Saha Olayı Kavramı ve Kulüplerin Disiplin Sorumluluğu
Futbol Disiplin Talimatı m. 52 uyarınca stadyumlarda disiplin veya düzenin ya da müsabakanın olağan akışında oynanmasının ve güvenliğinin teminine dair kuralların ferdi yahut toplu olarak ihlali saha olayı kabul edilir ve disiplin yaptırımına bağlanır. Ev sahibi kulüp, talimatın 6. maddesi uyarınca karşılaşmanın oynanacağı spor alanı ile çevresinin düzenini ve güvenliğini sağlamak mecburiyetindedir. Kulüpler müsabakanın öncesi, esnası ve sonrasındaki tüm hadiselerden sorumlu olup organizasyon ve emniyet talimatlarına uymak zorundadır. Futbolcularının, yöneticilerinin, başkanlarının, görevlilerinin, kulüp personelinin, özel güvenlik görevlilerinin ve taraftarlarının kural ihlallerinden dolayı kulüplerin objektif sorumluluğu geçerlidir. Futbol Disiplin Talimatı m. 7 doğrultusunda disiplin kuralını ihlal eden fail ferden belirlenemese dahi yaptırım, faillerin mensubu olduğu spor kulübüne uygulanır.
Disiplin Yargılamasında Delil Karinesi ve Kusur Savunmasının Sınırları
Disiplin yargılamasında Futbol Disiplin Talimatı m. 75 ve m. 76 hükümleri uyarınca müsabaka görevlilerinin resmi raporlarında yer alan hususlar aksi ispat edilinceye kadar doğru kabul edilir. Kulüplerin sorumluluğu tayin edilirken ihlalin niteliği önem taşır. Futbol Disiplin Talimatı m. 53 kapsamındaki çirkin ve kötü tezahürat fiilinde kulübün veya seyircisinin ihlali engellemek adına azami çabayı sergilediğini yahut hadisenin üçüncü şahıslarca kötü niyetli olarak çıkarıldığını inandırıcı kanıtlarla ortaya koyması ceza verilmeme sebebi oluşturabilir. Saha olaylarında ise bu kapsamda geniş ve kendiliğinden işleyen bir cezasızlık mekanizması düzenlenmemiş olup kulübün objektif sorumluluğu kuraldır. Buna karşın saha hadiselerinde tedbir alma savunması, kulüp tarafından sunulan güçlü, inandırıcı ve somut önlem evrakıyla desteklendiğinde disiplin incelemesinde hukuki anlam kazanabilir.
Kulüplere Uygulanan Disiplin Yaptırımı Türleri
Futbol Disiplin Talimatı m. 52/2 uyarınca yetkili Disiplin Kurulu; mensupları, futbolcuları ya da seyircileri sebebiyle hadiselerden sorumlu görülen kulüplere fiilin ağırlık derecesine göre para cezası, saha kapatma veya seyircisiz oynama cezalarını birlikte tayin edebileceği gibi bu tedbirlerden sadece birini de tatbik edebilir. Bu yaptırımlardan saha kapatma cezası, ilgili kulübün resmi müsabakasını mutat sahası dışındaki başka bir spor alanında oynamak zorunda bırakılmasıdır. Seyircisiz oynama yaptırımı ise kararda aksi belirtilmedikçe kulübün resmi karşılaşmasını ev sahibi olduğu sahada tribünlerde seyirci yer almaksızın gerçekleştirmesi zorunluluğudur.
Elektronik Bilet Kart Blokajı ve Cezanın İnfaz Rejimi
Elektronik bilet uygulamasının yürütüldüğü Süper Lig ve 1. Lig karşılaşmalarında Futbol Disiplin Talimatı m. 52/3 gereğince, taşkınlığın ağırlığına ve oluşumuna göre saha olaylarının cereyan ettiği tribün bloklarına giriş yapan kişilerin elektronik kartları bloke edilerek stadyuma girişleri engellenebilir. Girişin engellenmesi yaptırımı uygulanırken merkezi biletleme sisteminde tanımlanmış blok ayrıştırmaları dikkate alınır ve yalnızca ilgili bloktaki seyirciler kapsamda tutulur. Verilen kart blokajı yaptırımı kulübün ev sahibi olduğu maçta meydana gelmişse ev sahibi sıfatıyla çıkacağı sonraki müsabakalarda, deplasman karşılaşmasında gerçekleşmişse misafir takım olacağı maçlarda infaz edilir; infaz sırasında lig ve kupa müsabakası ayrımı korunur.
6222 Sayılı Kanun Kapsamında Adli Yaptırım ve Müteselsil Tazminat
6222 sayılı Kanun m. 17/1 uyarınca spor alanlarında kasten yaralama veya mala zarar verme suçunun işlenmesi halinde, şikayet şartı aranmaksızın Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre verilecek ceza yarı oranında artırılır ve spor alanları ile bu alanlardaki eşya mala zarar verme suçu bakımından kamu malı hükmündedir. Aynı Kanunun 17/2 maddesi gereğince bu suçların işlenmesi suretiyle müsabaka, antrenman veya seyir alanlarına ve bu alanlardaki eşyaya zarar verilmesi halinde, meydana gelen zararların tazmini hususunda zarar veren kişiler ile onların taraftarı olduğu spor kulübü müteselsilen sorumludur; zararı gideren spor kulübünün sorumlu taraftarlarına rücu hakkı saklı tutulmuştur.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 17Kaynağı aç
Federasyonun Yaptırım Yetkisi ve İdari İnceleme Yükümlülükleri
Futbol Disiplin Talimatı m. 52/4 uyarınca saha olayları neticesinde stadyumda meydana gelen maddi zararlar sorumlulara tazmin ettirilir. 6222 sayılı Kanun m. 19/1 hükmü gereğince bu Kanuna göre bir spor kulübüne veya spor kulübünün mensubuna ceza verilmesi, kulübün bağlı olduğu federasyonun yaptırım uygulama yetkisini ortadan kaldırmaz. Kanunun 19/2 maddesi doğrultusunda federasyon ve kulüpler ile ilgili diğer kurum ve kuruluşlar, Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak Gençlik ve Spor Bakanlığınca yapılacak idari inceleme veya soruşturmalarda görevlendirilen denetim elemanlarına, herhangi bir kanuni engel bulunmadıkça inceleme veya soruşturmanın gerekleri dahilinde ilgili bilgi ve belgeleri ibraz etmek ve bunların incelenmesine yardımcı olmak zorundadır.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 19Kaynağı aç
Saha olayını gerçekleştiren fail tespit edilemezse kulüp sorumlu tutulur mu?
Evet, Futbol Disiplin Talimatı m. 7 hükmü gereğince disiplin ihlalini gerçekleştiren fail şahsen tespit edilemese dahi disiplin cezası ilgililerin mensubu olduğu kulübe verilir.
Kulübün önlem almış olması saha olaylarında cezayı tamamen engeller mi?
Hayır, çirkin ve kötü tezahüratta azami çaba muafiyet sağlayabilirken saha olaylarında kural olarak objektif sorumluluk esastır; tedbir savunması ancak somut, inandırıcı ve güçlü belgelerle desteklendiğinde değerlendirmede yer bulabilir.
Elektronik bilet kart blokajı cezası hangi karşılaşmalarda infaz edilir?
Elektronik bilet kart blokajı cezası ev sahibi olarak oynanan maçta verilmişse kulübün ev sahibi olarak oynayacağı maçlarda, misafir kulüp olarak oynanan maçta verilmişse kulübün misafir olduğu maçlarda infaz edilir; infazda lig ve kupa müsabakası ayrımı korunur.
Stadyumda meydana gelen maddi zararlardan kulüp müteselsilen sorumlu mudur?
Evet, 6222 sayılı Kanun m. 17/2 uyarınca kasten yaralama veya mala zarar suçlarıyla alana ve eşyaya verilen zararlardan fail kişiler ile taraftarı oldukları kulüp müteselsilen sorumludur ve zararı karşılayan kulübün taraftara rücu hakkı bulunur.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

