Otoparka bırakılan motorlu taşıtların çalınması veya zarara uğraması durumunda işletenlerin hukuki sorumluluğu doğar. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 579. maddesinin birinci fıkrası uyarınca garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenler; kendilerine bırakılan veya çalışanlarınca kabul edilen motorlu taşıt ve eklentilerinin yok olmasından, zarara uğramasından veya çalınmasından sorumludur.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 579Kaynağı aç
Otopark İşleteninin ve Çalışanının Sorumluluk Kapsamı
Otopark alanında aracın teslim edilmesiyle birlikte taraflar arasında vedia ilişkisi kurulur. Araç otopark çalışanına teslim edildiğinde, bu çalışan işletme sahibinin istihdam ettiği kişi konumundadır. Nitekim Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin E. 2012/3749, K. 2012/7627 sayılı kararında da belirtildiği üzere, otopark görevlisi araç maliki sigortalının fiillerinden mesul olduğu kişilerden sayılamaz; işletme sahibi işveren, çalışanının eylemiyle meydana gelen zarardan istihdam eden sıfatıyla mesuldür.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2012/3749, K. 2012/7627Kaynağı aç
Otopark Görevlisinin Özen Borcu ve Anahtarın Muhafazası
Otopark görevlisine park edilmek üzere teslim edilen aracın muhafazasında vedia akdinin gerektirdiği özenin gösterilmesi zorunludur. Görevlinin aracı teslim aldıktan sonra uygun şekilde park etmesi, gerekli özeni göstererek aracı kilitlemesi, kapıların kilitli olduğunu kontrol etmesi ve anahtarın kendisi dışında başka bir kişi veya kişilerin ulaşamayacağı bir yerde saklanmasını sağladıktan sonra diğer müşterilerin araçlarıyla ilgilenmesi gerekir.
Aracın görevliye teslim edilmesinin ardından kırk beş dakika boyunca anahtarları üzerinde ve yeterli muhafazası sağlanmaksızın her an çalınabilecek şekilde bekletilmesi hayatın olağan akışına aykırıdır. Araç malikinin veya işleteninin, aracın bu şekilde muhafazasız bırakılmasına rıza gösterdiği kabul edilemez.
Sorumluluktan Kurtulma Koşulları ve Sorumsuzluk Kayıtları
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 579. maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi gereğince işletenler; meydana gelen zararın saklatanın, ziyaretçisinin ya da yanında veya hizmetinde bulunanların kusurundan kaynaklandığını, mücbir bir nedene dayandığını yahut eşyanın kendi yapısından ileri geldiğini ispat ederek sorumluluktan kurtulabilirler.
Otopark girişlerinde veya biletlerde yer verilen sorumluluktan muafiyet kayıtları kanunen geçersizdir. Türk Borçlar Kanunu'nun 579. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca işleten, böyle bir sorumluluk üstlenmediğini veya sorumluluğu Kanunda gösterilmemiş olan bir koşula bağladığını herhangi bir yolla ilan etse bile bu sorumluluktan kurtulamaz.
İşletene veya personeline kusur atfedilemeyen hallerde sorumluluk kanuni bir tavanla sınırlandırılmıştır. Türk Borçlar Kanunu'nun 579. maddesinin ikinci fıkrası doğrultusunda otopark işleteninin tazminat borcu, kendisinin veya istihdam ettiği kişilerin kusuru ispatlanmadığı sürece, korunan her bir taşıt için tahsil edilen günlük saklama bedelinin on katını geçemez.
Kasko Sigortası ve Halefiyet Yoluyla Rücu
Aracını güvenli bir yere park edileceği ve anahtarlarının emniyetle muhafaza edileceği inancıyla otopark görevlisine teslim eden sigortalı malikin, teslimi takiben kırk beş dakika sonra gerçekleşen hırsızlık anındaki araç konumunu bilmesi kendisinden beklenemez. Aracın teslimiyle birlikte vedia akdi kurulmuş olduğundan kasko poliçesindeki özel şart ihlal edilmiş sayılmaz.
Kasko sigortacısı, sigortalı araç malikine tazminatı ödedikten sonra halefiyet kuralları gereğince sözleşmesel sorumlulukları bulunan otopark işleticisi, idarecisi ve çalışanına rücu edebilir. Yargılama makamlarınca somut olaydaki zarar kapsamı araştırılarak sonucuna göre karar verilir.
Otopark İşleteninin Hapis Hakkı
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 580. maddesinin birinci fıkrası uyarınca işletenler, kendilerine bırakılan veya garaj, otopark ve benzeri yerlere konulan motorlu taşıt ve eşya üzerinde, ücretlerini veya saklama giderlerinden doğan alacaklarını güvenceye almak amacıyla hapis hakkına sahiptir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 580Kaynağı aç
Otoparktaki "Oluşacak zararlardan işletmemiz sorumlu değildir" yazısı geçerli midir?
Geçerli değildir; Türk Borçlar Kanunu'nun 579. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca işletenin sorumluluk üstlenmediğini veya sorumluluğu kanunda gösterilmeyen şartlara bağladığını ilan etmesi işleteni sorumluluktan kurtarmaz.
Otopark görevlisinin anahtarı araç üzerinde bırakması halinde araç sahibine kusur verilir mi?
Araç sahibine kusur yüklenemez; aracını emin sıfatıyla görevliye teslim eden malikin aracın anahtarı üzerinde savunmasız bırakılmasına rıza gösterdiği varsayılamayacağı gibi, görevlinin aracı kilitleyip anahtarı güvenli yerde saklama yükümlülüğü bulunmaktadır.
Kasko sigortası otoparkta çalınan araç tazminatını otoparkçıdan talep edebilir mi?
Talep edebilir; kasko sigortacısı zararı araç malikine ödedikten sonra halefiyet kuralları uyarınca otopark işleticisine, idarecisine ve kusurlu çalışanına rücu davası açabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

