Öğrenci Kayıt Sözleşmesi: Devam, Ödeme ve Ücret İadesi

by Avukat Erdal Ersoy
Öğrenci Kayıt Sözleşmesi: Devam, Ödeme ve Ücret İadesi

Bir dershane öğrenci kayıt sözleşmesi, kurumun niteliğini, devam ve davranış yükümlülüklerini, taksit düzenini, ayrılma usulünü ve belirli hâllerde ücret iadesini sözleşmesel şartlar olarak düzenleyebilir. Aşağıda ele alınan hükümler, doldurulmamış bir örnek metinden türetilmiş olup her kayıt ilişkisine kendiliğinden uygulanan genel kurallar değildir.

Kurumun niteliği ve sözleşmenin tarafları

Örnek metin, dershaneyi her şeyden önce bir eğitim ve öğretim kurumu olarak tanımlar ve Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen kuralların aynen uygulanacağını belirtir. Bu, sözleşmede yer alan bir bağlılık kaydıdır; ilgili kuralların içeriği metne ayrıca alınmamıştır.

Belgenin sonunda sözleşme, adı yazılmayan bir özel eğitim anonim şirketi ile adı ayrıca yazılacak öğrenci velisi arasında düzenlenecek biçimde tasarlanmıştır. Taraflar için kaşe ve imza alanları ayrılmış olmakla birlikte, belge doldurulmadığı için belirli kişiler arasında kurulmuş somut bir sözleşmeyi göstermez.

Davranış yasakları ve eşyaya verilen zarar

Örnek hükümler, öğrencinin dershaneye radyo, teyp, gazete ile gayriahlaki veya siyasi içerikli kitap, dergi ve benzeri yayınlar getirmesini yasaklar. Aynı çerçevede ders içinde ve dışında siyasi veya ideolojik konuşma ile eğitimi aksatıcı davranış da yasaklanmıştır.

Öğrencinin dershaneye ait hiçbir eşyaya zarar veremeyeceği, zarar verirse bedelin öğrencilerden alınacağı düzenlenmiştir. Alkollü olarak gelmek ve bina içinde sigara içmek de ayrıca yasaklanmıştır.

Kayıt evrakı ve izin

Öğrencinin kayıt evraklarını 15 gün içinde tamamlaması öngörülmüştür. Bu süre örnek metindeki bir sözleşme şartıdır.

Devam düzeninde kural olarak hiçbir öğrenciye izin verilmez. Özellik arz eden durumda öğrenci velisi dershane müdürlüğüne başvurur. Veli, öğrenciyi takip etmekle yükümlüdür. Hangi durumun özellik arz edeceği metinde tanımlanmamıştır.

Derse geç kalma ve devamsızlık sayılma

Geç kalan öğrenci, dersin ilk 15 dakikasına kadar geç kâğıdı alarak derse girebilir. Bu süreden sonra gelen öğrenci teneffüsü bekleyerek ikinci derse girer. İkinci derse de geç kalınırsa öğrenci üçüncü dersten itibaren derse alınır; ancak o gün yok sayılır.

Dört gün geç kalan öğrenci bir tam gün yok sayılır. Deneme sınavına ve konu tarama testine katılmayan öğrenci de tam gün devamsız sayılır.

Sınıf değişikliği, uzun devamsızlık ve ayrılma usulü

Dershane idaresine, gerekli gördüğü takdirde öğrencinin sınıfını değiştirme ve dershaneden ilişiğini kesme yetkisi tanınmıştır. Örnek metin bu yetkinin sınırını veya hukuki denetim yolunu açıklamamaktadır.

Hiç ara vermeden 20 gün süreyle derse gelmeyen öğrencinin kaydı silinir. Kurs başladıktan sonra ise geçerli mazereti olmayan öğrencinin kaydı silinmez; kayıt iadesinde velinin mazeretini bildiren dilekçesi esas alınır. Geçerli mazeretin ölçütü metinde tanımlanmamıştır.

Öğrenci, sebebi ne olursa olsun dershane idaresinden ilişiğini kesmeden dershaneden ayrılamaz. Ayrılma bu nedenle idareye başvuru şartına bağlanmıştır.

Taksit, muacceliyet ve ödeme belgesi

Kuruma bilgi verilmeden ve müsaade alınmadan oluşan ödeme gecikmelerinde 15 gün içinde kanuni işlem yapılacağı ve öğrencinin derse alınmayacağı yazılmıştır. Doğacak mağduriyetten dershanenin sorumlu olmayacağı da ayrıca belirtilmiştir. İşlemin hukuki türü ve dayanağı metinde somutlaştırılmamıştır.

Taksitini zamanında ödemeyen öğrenci sınavlara katılamaz ve doküman alamaz. Erken kayıt öğrencisi taksitlerini düzenli ödemezse erken kayıt avantajı iptal edilir. Avantajın kapsamı ve tutarı metinde belirtilmemiştir.

Veli veya borçlu, telefon ve adres değişikliğini en kısa zamanda dershaneye bildirir. Bildirim yapılmazsa mevcut adrese yapılan tebligat geçerli sayılır.

Ödemeler tamamlanıncaya kadar tahsilat makbuzları saklanır. Uyuşmazlıkta makbuzla belgelenmeyen ödemelerde dershane kayıtları geçerli kabul edilir.

Üst üste iki taksit vadesinde ödenmezse ayrıca ihtar yapılmaksızın bakiye borç muaccel olur. Örnek metin bu tarihten itibaren kanuni gecikme faizi tahakkuk edeceğini de öngörmektedir; ancak faizin oranı ve kanuni dayanağı metinde gösterilmemiştir.

Aynı örnek, uyuşmazlık çıkması hâlinde Erzincan ili içindeki mahkemeleri ve icra dairelerini yetkili kılar. Bu yetki kaydı belirli örnek metne aittir ve bütün öğrenci kayıtları için genel bir yetki kuralı değildir.

Ayrılan öğrencinin ücreti ve indirim şartları

Devamsızlık yapan öğrenci, dilekçe tarihine kadar ders görmüş kabul edilir ve gelmediği günler de ücret hesabına dâhil edilir. Ayrılan öğrenci aldığı kitap seti, dergi, çanta ve dokümanların bedelini öder.

Kayıt sildirme dilekçesinin kuruma teslim edildiği tarihe kadar görülen derslerin ücreti, birim ders saati esas alınarak tahsil edilir.

İndirimli veya kontenjandan yararlanan öğrenci kaydını sildirirse ya da geçici olarak başka bir dershaneye kaydolursa, gördüğü kursun ücreti indirimsiz kurs ücreti üzerinden tahsil edilir.

Ücret iadesi: genel kural ve istisnalar

Örnek metin kural olarak alınan paranın iade edilmeyeceğini belirtir. Ayrılma sebebinin atıf yapılan Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinde belirtilen sebeplerden olması hâlinde ücret iadesi yapılacağı yazılmış ve ilgili maddeye yollama yapılmıştır.

Metnin saydığı sebepler şunlardır: velinin il dışına tayini ya da okulda okuyan öğrencinin il dışına nakli; sağlık nedeniyle ayrılma; atıf yapılan bir kanunun belirli maddelerine göre kurumun kapanması; eğitime başlamadan önce ayrılma başvurusu; velinin öğrenciyi okutamayacak duruma düştüğünü resmî belgeyle göstermesi. Atıfta bulunulan kanunun adı örnekte belirtilmemiştir.

Sayılan sebeplerden biri veya birkaçıyla ayrılan öğrencilerin, ayrılış tarihinden sonraki ay, gün ve saatlere isabet eden ödenmiş ücretleri iade edilir.

Faturanın düzenlenmesi ve katma değer vergisini doğuran olay

Örnek metin, hizmet bedeline ilişkin faturanın ödeme şekline göre değil, kurs başladıktan sonra öğrenim döneminin sonuna kadar her ay eşit miktarlarda düzenleneceğini belirtir ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 10. maddesine yollama yapar.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 10. maddesine göre vergiyi doğuran olayın temel hâli, malın teslimi veya hizmetin yapılması anıdır. Malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura ya da benzeri belge verilmesi hâlinde ise vergi, belgede gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere belgenin düzenlendiği anda doğar. Kısım kısım mal teslimi veya hizmet yapılması mutadsa ya da bu konuda anlaşılmışsa vergi, her bir kısmın teslimi veya hizmetin ilgili kısmının yapılması anında doğar.

3065 sayılı KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU m. 10Kaynağı aç
Madde 10 – Vergiyi Doğuran Olay: a) Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması, b) Malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi, c) Kısım kısım mal teslimi veya hizmet yapılması mutad olan veya bu hususlarda mutabık kalınan hallerde, her bir kısmın teslimi veya bir kısım hizmetin yapılması, d) Komisyoncular vasıtasıyla veya konsinyasyon suretiyle yapılan satışlarda, malların alıcıya teslimi, e) Malın alıcıya veya onun adına hareket edenlere gönderilmesi halinde, malın nakliyesine başlanması veya nakliyeci veya sürücüye tevdii, f) (Mülga : 22/7/1998 – 4369/82 md) g) Su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri enerji dağıtım veya kullanımlarında bunların bedellerinin tahakkuk ettirilmesi, h) (Mülga : 5/11/1986 – 3316/2 md.) ı) İthalatta, Gümrük Kanununa göre gümrük vergisi ödeme mükellefiyetinin başlaması, gümrük vergisine tabi olmayan işlemlerde ise gümrük beyannamesinin tescili,[4] j) İkametgahı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayanlar tarafından yabancı ülkeler ile Türkiye arasında yapılan taşımacılık ile transit taşımacılıkta (Değişik ibare:27/1/2000-4503/3 md.) gümrük bölgesine girilmesi veya gümrük bölgesinden çıkılması[5] k) (Ek: 16/6/2009-5904/10 md.) 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununa göre düzenlenen ürün senetlerinin temsil ettiği ürünlerin depodan çekilmesi. Anında meydana gelir. İKİNCİ KISIM İstisnalar BİRİNCİ BÖLÜM İhracat İstisnası Mal ve hizmet ihracatı:

Eğitim bedelinin aylık eşit tutarlarla belgelenmesi durumunda hizmetten önce belge düzenlenmesi ile hizmetin kısımlar hâlinde yapılması, birbirinden farklı vergiyi doğuran olaylardır.

Eğitim hizmetlerinde katma değer vergisi istisnaları

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17. maddesinin birinci fıkrasında sayılan kamu kurum ve kuruluşları ile muafiyet tanınan belirli vakıf ve kuruluşlar; ilim, fen ve güzel sanatları ile tarımı yaymak, ıslah ve teşvik etmek amacıyla yaptıkları teslim ve hizmetler nedeniyle KDV'den istisna tutulmuştur. Bu istisna, söz konusu fıkrada açıkça sayılan kurum ve kuruluşlar için geçerlidir.

3065 sayılı KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU m. 17Kaynağı aç
Madde 17 – 1. Kültür ve Eğitim Amacı Taşıyan İstisnalar:[24] Genel ve katma bütçeli daireler, il özel idareleri, belediyeler, köyler, bunların teşkil ettikleri birlikler, üniversiteler, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulan kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, siyasi partiler ve sendikalar, kanunla kurulan veya tüzelkişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları, kamu menfaatine yararlı dernekler, tarımsal amaçlı kooperatifler ve Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıfların; a) İlim, fen ve güzel sanatları, tarımı yaymak, islah ve teşvik etmek amacıyla yaptıkları teslim ve hizmetleri, b) Tiyatro, konser salonu, kütüphane, sergi, okuma ve konferans salonları ile spor tesisleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kültür ve eğitim faaliyetlerine ilişkin teslim ve hizmetleri, 2. Sosyal Amaç Taşıyan İstisnalar: a) Yukarıda sayılan kurum ve kuruluşların hastane, nekahathane, klinik, dispanser, prevantoryum, sanatoryum, kan bankası ve organ nakline mahsus bankalar, anıtlar, botanik ve zooloji bahçeleri, parklar ile veteriner, bakteriyoloji, seroloji ve distofajin laboratuvarları gibi kuruluşlar, öğrenci veya yetiştirme yurtları, yaşlı ve engelli bakım ve huzurevleri, parasız fukara aşevleri, düşkünevleri ve yetimhaneleri işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri ile bunlardan sağlık hizmeti sunanların teşhis ve tedaviye yönelik olarak birbirlerine yapacakları teslim ve hizmetler,[25][26][27] b) (Değişik: 16/7/2004-5228/15 md.) 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Kanun hükümlerine tâbi özel okullarca bedelsiz verilen eğitim, öğretim hizmetlerinde ilgili dönemdeki kapasitelerinin % 10’unu, 24/3/1950 tarihli ve 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun ile 30/4/1992 tarihli ve 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun hükümlerine göre kurulan öğrenci yurtları tarafından bedelsiz verilen yurt hizmetlerinde ilgili dönemdeki kapasitelerinin % 10’unu, üniversite ve yüksekokullarda ise % 50’sini geçmemek üzere verilen bedelsiz eğitim ve öğretim hizmetleri, kanunların gösterdiği gerek üzerine bedelsiz olarak yapılan mal teslimi ve hizmet ifaları, birinci fıkrada sayılan kurum ve kuruluşlara bedelsiz olarak yapılan her türlü mal teslimi ve hizmet ifaları ile fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin teslimi,[28][29][30] c) (Ek: 23/11/2000-4605/6 md.) Yabancı devletlerin Türkiye’deki diplomatik temsilcilik ve konsoloslukları ile yabancı hayır ve yardım kurumlarına, bu maddenin 1 numaralı fıkrasında sayılan kurum ve kuruluşlara bedelsiz olarak yapacakları teslim ve hizmetlere ilişkin olarak yapılan teslim ve hizmetler. Maliye Bakanlığı, istisna kapsamına girecek mal ve hizmetler ile bunların asgari tutarlarını ve bu bendin uygulamasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir. d) (Ek: 14/7/2004-5226/19md.) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki tescilli taşınmaz kültür varlıklarının rölöve, restorasyon ve restitüsyon projelerine münhasır olmak üzere, bu projelendirmelerden yararlananlara verilen mimarlık hizmetleri ile projelerin uygulanması kapsamında yapılacak teslimler. İstisna kapsamına girecek mal ve hizmetler ile bunların asgarî standartları ve bu bendin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.28 e) (Ek: 16/7/2004-5228/15 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, kanunlarla kendilerine verilen görev gereği ve kuruluş amaçlarına uygun ruhsat, izin, onay ve benzeri hizmetleri ile bu hizmetlerle ilgili olarak kullanılacak basılı kâğıtların bu kuruluşlar tarafından teslimi (motorlu taşıtlar tescil plaka teslimleri hariç), 3. Askeri Amaç Taşıyan İstisnalar: a) (Değişik: 11/2/2014-6519/45 md.) Askerî fabrika, tersane ve atölyeler, orduevi ve bağlı şubeleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları, vardiya yatakhaneleri ve bunların müştemilatı, özel, yerel ve kış eğitim merkezleri, askerî kantinler ve askerî müzelerin kuruluş amaçlarına uygun olarak yaptıkları teslim ve hizmetler ile bu kurum ve kuruluşların yapacağı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri, b) (Mülga: 3/6/1986-3297/18 md.)[31] c) (Mülga: 6/12/1984-3099/geçici md.) 4. Diğer İstisnalar: a) (Değişik: 9/4/2003-4842/23 md.) Gelir Vergisi Kanununa göre vergiden muaf esnaf ile kazançları basit usulde tespit edilen mükellefler tarafından yapılan teslim ve hizmetler, aynı Kanunun mükerrer 20/B maddesi kapsamında vergilendirilen kazançlara konu teslim ve hizmetler,[32] b) (Değişik: 3/6/1986-3297/6 md.) Gelir Vergisi Kanununa göre gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçiler ile aynı Kanunun 66 ncı maddesine göre vergiden muaf olan serbest meslek erbabı, tarafından yapılan teslim ve hizmetler,[33] c) (Değişik: 20/6/2001-4684/19 md.) Gelir Vergisi Kanununun 81 inci maddesinde belirtilen işlemler ile aynı maddenin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yazılı şartlar dahilinde adi ortaklıkların sermaye şirketine dönüşmesi işlemleri ve Kurumlar Vergisi Kanununa göre yapılan devir ve bölünme işlemleri (Bu kapsamda vergiden istisna edilen işlemler bakımından Katma Değer Vergisi Kanununun 30 uncu maddesinin (a) bendi hükmü uygulanmaz. İşlem sonunda faaliyetini bırakan, bölünen veya infisah eden mükelleflerce yüklenilen ve indirilemeyen vergiler, faaliyete başlayan veya devir ve bölünme sonrasında devredilen veya bölünen kurumların varlıklarını devralan mükellefeler tarafından mükerrer indirime yol açmayacak şekilde, Vergi Usul Kanununda düzenlenen zamanaşımı süreleri ile bağlı olmaksızın yapılacak vergi incelemesi sonucuna göre indirim konusu yapılır.),[34][35] ç) (Ek: 28/11/2017-7061/42 md.) Uluslararası roaming anlaşmaları çerçevesinde yurt dışından alınan roaming hizmetleri ile bu hizmetlerin Türkiye’deki müşterilere yansıtılması,[36] d) İktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemleri, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda kantin olarak belirlenen alanların okul aile birlikleri tarafından kiraya verilmesi işlemleri ile Sağlık Bakanlığına bağlı hastane, klinik, dispanser, sanatoryum gibi kurum ve kuruluşların yapacağı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri,[37][38] e) (Değişik: 9/4/2003-4842/23 md.) Banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren işlemler ve sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemleri ile 5520 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (p) bentlerinde belirtilen kurumların kredi teminatı sağlama işlemleri,[39][40] f) (Değişik: 14/3/2007-5602/10 md.) Darphane ve Damga Matbaası tarafından yapılan teslim ve hizmetler, g) (Değişik: 16/7/2004-5228/15 md.) Külçe altın ve külçe gümüş teslimleri ile kıymetli taşların (elmas, pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir, zebercet, inci) 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre Türkiye’de kurulu borsalarda işlem görmek üzere ithali, borsaya teslimi ve borsa üyeleri arasında el değiştirmesi, döviz, para, damga pulu, değerli kâğıtlar, hisse senedi, tahvil, (elde edilen faiz gelirleri ile sınırlı olmak üzere tahvil satın almak suretiyle verilen finansman hizmetleri dâhil) varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikaları, Türkiye’de kurulu borsalarda işlem gören sermaye piyasası araçları ile metal, plastik, lastik, kauçuk, kâğıt, cam hurda ve atıkları ile konfeksiyon kırpıntılarının teslimi,[41][42][43][44][45][46][47][48] h) Zirai amaçlı su teslimleri ile köy tüzel kişiliklerince köyde ikamet edenlere yapılan ticari amaçlı olmayan perakende içme suyu teslimleri, kamu kuruluşları, tarımsal kooperatifler ve çiftçi birliklerince yapılan arazi ıslahına ait hizmetler,[49] ı) (Ek:6/12/1984-3099/1 md.;Değişik: 16/7/2004-5228/15 md.) Serbest bölgelerde verilen hizmetler ile serbest bölgelere veya bu bölgelerden yapılan ihraç amaçlı yük taşıma işleri,[50] i) (Ek: 19/8/2016-6741/9 md.) Varlık ve hakların, Türkiye Varlık Fonu ve alt fonlara devri ile bu varlık ve hakların Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi tarafından yönetilmesi suretiyle yapılan teslim ve hizmetler, Bu bent kapsamında istisna edilen işlemler bakımından, 30 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü uygulanmaz. j) (Ek : 3/6/1986 – 3297/6 md.) Boru hattı ile yapılan yabancı ham petrol, gaz ve bunların ürünlerinin taşınması hizmetleri. k) (Ek : 22/7/1998 – 4369/60 md.) Organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin kurulması amacıyla oluşturulan iktisadi işletmelerin arsa ve işyeri teslimleri(…)[51]. l) (Ek: 9/4/2003-4842/23 md.) 30.1.2002 tarihli ve 4743 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulan varlık yönetim şirketlerinin bankalar, özel finans kurumları ve diğer mali kurumlardan devraldığı alacakların tahsili amacıyla bu alacakların teminatını oluşturan mal ve hakların (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi ile aynı Kanuna göre finansal yeniden yapılandırma çerçeve anlaşmaları hükümleri kapsamında yeniden yapılandırılan borçların ödenmemesi nedeniyle bu borçların teminatını oluşturan mal ve hakların (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi, m) (Ek: 9/4/2003-4842/23 md.; Değişik: 16/7/2004-5228/15 md.) Bankalar Kanunu uyarınca; mal ve hakların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna teslimi ile bunların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi, bu Fonun devraldığı alacakların tahsili amacıyla, bunların teminatını oluşturan mal ve hakların (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi ve temettü hariç ortaklık haklarıyla yönetim ve denetimleri devralınan şirketlerin aktiflerinin Fon alacaklarının tahsili amacıyla (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) teslimi, Bu istisna işlem bedelinden Fona intikal eden tutarla orantılı uygulanır. n) (Ek:25/12/2003-5035/8 md.) Basın, Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğüne verilen haber hizmetleri. o) (Ek: 16/7/2004-5228/15 md.) Gümrük antrepoları ve geçici depolama yerleri ile gümrük hizmetlerinin verildiği gümrüklü sahalarda (…)53 vergisiz satış yapılan işyerlerinin ve bu işyerlerine ait depo ve ardiye gibi bağımsız birimlerin kiralanması,[52][53] ö) (Ek: 29/3/2018-7104/5 md.) Gümrük antrepoları ve geçici depolama yerleri ile gümrük hizmetlerinin verildiği gümrüklü sahalarda, ithalat ve ihracat işlemlerine konu mallar ile transit rejim kapsamında işlem gören mallar için verilen ardiye, depolama ve terminal hizmetleri,[54] p) (Ek: 16/7/2004-5228/15 md.; Değişik: 24/7/2008-5793/13 md.) Hazinece yapılan taşınmaz teslimi ve kiralamaları, irtifak hakkı tesisi, kullanma izni ve ön izin verilmesi işlemleri ile Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca yapılan arsa ve arazi teslimleri, belediyeler, il özel idareleri ve yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının mülkiyetindeki taşınmazların ve Vakıflar Genel Müdürlüğünün yönettiği ve temsil ettiği mazbut vakıfların mülkiyetinde bulunan taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler,[55][56][57][58] r) (Ek: 30/12/2004-5281/33 md.; Değişik: 28/3/2007-5615/13 md.) Kurumların aktifinde (…)[59] en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisselerinin satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler ile bankalara, finansal kiralama ve finansman şirketlerine borçlu olanların ve kefillerinin borçlarına karşılık taşınmaz ve iştirak hisselerinin (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) bankalara, finansal kiralama ve finansman şirketlerine devir ve teslimleri ile bu taşınmaz ve iştirak hisselerinin finansal kiralama ve finansman şirketlerince devir ve teslimi. [60][61] İstisna kapsamındaki kıymetlerin ticaretini yapan kurumların, bu amaçla aktiflerinde bulundurdukları (…)61 iştirak hisselerinin teslimleri istisna kapsamı dışındadır. İstisna kapsamında teslim edilen kıymetlerin iktisabında yüklenilen ve teslimin yapıldığı döneme kadar indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi, teslimin yapıldığı hesap dönemine ilişkin gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınır.[62] (Ek paragraf: 15/7/2016-6728/43 md.) Bu fıkranın (u) bendi kapsamında varlık kiralama şirketlerine ve (y) bendi kapsamında finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarına devredilen (…)61 iştirak hisselerinin, kaynak kuruluş ve kiracı tarafından üçüncü kişilere satışına ilişkin en az iki tam yıl aktifte bulundurma süresinin hesabında, bu (…)61 iştirak hisselerinin varlık kiralama şirketleri, finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarının aktifinde bulunduğu süreler de dikkate alınır. s) (Ek: 1/7/2005-5378/32 md.) Engellilerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş her türlü araç-gereç ve özel bilgisayar programları.[63] ş) (Ek: 21/2/2007-5582/35 md.) 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinde tanımlanan konut finansmanı amacıyla teminat gösterilen veya ipotek konulan konutun, konut finansman kuruluşları, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, ipotek finansmanı kuruluşları ya da üçüncü kişilere teslimi (müzayede mahallinde yapılan satışlar dahil) ile bu şekilde alınan konutun, konut finansman kuruluşları, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı veya ipotek finansmanı kuruluşları tarafından teslimi (müzayede mahallinde yapılan satışı dahil). t) (Ek: 16/6/2009-5904/14 md.) 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin, 1 inci maddenin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinin (d) alt bendi ile 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (ğ) bendinde belirtilen işlemler hariç olmak üzere, ürün ihtisas borsaları ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığından ürün senedi alım-satımı konusunda izin alan ticaret borsaları aracılığıyla teslimleri (Bu kapsamda vergiden istisna edilen işlemler bakımından 30 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü uygulanmaz.). u) (Ek: 13/2/2011-6111/85 md.; Değişik: 15/7/2016-6728/43 md.) Her türlü varlık ve hakkın, kaynak kuruluşlarca, kira sertifikası ihracı amacıyla ve sözleşme süresi sonunda geri alınması şartıyla varlık kiralama şirketlerine devri ile bu varlık ve hakların varlık kiralama şirketlerince kiralanması ve devralınan kuruma devri. İstisna kapsamında, varlık kiralama şirketlerine devredilen varlık ve hakların iktisabında yüklenilen ve devrin yapıldığı döneme kadar indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi, devrin yapıldığı hesap dönemine ilişkin gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınır. v) (Ek: 13/6/2012-6327/12 md.) 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu uyarınca oluşturulan Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından münhasıran uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin olarak verilen hizmetler. y) (Ek: 12/7/2013-6495/29 md.; Değişik: 15/7/2016-6728/43 md.) 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında; finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarınca bizzat kiracıdan satın alınıp geriye kiralanan her türlü taşınır ve taşınmazlara uygulanmak üzere ve kiralamaya konu kıymetin mülkiyetinin sözleşme süresi sonunda kiracıya devredilecek olması koşulu ile kiralamaya konu taşınır ve taşınmazın kiralayana satılması, satan kişilere kiralanması ve devri.[64] İstisna kapsamında, finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarına devredilen her türlü taşınır ve taşınmaz malların iktisabında yüklenilen ve devrin yapıldığı döneme kadar indirim yoluyla giderilemeyen katma değer vergisi, devrin yapıldığı hesap dönemine ilişkin gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınır. z) (Ek: 6/2/2014-6518/32 md.) 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 5/B maddesi kapsamındaki araştırma ve geliştirme, yenilik ile yazılım faaliyetleri neticesinde ortaya çıkan patentli veya faydalı model belgeli buluşa ilişkin gayri maddi hakların kiralanması, devri veya satışı (Bu kapsamda vergiden istisna edilen işlemler bakımından bu Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü uygulanmaz.). YEDİNCİ BÖLÜM İstisnadan Vazgeçme ve İstisnaların Sınırı İstisnadan vazgeçme:

Aynı maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi, birinci fıkrada sayılan kuruluşların öğrenci veya yetiştirme yurtları ile engelli bakım ve huzurevlerini işletmek ya da yönetmek suretiyle yerine getirdikleri, kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri de KDV'den istisna kılar.

5580 sayılı Kanun hükümlerine tabi özel okullarca bedelsiz verilen eğitim ve öğretim hizmetlerinde, ilgili dönemdeki kapasitelerinin yüzde onunu geçmeyen kısım 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi kapsamında KDV'den istisnadır. Bu istisna yalnızca bedelsiz verilen hizmetlere ve belirlenen kapasite sınırına uygulanır; bedelli eğitim hizmetlerini kapsamaz.

Kayıt evrakı için öngörülen süre nedir?

Örnek metinde öğrencinin kayıt evraklarını 15 gün içinde tamamlaması öngörülmüştür. Bu süre bir sözleşme şartı olarak yazılmıştır.

İki taksit üst üste ödenmezse ne olur?

Üst üste iki taksit vadesinde ödenmezse bakiye borç, ayrıca ihtar yapılmaksızın muaccel olur ve sözleşme metnine göre o tarihten itibaren kanuni gecikme faizi tahakkuk eder. Faizin oranı ve kanuni dayanağı örnekte belirtilmemiştir.

Hangi ayrılma sebeplerinde ücret iadesi öngörülmüştür?

Örnek metin, kural olarak alınan paranın iade edilmeyeceğini belirtir. Ancak velinin il dışına tayini ya da öğrencinin il dışına nakli, sağlık nedeniyle ayrılma, atıf yapılan kanunun belirli maddelerine göre kurumun kapanması, eğitime başlamadan önce başvuru ve velinin öğrenciyi okutamayacak durumu resmî belgeyle göstermesi hâllerinde ayrılıştan sonraki döneme isabet eden ödenmiş ücret iade edilir. Bu sebepler, atıf yapılan yönetmeliğin ilgili maddesine dayanmaktadır.

Derse geç kalındığında devamsızlık nasıl hesaplanır?

Dersin ilk 15 dakikasına kadar geç kâğıdıyla derse girilebilir. Bu süreden sonra gelinmişse teneffüste beklenip ikinci derse girilir. İkinci derse de geç kalınmışsa öğrenci üçüncü dersten itibaren derse alınır ancak o gün yok sayılır. Dört gün geç kalmak bir tam gün devamsızlığa eşdeğer tutulur.

Katma değer vergisi hizmetten önce mi doğar?

3065 sayılı KDV Kanunu'na göre temel kural, verginin malın teslimi veya hizmetin yapılması anında doğmasıdır. Hizmet yapılmadan önce fatura veya benzeri belge düzenlenirse vergi, belgede gösterilen miktarla sınırlı olarak belgenin düzenlendiği anda doğar. Kısım kısım hizmet mutad veya kararlaştırılmışsa her kısmın yapılması da ayrı bir vergiyi doğuran olaydır.

Özel dershane KDV istisnasından yararlanabilir mi?

3065 sayılı KDV Kanunu'nun 17. maddesindeki eğitim amaçlı istisna, maddenin birinci fıkrasında sayılan belirli kurum ve kuruluşlar için öngörülmüştür. 5580 sayılı Kanun kapsamındaki özel okullara tanınan ayrı bir istisna ise yalnızca bedelsiz verilen eğitim hizmetleri ve belirlenen kapasite sınırıyla ilgilidir; bedelli kayıt ücretlerini kapsamaz.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu