OHAL Komisyonu Kararına İtiraz ve İptal Davası

OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararlarına karşı doğrudan idari yargıda iptal davası açılması kabul edilmiştir. 7075 sayılı Kanun kapsamında verilen ret kararlarının tebliğinden itibaren 60 günlük hak düşürücü süre içerisinde Hâkimler ve Savcılar Kurulunca yetkilendirilen Ankara idare mahkemelerinde dava açılması gerekir. Sürecin kanuni sürelere, doğru husumet muhatabına ve belirlenen usul kurallarına uygun yürütülmesi önem taşır.

OHAL Komisyonunun Görev Alanı ve Başvuru İnceleme Esasları

7075 sayılı Kanun ile kurulan Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu, olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleriyle tesis edilen kamu görevinden çıkarma, emekli personelin rütbelerinin alınması, yurt dışı öğrencilikle ilişiğin kesilmesi ve kapatılan kurum ile kuruluşlara dair başvuruları değerlendirerek karara bağlar. Yedi kişiden oluşan Komisyonun toplantı ve karar yeter sayısı dörttür.

Komisyona yapılan başvurular ön incelemeye tabi tutulur. Yapılan ön inceleme sonucunda süresi içinde yapılmadığı, başvuru sahibinin hukuki menfaatinin bulunmadığı, 7075 sayılı Kanun kapsamına girmediği veya diğer yasal şekil şartlarını taşımadığı belirlenen başvurular reddedilir.

İptal Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme ile Dava Açma Süresi

OHAL Komisyonu kararlarına karşı dava açma süresi kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gündür. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Sürenin son gününün resmî tatil veya hafta sonuna rastlaması durumunda dava açma süresi tatili takip eden ilk iş gününün saat 17.00'sine kadar uzar.

7075 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca Komisyon kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde iptal davası açılabilir. Bu kapsamdaki uyuşmazlıklar Ankara 19. ile 25. İdare Mahkemeleri nezdinde görülür. Ankara dışında ikamet eden davacılar, dava dilekçelerini bulundukları yer adliyesi aracılığıyla Ankara İdare Mahkemesine gönderebilirler.

667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesinin birinci fıkrası ile 6749 sayılı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrası kapsamında meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilenlerin yargı yolu ise farklı düzenlenmiştir. Bu kişiler, kararın kesinleşmesinden itibaren altmış gün içinde ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda dava açabilirler.

Davada Husumet Yöneltilecek Merci ve Adli Yardım Talebi

7075 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca açılacak iptal davaları ilgilinin en son görev yaptığı kurum veya kuruluş aleyhine açılır. Kanuni düzenleme gereğince bu davalarda Cumhurbaşkanlığına ve Komisyona husumet yöneltilemez.

Dava açma aşamasında yargılama harç ve masraflarını karşılama imkanı bulunmayan kişiler dava dilekçesinde adli yardım talebinde bulunabilir. Adli yardım talebinin kabul edilebilmesi için çalışılmadığını ve mali durumun yetersiz olduğunu ispata yarayan temin edilebilen resmi belgelerin dava dilekçesine eklenmesi şarttır.

Başvurunun Kabulü Halinde Göreve İade ve Mali Haklar

7075 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere dair başvurunun kabulü durumunda karar, kadro veya pozisyonunun bulunduğu kuruma, yükseköğretim kurumlarından çıkarılan öğretim elemanları için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına bildirilir. İlgililerin eski kadro veya pozisyonuna atanması esastır.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına yapılan bildirimlerde atama teklifleri önceki kadro unvanlarına uygun şekilde 15 gün içinde yapılır. Kurumlar, bildirim veya atama teklif tarihini takip eden 30 gün içinde atama işlemlerini tamamlar. Kamu kurum ve kuruluşları atama ve göreve başlatma işlemlerinin sonucunu, işlemlerin tamamlanmasını takip eden 15 gün içinde Devlet Personel Başkanlığına bildirmekle yükümlüdür.

İade kapsamında yer alan personele ilişkin kadro ve pozisyonlar, atama onaylarının alındığı tarih itibarıyla başka bir işleme gerek kalmaksızın mevzuatı uyarınca ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılır; bu kadro ve pozisyonlar boşaldığında kendiliğinden iptal edilir. Atama emri Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir ve tebliğ tarihini izleyen 10 gün içinde göreve başlamayanların kanundan doğan atanma hakkı düşer.

Başvurusu kabul edilerek göreve başlatılanlar açısından kamu görevinden çıkarılmaya dayanak teşkil eden kanun hükmünde kararname düzenlemeleri hukuki sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkar. İlgili personele kamu görevinden çıkarılma tarihini izleyen aybaşından göreve başladığı tarihe kadar geçen döneme ilişkin mali ve sosyal hakları ödenir. Karara bağlanan dosyalara ilişkin evraklar ise ilgisine göre ilgilinin son görev yaptığı kuruma, kapatılan kurumlara ilişkin bakanlıklara veya kanunda belirtilen mercilere devredilir.

Kapatılan Kurum ve Kuruluşlara İlişkin Hukuki Sonuçlar

Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin başvurunun kabulü durumunda kanun hükmünde kararname hükümleri, ilgili kurum ve kuruluş bakımından tüm sonuçlarıyla birlikte kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır. Bu kapsamdaki işlemler ilgisine göre İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı veya Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür ve dosya evrakı bu kurumlara devredilir.

İdari Yargıda İstinaf ve Temyiz Kanun Yolları

Ankara idare mahkemelerinde açılan iptal davasının reddedilmesi halinde, ret kararına karşı 30 günlük süre içinde istinaf yoluna başvurulabilir. İstinaf talebinin reddedilmesi halinde ise yine 30 gün içinde Danıştay nezdinde temyiz kanun yolu kullanılabilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy