7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yalnızca başvuruda bulunan adayın bizzat kendisi hakkında gerçekleştirilir. Düzenleme gereğince adayın birinci derece akrabaları veya diğer yakınları hakkında herhangi bir araştırma yürütülmez; aile üyelerinin adli veya şahsi geçmişi adayın soruşturma sonucuna etki etmez.
Polislik başvurusunda idarece adayın kendi adli sicil kaydı değerlendirmeye alınır. Adayın annesinin veya babasının adli sicil kaydının bulunması, adayın polisliğe adım atmasına hukuken bir engel oluşturmaz.
Emniyet Teşkilatında Güvenlik Soruşturmasının Yasal Kapsamı
7315 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca kamu görevine ilk defa veya yeniden atanacaklar hakkında arşiv araştırması yapılması zorunludur. Emniyet teşkilatında çalıştırılacak kamu personeli açısından ise güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte uygulanır.
7315 sayılı GÜVENLİK SORUŞTURMASI VE ARŞİV ARAŞTIRMASI KANUNU m. 3Kaynağı aç
Araştırma ve soruşturma işlemleri Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve mahalli mülki idare amirliklerince yerine getirilir; emniyet yapısı içerisinde ise bu görev istihbarat birimleri vasıtasıyla icra edilir. Süreçte adayın adli sicili, suç örgütleriyle bağı, otel kayıtları ve soruşturma dosyaları gibi unsurlar incelemeye tabi tutulur.
Adayın güvenlik geçmişini ve sosyal çevresini incelemek amacıyla eve polis ziyareti prosedürü tatbik edilebilir. Bu kapsamda görevliler adayın yaşadığı çevre, komşuları ve yerel otoriteler ile görüşerek bilgi edinir.
Soruşturma Süreleri ve Eğitim Aşaması
Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda arşiv araştırması taleplerinin ilgili makama varışından itibaren en geç 30 iş günü, güvenlik soruşturması taleplerinin ise en geç 60 iş günü içinde cevaplandırılması öngörülmüştür. Bu süreler düzenleyici nitelik taşır; sürenin aşılması idarenin işlem yapma yetkisini sona erdirmez. Polislikte güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması adayın eğitim-öğretim süreci başlamadan önce başlatılabileceği gibi eğitim süresince de devam eder.
Polis Amirleri Eğitimi Merkezi bünyesine seçilecek adaylarda aranacak koşullar ve öğrencilerin sınav ile değerlendirme esasları, 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu'nun 30. maddesi dayanak alınarak tanzim edilen yönetmelikle düzenlenmiştir.
Gerekçenin Öğrenilmesi ve İptal Davası Yolu
Güvenlik soruşturması olumsuz neticelenen adaylar, olumsuz işlemin gerekçesini öğrenmek hedefiyle 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu kapsamında idareye başvurabilir veya CİMER kanalı üzerinden bilgi isteyebilirler. Bilgi edinme talebinin reddi durumunda Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu'na yahut idare mahkemesine başvurulması mümkündür.
Güvenlik soruşturması olumsuz neticelenen adaylar idare mahkemesinde yürütmenin durdurulması istemli iptal davası açabilirler. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca idare mahkemelerinde genel dava açma süresi altmış gündür ve bu süre idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
Polislik güvenlik soruşturması sonucu e-Devlet üzerinden incelenebilir mi?
Güvenlik soruşturması sonuçlarının sorgulanması için e-Devlet üzerinden bir sistem bulunmamaktadır.
Anne veya babanın sabıkası polis adayını etkiler mi?
7315 sayılı Kanun gereğince araştırma yalnızca adayın kendisi hakkında yapılır; adayın anne veya babasının adli sicil kaydı bulunması polis olmasına engel oluşturmaz.
Güvenlik soruşturması olumsuz gelen aday ne kadar sürede dava açmalıdır?
2577 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca dava açma süresi altmış gündür ve bu süre yazılı bildirimi izleyen günden itibaren başlar; olumsuz karara karşı idare mahkemesinde yürütmenin durdurulması istemli iptal davası açılabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy