Özel hastane ile doktor arasında kurulan hizmet sözleşmesi; İş Kanunu, Türk Tabipleri Birliği Kanunu, Tıbbi Deontoloji Tüzüğü ve Hekimlik Meslek Etiği Kuralları hükümlerine uygun biçimde akdedilir. Bu sözleşme, tarafların hak ve yükümlülüklerini belirlerken ilgili mevzuat gerekliliklerini gözetmek durumundadır.
Sözleşmenin Hukuki Çerçevesi
Özel hastane-doktor ilişkisini düzenleyen sözleşme, başta İş Kanunu olmak üzere Türk Tabipleri Birliği Kanunu, Tıbbi Deontoloji Tüzüğü ve Hekimlik Meslek Etiği Kuralları hükümlerine uygun biçimde akdedilir. Sözleşmede açıkça düzenlenmeyen hallerde İş Kanunu hükümleri uygulanır; bu hükümlerin özel hastane-doktor ilişkisine hangi ölçüde uygulanacağı her somut durumda değerlendirilmelidir.
Sözleşmede yapılacak her türlü değişiklik, tarafların karşılıklı anlaşmasına ve yazılı şekle bağlıdır. Yazılı şekle uymayan değişiklikler geçerlilik kazanmaz.
Doktorun Mesleki Bağımsızlığı
Doktor, hastaya yönelik ek muayene ve tahlillerin yaptırılması konusunda yalnızca hekimlik bilgisi ve vicdani kanaatine göre hareket eder. Bu konuda doktora baskı uygulanamaz ve emir verilemez.
Hastanenin Gizlilik ve Sır Saklama Yükümlülükleri
Hastane, doktorun sağlık mevzuatı ve meslek etiği kurallarıyla belirlenen sır saklama yükümlülüğünü ihlal etmesine yol açabilecek talep, müdahale ve baskıya karşı gerekli önlemleri almayı kabul eder. Bu kapsamda hastane; yazışmaların ve tıbbi dosyaların korunmasına yönelik araç, gereç ve usulleri sağlamak ile muayene alanlarının fiziksel yalıtımını düzenlemekle yükümlüdür.
Ücret ve TTB Referans Tarifesi
Ücret, çalışılan ayı takip eden ayın ilk iş günü içinde ödenir. Doktora ödenen ücret her hâlükârda Türk Tabipleri Birliği referans tarifesinin altında kalamaz; bu tarifenin hukuki bağlayıcılığı ve alt sınırın ihlali hâlindeki yaptırım sözleşme metninde ayrıca düzenlenmemiştir.
Fazla Çalışma Ücreti: Sözleşmede Seçilmesi Gereken Hüküm
Örnek sözleşmede fazla çalışma ücretine ilişkin iki farklı seçenek yer almaktadır: birincisi ilgili hizmetler için ayrıca ücret ödenmeyeceğini, ikincisi ise İş Kanunu hükümlerine göre fazla mesai ücreti ödeneceğini öngörmektedir. Bu iki seçenek birbiriyle çelişmekte olup tarafların hangisini tercih ettiğini sözleşmede açıkça belirlemesi zorunludur; belirsiz bırakılan bir sözleşmede ücret yükümlülüğünün kapsamı tartışmalı hâle gelir.
Yıllık İzin ve Bilimsel Etkinliklere Katılım
Sözleşme kapsamında doktorun yılda 30 iş günü yıllık izin kullanması öngörülmüş olup izin, en az 15 iş günlük dönemler hâlinde iki bölümde kullandırılır.
Hastane ayrıca doktorun, katılım belgesi sunmak koşuluyla, bir yıl içinde toplam 7 iş günü süreyle yurt içinde Türk Tabipleri Birliği tarafından kredilendirilen ya da yurt dışında düzenlenen uluslararası kongre, sempozyum ve benzeri bilimsel etkinliklere katılımını sağlamayı kabul eder. Bu süreler yıllık izinden mahsup edilmez.
Sözleşmenin Süresi ve Uzaması
Sözleşme imza tarihinden itibaren bir yıl süreyle geçerlidir. Taraflardan biri süre bitiminden en geç bir ay önce yazılı bildirimde bulunmazsa sözleşme aynı koşullarla uzamış sayılır.
Sözleşmenin Feshi ve İhtar Süreci
Taraflardan biri sözleşmenin esaslı hükümlerinden birini ya da birkaçını ihlal ederse, karşı taraf bir aylık yazılı ihtarla ihlalin giderilmesini talep eder. İhtar süresi dolmasına karşın ihlal devam ederse, tüm talep ve tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşme tek taraflı olarak ve derhal feshedilebilir. İş Kanunu'nda haklı nedenle feshe ilişkin ayrı düzenlemeler bulunmakta olup bu hükümlerin sözleşmedeki ihtar mekanizmasıyla nasıl bir arada uygulanacağı somut duruma göre ayrıca değerlendirmeyi gerektirebilir.
Tebligat ve Adres Bildirimi
Taraflar arasındaki bildirimler yazılı olarak yapılır. Sözleşmede yer alan adresler tebligat adresi sayılır. Adres değişikliği 15 gün içinde karşı tarafa yazılı olarak bildirilmezse, sözleşmedeki eski adrese yapılan tebligatlar geçerli sayılmaya devam eder.
Sık Sorulan Sorular
Doktor, hastane yönetiminin tıbbi kararlarına uymak zorunda mı?
Hayır. Ek muayene ve tahlil gibi tıbbi kararlar doktorun hekimlik bilgisi ve vicdani kanaatine göre alınır; bu konuda baskı uygulanamaz ve emir verilemez.
Fazla çalışma için ek ücret ödenecek mi?
Bu, sözleşmede taraflarca seçilmesi gereken bir husustur. Örnek sözleşmede iki alternatif hüküm yer almaktadır: fazla çalışma için ek ücret ödenmeyeceğini öngören seçenek ile İş Kanunu hükümlerine göre fazla mesai ücreti ödeneceğini öngören seçenek. Sözleşmede hangisinin tercih edildiği açıkça belirtilmezse ücret yükümlülüğünün kapsamı tartışmalı kalır.
Sözleşme sona erdiğinde otomatik olarak uzar mı?
Taraflardan biri süre bitiminden en geç bir ay önce yazılı bildirimde bulunmazsa sözleşme aynı koşullarla uzamış sayılır.
Doktor kongre veya sempozyuma katılabilir mi?
Evet. Hastane, doktorun katılım belgesi sunmak koşuluyla yılda toplam 7 iş günü süreyle TTB tarafından kredilendirilen yurt içi veya uluslararası bilimsel etkinliklere katılımını sağlamayı kabul eder. Bu süreler yıllık izinden düşülmez.
Sözleşmede değişiklik nasıl yapılır?
Her türlü değişiklik, tarafların karşılıklı anlaşması ve yazılı şekil koşuluna bağlıdır. Sözlü anlaşmalar sözleşme değişikliği sayılmaz.
Hasta gizliliğini sağlamak kimin sorumluluğundadır?
Hastane, doktorun sır saklama yükümlülüğünü ihlal edecek her türlü baskı ve müdahaleden korunması için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. Bu yükümlülük tıbbi dosyaların korunmasını ve muayene alanlarının yalıtımını da kapsamaktadır.
Ücretin alt sınırı nedir?
Doktora ödenen ücret her hâlükârda Türk Tabipleri Birliği referans tarifesinin altında olamaz. Bu tarifenin hukuki bağlayıcılığı ve ihlal hâlindeki yaptırım sözleşme metninde ayrıca düzenlenmemiştir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy