Önalım Hakkı ve Feragat Kavramı
Paylı mülkiyete tabi bir taşınmazda paydaşlardan birinin taşınmaz üzerindeki payını tamamen veya kısmen üçüncü bir kişiye satması durumunda diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilir. Taşınmaz mülkiyetinin kanundan doğan bu kısıtlamaları, Türk Medeni Kanunu m. 731/1 gereğince tapu siciline tescil edilmeksizin etkili olur. Önalım hakkından feragat ise öncelikli alım yetkisine sahip paydaşın bu hakkı kullanmaktan resmî olarak vazgeçmesini ifade eder.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 731Kaynağı aç
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 732Kaynağı aç
Genel Feragat ve Mülkiyet Kısıtlamalarının Kaldırılması
Türk Medeni Kanunu m. 733/2 uyarınca önalım hakkından feragatin resmî şekilde yapılması ve tapu kütüğüne şerh verilmesi şarttır. Kanundan doğan mülkiyet kısıtlamalarının ortadan kaldırılması veya değiştirilmesi de Türk Medeni Kanunu m. 731/2 uyarınca buna ilişkin sözleşmenin resmî şekilde düzenlenmesine ve tapu kütüğüne şerh verilmesine bağlı tutulmuştur. Buna karşılık Türk Medeni Kanunu m. 731/3 gereğince kamu yararı için konulan kısıtlamalar kaldırılamaz ve değiştirilemez.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 733Kaynağı aç
Belirli Bir Satışta Önalım Hakkını Kullanmaktan Vazgeçme
Türk Medeni Kanunu m. 733/2 uyarınca, belirli bir satışta önalım hakkını kullanmaktan vazgeçme yazılı şekle tabidir ve satıştan önce veya sonra yapılabilir.
Satışın Bildirimi ve Hak Düşürücü Süreler
Paylı mülkiyette yapılan pay satışı, alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirilir. Türk Medeni Kanunu m. 733/4 uyarınca önalım hakkı, yapılan satışın hak sahibine bildirildiği tarihin üzerinden üç ay ve her hâlde satışın üzerinden bir yıl geçmesiyle düşer. Bu sürelerin dolmasıyla birlikte önalım hakkı kanunen sona erer.
Önalım Hakkının Kullanılamayacağı Satışlar
Türk Medeni Kanunu m. 733/1 uyarınca, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılan satışlar ile cebrî artırmayla satışlarda önalım hakkı kullanılamaz.
Belirli bir satışta önalım hakkından vazgeçme nasıl yapılır?
Belirli bir satışta önalım hakkını kullanmaktan vazgeçme işlemi yazılı şekle tabidir ve pay satışından önce ya da sonra gerçekleştirilebilir.
Önalım hakkından genel olarak feragat için hangi şartlar aranır?
Önalım hakkından feragatin hukuken geçerli olabilmesi için işlemin resmî şekilde yapılması ve tapu kütüğüne şerh verilmesi zorunludur.
Yapılan pay satışı diğer paydaşlara nasıl bildirilir?
Yapılan pay satışı, alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirilir.
Önalım hakkını kullanma süresi ne kadardır?
Önalım hakkı, satışın hak sahibine bildirildiği tarihin üzerinden üç ay ve her hâlde satışın üzerinden bir yıl geçmesiyle düşer.
İhale ve icra satışlarında önalım hakkı ileri sürülebilir mi?
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca yapılan satışlar ile cebrî artırmayla satışlarda önalım hakkı kullanılamaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy