahsilat toplamı üzerinden yüzde 25, motorlu taşıtlar vergisi tahsilat toplamı üzerinden ise yüzde 20 oranında pay ayrılır.
3238 sayılı Kanun'un 12. maddesi gereğince Fonun diğer gelir kaynakları arasında; her yıl genel bütçeye bu amaçla konulacak ödenekler, Türk Silahlı Kuvvetlerini güçlendirmek amacıyla kurulmuş bulunan vakıflardan Fona yapılacak transferler ve 1473 sayılı Kanun gereğince belediye sınırları dahilindeki bilet bedellerinden tahsil edilen katılma payları yer alır.
Vergi kanunları hariç olmak üzere kanunla kurulan fonlardan Cumhurbaşkanınca belirlenecek miktarda yapılacak aktarmalar, Milli Savunma Bakanlığı bütçesinden modern silah, araç ve gereçler için ayrılan ödenekler, Fonun mal varlığından elde edilecek gelirler ile bağış ve yardımlar da Fonun gelirleri arasındadır.
1111 sayılı Askerlik Kanunu uyarınca bedelli askerlik uygulaması kapsamında tahsil edilen bedeller ile kanuni düzenlemelere dayanan diğer gelirler Fon kaynaklarına dahil edilir.
Mali İstisnalar, Pay Ayrılma Yasakları ve Nemalandırma Usulü
Genel bütçeye dahil daire ve kuruluşlarca tahsil edilerek Savunma Sanayii Destekleme Fonuna ödenecek gelirlerden, 2380 sayılı Kanun uyarınca belediyelere ve il özel idarelerine pay ayrılmaz.
Savunma Sanayii Destekleme Fonu adına tahsil edilen gelirlerden kanun ve kararnamelerle kurulmuş diğer fonlara pay ayrılması 3238 sayılı Kanun ile açıkça yasaklanmıştır.
Fon bakiyelerinin tamamen veya kısmen Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dışında nemalandırılmasına dair usul ve esasları belirleme yetkisi Cumhurbaşkanına bırakılmıştır.
Gelirleri Artırmaya Yönelik Kanun Teklifi Kapsamındaki Hükümler
Savunma Sanayii Destekleme Fonu kaynaklarının artırılması amacıyla 3238 sayılı Kanun'un 12. maddesinde damga vergisi, tapu ve noter işlemlerinden katılma payı alınmasına yönelik bir kanun teklifi hazırlanmıştır.
Kanun teklifi uyarınca tapu ve kadastro işlemlerinden alınacak pay tutarlarının işlem tesis edilmeden önce vergi dairesine ödenmesi öngörülmüştür. Bu pay ödenmeden işlem tesis edilemeyeceği ve tahsilat yapılmadan işlem gerçekleştirilmesi halinde memurların yükümlülerle birlikte müteselsilen sorumlu tutulacağı kurala bağlanmıştır.
Teklif kapsamında noter işlemlerinden tahsil edilecek payların satış, devir ve tescil işlemlerinde noterlik ücreti ile birlikte noterler tarafından tahsil edilmesi ve Noterlik Kanunu hükümleri dairesinde beyan edilerek ödenmesi hedeflenmiştir. Pay ödenmeksizin işlem yapılamayacağı, aksi halde işlemi yapan noterlerin yükümlülerle müteselsil sorumluluk taşıyacağı düzenlenmiştir.
Teklif metninde 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamındaki kamu idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, kalkınma ajansları ve köy tüzel kişilikleri katılma payından muaf tutulmuştur. Ayrıca teklifte yer alan maktu tutarların her yıl Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit edilen yeniden değerleme oranında artırılması ve lira kesirlerinin dikkate alınmaması öngörülmüştür.
Savunma Sanayii Destekleme Fonu hangi kurum tarafından idare edilir?
Fon, Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından yönetilir; fon kaynaklarının tahsisine ilişkin kararlar ise Savunma Sanayii İcra Komitesi tarafından alınır.
Fona hangi vergi türlerinden pay ayrılır?
4842 sayılı Kanun uyarınca gelir ve kurumlar vergisinden yüzde 6, veraset ve intikal vergisinden yüzde 25, motorlu taşıtlar vergisinden ise yüzde 20 oranında yasal pay ayrılır.
Savunma Sanayii Destekleme Fonundan diğer kamu fonlarına hisse verilebilir mi?
Hayır, 3238 sayılı Kanun'un 12. maddesinin amir hükmü uyarınca Fon adına tahsil edilen gelirlerden kanun veya kararnamelerle kurulmuş diğer fonlara pay ayrılamaz.
KOBİ'ler ve eğitim faaliyetleri Fondan yararlanabilir mi?
Evet, Fon kaynakları savunma sanayii sahasındaki KOBİ'lerin desteklenmesi, Ar-Ge projelerinin finanse edilmesi ve insan kaynağının geliştirilmesi için burs ile eğitim destekleri verilmesi amacıyla kullanılabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy