Ruhsat ve Harç Bedelleri ile Silah ve Maden İzinleri

by Avukat Erdal Ersoy
Ruhsat ve Harç Bedelleri ile Silah ve Maden İzinleri

Harç ve Değerli Kâğıt Bedellerinin Belirlenme Esasları

Türkiye'de harç ve değerli kâğıt bedelleri kural olarak her yıl Ekim ayında ilan edilen ve izleyen yılın Ocak ayından itibaren yürürlüğe giren yeniden değerleme oranı esas alınarak güncellenir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen bu oran, enflasyon verilerine dayanmakta olup kamu hizmetlerinin karşılığı olan bedellerin güncellenmesini sağlar.

Silah Ruhsatı İşlemleri ve Yasak Alan Sınırlamaları

Silah ruhsatı harçları beş yıllık süre için tek seferde peşin olarak tahsil edilir. Bu sürenin sona ermesiyle birlikte ruhsatın yenilenmemesi halinde ruhsat geçersiz hale gelir ve silahın yetkili kolluk birimlerine teslim edilmesi gerekir.

6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'un ek 1. maddesi uyarınca öğrencilerin toplu olarak kaldığı yurtlar, eğitim ve öğretim kurumları, siyasi partilerin açık hava ve kapalı yer toplantıları, izinli veya izinsiz toplantı ve gösteri yürüyüşleri, sendikalar ve dernekler ya da bunlara yönetim ve yapı olarak doğrudan bağlantılı yerler, spor karşılaşması veya yarışma alanları, grev ve lokavt uygulanan iş yerleri ile Türkiye Büyük Millet Meclisi ana binaları ve Meclis Başkanlığınca belirlenen yerlerde ateşli silah taşınması yasaktır.

6136 sayılı ATEŞLİ SİLAHLAR VE BIÇAKLAR İLE DİĞER ALETLER HAKKINDA KANUN m. Ek Madde 1Kaynağı aç
Ek Madde 1 – (Ek:30/6/1970 – 1308/7 md.; Değişik:22/11/1990 – 3684/2 md.) A) Duruşmalarda, mahkeme salonlarında, hastanelerin psikiyatri bölümlerinde, akıl hastanelerinde, ceza ve tutukevleri ile her türlü ıslah ve infaz kurumlarında veya bunların eklentilerinde, B) Öğrencilerin toplu olarak oturdukları yurtlarda, eğitim ve öğretim kurumlarında, siyasi partilerin açık hava ve kapalı yer toplantılarında, izinli veya izinsiz yapılan toplantı ve gösteri yürüyüşlerinde, sendikalarda, derneklerde veya bunlara yönetim ve yapı olarak doğrudan doğruya bağlantılı olan yerlerde veya bunların toplantı ve kongrelerinde, her türlü spor karşılaşma veya yarışmalarının yapıldığı yerlerde, kanuna uygun veya kanuna aykırı olarak grev ve lokavt yapılmakta olan iş yerlerinde, C) Türkiye Büyük Millet Meclisi ana binaları ile Meclis Başkanlığınca belirlenen yerlerde, Ateşli silahlar taşınamaz. Yukarıda sayılan yerlerde bu Kanuna aykırı olarak ateşli silahları veya bunların mermilerini 4 üncü maddede yazılı olan bıçakları veya sair aletleri veya benzerlerini veya Türk Ceza Kanunun 174 üncü maddesinde yazılı olanları taşıyan veya bulunduranlar hakkında ilgili kanunlarda belli edilen cezaların iki katı hükmolunur.[13] (A) ve (B) bentlerinde sayılan yerlerde 7 nci maddenin 1, 2, 3 ve 4 numaralı bentlerinde belirtilen, kişiler ile bu yerlerin güvenliği için görevli bulunan polis ve jandarma personeli, (C) bendinde sayılan yerlerde ise yalnız bu yerlerin güvenliği ile görevli bulunan polis, jandarma ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Mumafız Taburu personeli silahlarını taşıyabilirler. (Değişik dördüncü fıkra: 23/1/2008-5728/159 md.) (A), (B) ve (C) bentlerinde sayılan yerlere silahla giren veya buralarda silah taşıyan kişiler, fiilleri daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, elli günden az olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca, bu kişilerin silah ruhsatları bulundurmaya çevrilir. Önödeme veya mahkûmiyet kararındaki adlî para cezasının infaz edildiği veya düştüğü tarihten itibaren beş yıllık süre geçmediği takdirde, bu kişilere taşıma ruhsatı verilmez.

Kanunda sayılan yasak yerlerde aykırı şekilde ateşli silahları veya mermilerini ya da kanunda belirtilen sair aletleri taşıyan veya bulunduranlar hakkında ilgili kanunlarda düzenlenen cezalar iki katı olarak hükmolunur. Ayrıca kanunda belirtilen yasak yerlere silahla giren veya bu yerlerde silah taşıyan kişilere, eylemleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde elli günden az olmamak üzere adli para cezası verilir. Bu kişilerin mevcut silah ruhsatları bulundurma ruhsatına çevrilir; önödeme veya mahkûmiyet kararındaki adli para cezasının infaz edildiği ya da düştüğü tarihten itibaren beş yıllık süre geçmedikçe kendilerine taşıma ruhsatı verilmez.

Maden Ruhsat ve Rehabilitasyon Bedellerinin Ödeme Süreçleri

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesi gereğince maden ruhsat ve rehabilitasyon bedellerinin tamamının her yıl Ocak ayının sonuna kadar yatırılması zorunludur. Ruhsat ve rehabilitasyon bedellerinin yatırılmasına ilişkin olarak ruhsat sahibine idare tarafından ayrıca bir tebligat veya bildirim yapılmaz. Kaynak tuzlaları, lületaşı ve oltutaşı için düzenlenen maden ruhsatlarından ise kanun gereği ruhsat bedeli tahsil edilmez.

3213 sayılı MADEN KANUNU m. 13Kaynağı aç
Madde 13 – (Değişik: 4/2/2015 – 6592/9 md.) (Değişik fıkra:14/2/2019-7164/13 md.) Ruhsat ve rehabilitasyon bedellerinin tamamının her yıl ocak ayının sonuna kadar yatırılması zorunludur. I. Grup (a) bendi maden ruhsatları hariç diğer grup madenlerin ruhsat bedelleri Genel Müdürlüğün belirlediği bankada açılacak hesaba, rehabilitasyon bedelleri rehabilitasyon bedeli hesabına yatırılır. Yatırılan işletme ruhsat bedelinin %70’i genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimince Hazine hesabına on beş işgünü içinde aktarılır. I. Grup (a) bendi madenlerin ruhsat bedelleri ise, büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı hesabına, diğer illerde ise il özel idaresi hesabına yatırılır. (Değişik cümle:25/11/2020-7257/2 md.) Ruhsat ve rehabilitasyon bedelinin tamamının ocak ayının sonuna kadar yatırılmaması halinde yatırılmayan kısmın o yıl haziran ayının son gününe kadar 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanacak gecikme zammı oranında artırılarak yatırılması zorunludur, aksi halde ruhsat iptal edilir. Ruhsat ve rehabilitasyon bedellerinin yatırılması ile ilgili ruhsat sahibine ayrıca herhangi bir tebligat ve bildirim yapılmaz. (Değişik yedinci cümle:19/7/2025-7554/5 md.) İptal edilen ruhsatlar için ocak ayının sonuna kadar ödenmesi gereken ruhsat ve rehabilitasyon bedelinin ödenmeyen kısmı ruhsatı iptal eden idarelerce 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir. (Ek cümle:19/7/2025-7554/5 md.) Genel Müdürlükçe iptal edilen ruhsatlara dair ruhsat ve rehabilitasyon bedellerinin takibini ilgili tahsil daireleri yapar. Kaynak tuzlaları, lületaşı ve oltutaşı için düzenlenen ruhsatlardan ruhsat bedeli alınmaz. (Mülga son cümle:19/7/2025-7554/5 md.)[27] Arama ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 1.000 TL, işletme ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 10.000 TL olup, bu bedeller ile bu Kanun gereğince uygulanan idari para cezaları her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır. (Değişik cümle:14/2/2019-7164/13 md.) Ruhsat bedeli; arama ruhsatlarında, ekli (1) sayılı tabloda; işletme ruhsatlarında ise ekli (2) sayılı tabloda belirtilen şekilde hesaplanır. Kuruşlar liraya iblağ edilir. (Ek fıkra:19/7/2025-7554/5 md.) Rehabilitasyon bedeli, işletme ruhsat bedeli kadardır. Tahsil edilen bedeller vadeli hesapta nemalandırılır. Rehabilitasyon bedeli ve nema geliri; sadece rehabilitasyon için kullanılır, haczedilemez, rehnedilemez, temlik edilemez. Nemalandırmaya ilişkin diğer hususlar Bakanlık tarafından yönetmelikle belirlenir. (Ek fıkra:19/7/2025-7554/5 md.) Rehabilitasyon yükümlülüğü kalmayan ruhsat sahiplerine, ödedikleri rehabilitasyon bedelinin kullanılmayan kısmı iade edilir. (Ek fıkra:19/7/2025-7554/5 md.) Madencilik faaliyeti yürütülen alanların rehabilitasyonunun sağlanması amacıyla Genel Müdürlükçe belirlenen yükümlülükler yerine getirilinceye kadar Genel Müdürlük tarafından üretim faaliyeti durdurulabilir. (Ek fıkra:19/7/2025-7554/5 md.) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait olmayan hammadde üretim izinlerine, aynı gruptaki ruhsatların rehabilitasyon yükümlülüklerine ilişkin hükümler uygulanır. (Ek fıkra:19/7/2025-7554/5 md.) Kamu kurum ve kuruluşları uhdesindeki hammadde üretim izni sahalarının rehabilitasyonu, bu kamu kurum ve kuruluşlarının yükümlülüğündedir. Rehabilitasyon uygulamaları, izin sahibi kamu kurum ve kuruluşlarının bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanır. Rehabilitasyon, ayrılan bu kaynağın Tarım ve Orman Bakanlığına aktarılması suretiyle Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından da gerçekleştirilebilir. Rehabilitasyon yükümlülüğünü ihlal eden kamu kurum ve kuruluşlarına, eksiklikleri gidermesi için bir ay süre verilir. Bu sürede de eksiklik giderilmezse faaliyet durdurulur. (Ek fıkra:19/7/2025-7554/5 md.) Kanunun rehabilitasyon çalışmalarına ilişkin Genel Müdürlüğe verdiği görev ve yetkiler; I. Grup (a) bendi madenlerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı veya il özel idaresi tarafından kullanılır. (Değişik fıkra:14/2/2019-7164/13 md.) Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına ödenir. İdari para cezalarına karşı otuz gün içinde idare mahkemelerinde dava açılabilir. Verilen idari para cezalarına karşı yargı yoluna başvurulması takip ve tahsilatı durdurmaz. Genel Müdürlük genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili bedeli en geç on beş iş günü içerisinde Hazine hesabına aktarır. Tahakkuk eden ve ödenmeyen Devlet hakları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. İlgili tahsil dairesi idari para cezası tamamen tahsil edildikten itibaren en geç bir ay içerisinde durumu Genel Müdürlüğe bildirir. (Değişik fıkra:14/2/2019-7164/13 md.) I. Grup (a) bendi maden ruhsatları hariç diğer grup madenlerde ruhsat birleştirme, izin alanı değişikliği, ihale, küçük alanların ihalesi, rödövans ve devir talepleri, 16 ncı maddenin onbirinci fıkrası gereğince yapılan talepler, işletme ruhsatı ve süre uzatımı taleplerinde işletme ruhsat taban bedelinin Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına yatırılması (…)[28] hâlinde müracaat edilir. I. Grup (a) bendi madenlerde ise işletme ruhsat taban bedelinin büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, diğer illerde ise il özel idaresi hesabına gelir kaydedilmek üzere yatırıldığına dair belge ile müracaat edilir. Aksi takdirde bu fıkra kapsamındaki müracaatlar ruhsat taban bedelleri iade edilmeksizin reddedilir.28 (Ek fıkra:14/2/2019-7164/13 md.) Ruhsat sahiplerinin ruhsat yürürlük yazısı, ruhsat devri, rödövans sözleşmesi, izin alanı değişikliği, ruhsat birleştirme, ruhsat alanı küçültme, terk, mera tahsis değişikliği, geçici tatil, işletme izni, pasa değerlendirme, pasa döküm alanı, 16 ncı maddenin onbirinci fıkrası gereğince yapılan zaruri üretim izni, kamu yararı kararı, kamulaştırma kararı ve patlayıcı madde talepleri; aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin bulunması, (…)[29] ruhsat harcı, ruhsat bedeli, rehabilitasyon bedeli ve Devlet hakkı borcu olmaması, işletme izni olan işletme ruhsatlarında daimi nezaretçi atamasının yapılmış olması, yetkilendirilmiş tüzel kişi sözleşmesinin bulunması ve mevzuatın ilgili hükümleri kapsamında ibraz edilmesi gereken belgelerin tamamının eksiksiz bir şekilde ibraz edilmesi şartıyla değerlendirmeye alınır, aksi takdirde talep reddedilir. Ruhsat devir taleplerinde tahakkuk etmiş/edecek, diğer taleplerde ise tahakkuk etmiş ve son ödeme tarihi geçmiş Devlet hakkı borcu olmaması aranır.[30] Devlet hakkı[31]

Maden ruhsatı ve saha rehabilitasyon bedellerinin Ocak ayı bitimine kadar yatırılmaması durumunda, ödenmeyen tutarın ilgili yılın Haziran ayının son gününe kadar 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesindeki gecikme zammı eklenerek ödenmesi zorunludur; bu sürede de ödeme yapılmazsa ruhsat iptal edilir. İptaline karar verilen ruhsatlara ilişkin Ocak ayı sonu itibarıyla vadesi geçmiş bedellerin tahsil edilmemiş kısmı ise ruhsatı iptal eden idarelerce 6183 sayılı Kanun kapsamında takip ve tahsil olunur.

3213 sayılı Kanun kapsamındaki I. Grup (a) bendi madenlere ilişkin ruhsat bedeli ödemeleri büyükşehirlerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı, diğer illerde ise İl Özel İdaresi hesaplarına yatırılır. Ödemenin yetkili olmayan bir kuruma yapılması borcun ödenmemiş sayılması sonucunu doğurabilir.

Maden Sahalarının Rehabilitasyonu ve Devir Şartları

Rehabilitasyon bedeli işletme ruhsat bedeli kadar olup vadeli hesapta nemalandırılır. Söz konusu rehabilitasyon bedeli ve nema geliri yalnızca rehabilitasyon amacıyla kullanılabilir; bu tutarlar haczedilemez, rehnedilemez ve temlik edilemez. Madencilik faaliyetinin yürütüldüğü sahaların rehabilitasyonuna yönelik olarak Genel Müdürlükçe belirlenen yükümlülükler yerine getirilinceye kadar sahada üretim faaliyeti durdurulabilir. Rehabilitasyon yükümlülüğü kalmayan ruhsat sahiplerine ise ödemiş oldukları rehabilitasyon bedelinin harcanmayan kısmı iade edilir.

Maden ruhsat yürürlük yazısı, ruhsat devri veya işletme izni gibi taleplerin idarece değerlendirmeye alınabilmesi için ilgilinin aktif KEP veya kurumsal e-Tebligat adresinin bulunması, ruhsat harcı, ruhsat bedeli ve rehabilitasyon bedeli borcunun olmaması gerekir. Devlet hakkı borcu açısından ise ruhsat devir taleplerinde tahakkuk etmiş veya edecek borcun, diğer taleplerde ise yalnızca tahakkuk etmiş ve son ödeme tarihi geçmiş borcun bulunmaması aranır. İşletme izni olan işletme ruhsatlarında daimi nezaretçi atamasının yapılması, yetkilendirilmiş tüzel kişi sözleşmesinin bulunması ve mevzuat kapsamında gereken belgelerin eksiksiz ibraz edilmesi şart olup bu koşullar sağlanmadığında talep reddedilir.

Maden Kanunu Kapsamındaki İdari Para Cezaları ve Yargı Yolu

3213 sayılı Maden Kanunu uyarınca uygulanan idari para cezaları, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına ödenir. Verilen idari para cezalarına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde idare mahkemelerinde dava açılabilir. İdari para cezasına karşı dava açılması veya yargı yoluna başvurulmuş olması, idarece yürütülen takip ve tahsilat işlemlerini kendiliğinden durdurmaz.

Silah ruhsatı süresi dolduğunda yenilenmezse ne yapılmalıdır?

Silah ruhsatı harçları beş yıllık süre için tahsil edilir; süre sonunda yenilenmeyen ruhsat geçersiz hale gelir ve silahın yetkili kolluk makamlarına teslim edilmesi gerekir.

Silah taşınması yasak yerlere silahla girmenin hukuki sonucu nedir?

6136 sayılı Kanun'un ek 1. maddesinde sayılan yerlere silahla giren veya bu yerlerde silah taşıyan kişilere, eylemleri daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde elli günden az olmamak üzere adli para cezası verilir, mevcut silah ruhsatları bulundurmaya çevrilir ve adli para cezasının infazı veya düşmesinden itibaren beş yıl geçmedikçe taşıma ruhsatı düzenlenmez.

Maden ruhsat ve rehabilitasyon bedelleri ne zamana kadar ödenmelidir?

Maden ruhsat ve rehabilitasyon bedellerinin her yıl Ocak ayı sonuna kadar ödenmesi zorunludur; süresinde ödenmeyen bedeller Haziran ayı sonuna kadar gecikme zammıyla ödenebilir, aksi halde ruhsat iptal edilir.

Maden idari para cezalarına karşı dava açma süresi ne kadardır?

3213 sayılı Maden Kanunu uyarınca kesilen idari para cezalarına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir; ancak dava açılması takip ve tahsilat işlemlerini kendiliğinden durdurmaz.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu