Mülkiyet ve miras hakkı herkese tanınır. Bu haklar ancak kamu yararı amacıyla ve kanunla sınırlanabilir. Hakkın kullanılması da toplum yararına aykırı olamaz.
2709 sayılı TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI m. 35 (1/2)Kaynağı aç
Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 2Kaynağı aç
Kat mülkiyeti ve arsa payının bağlı olduğu rejim
Kat mülkiyeti, bağımsız bölüme ait arsa payı ve anagayrimenkuldeki ortak yerlerle bağlantılı özel bir mülkiyet biçimidir.
634 sayılı KAT MÜLKİYETİ KANUNU m. 3Kaynağı aç
Arsa paylarının bağımsız bölümlerin paylarıyla oranlı olarak tahsis edilmediği hâllerde, her kat maliki veya kat irtifakı sahibi, arsa paylarının yeniden düzenlenmesi için mahkemeye başvurabilir.
Bir bağımsız bölüme bu kural uyarınca tahsis edilen arsa payı, o bölümün değerinde sonradan oluşan çoğalma veya azalma gerekçesiyle değiştirilemez. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 44. maddesi saklı tutulmuştur.
Kat irtifakı arsa payına bağlı bir irtifaktır. Yapının tamamı için düzenlenecek yapı kullanma izin belgesine ve kanunda gösterilen şartlara dayanılarak kat mülkiyetine resen çevrilir. Aynı işlem, arsa malikinin veya kat irtifakı sahibi ortak maliklerden birinin istemiyle de yapılabilir.
Arsa payının yeniden düzenlenmesi
Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin E. 2023/2533, K. 2023/8412 sayılı kararında incelenen uyuşmazlık, kat maliklerinin bulunduğu anagayrimenkulde bağımsız bölümlerin arsa paylarının değerleriyle orantılı olup olmadığının belirlenmesi ve yeni payların tapuya tescili istemidir. Bu nitelendirme o davaya özgüdür.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2023/2533, K. 2023/8412Kaynağı aç
Aynı dosyada davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmeyerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir. Karar oy çokluğuyla verilmiştir.
Eser sözleşmesinde gecikme ve ayıbın önlenmesi
Yüklenici işe zamanında başlamazsa, işi sözleşme hükümlerine aykırı olarak geciktirirse ya da iş sahibine yüklenemeyecek bir sebepten doğan gecikme nedeniyle bütün tahminlere göre işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa, iş sahibi teslim için belirlenen günü beklemeden sözleşmeden dönebilir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 473Kaynağı aç
Eser meydana getirilirken eserin yüklenicinin kusuru yüzünden ayıplı veya sözleşmeye aykırı olarak meydana getirileceği açıkça görülüyorsa, iş sahibi bunu önlemek üzere vereceği veya verdireceği uygun bir süre içinde yükleniciye ayıbın veya aykırılığın giderilmesi, aksi takdirde hasar ve masrafları kendisine ait olmak üzere onarımın veya işe devamın bir üçüncü kişiye verileceği konusunda ihtarda bulunabilir.
Tapu siciline güven ve taraf oluşumu
Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya başka bir aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 1023Kaynağı aç
Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin E. 2016/8636, K. 2017/700 sayılı kararında, tapu kaydındaki takyidatların kaldırılmasına karar verilecekse lehine takyidat kaldırılan kişilerin tamamının davada taraf olarak gösterilmesi gerektiği kabul edilmiştir. Bir kısım lehtar davaya alınmadan aleyhlerine karar kurulması usul ve yasaya aykırı görülerek bozma yapılmış, diğer temyiz itirazları bu aşamada incelenmemiştir.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi, E. 2016/8636, K. 2017/700Kaynağı aç
Arsa payı karşılığı inşaatta temlik ve fesih
Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin E. 2019/2908, K. 2019/8725 sayılı kararında, borçlunun devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları devralana karşı da ileri sürebileceği açıklanmıştır. Temliği öğrenen arsa sahibi, yükleniciye karşı kullanabileceği defileri temlik alana karşı da kullanabilir.
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2019/2908, K. 2019/8725Kaynağı aç
Yüklenici, arsa sahibine karşı edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye temlik etmişse, üçüncü kişi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 97. maddesinden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.
Kararda, kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı bu tür davalarda arsa sahipleri ile yüklenici arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğu kabul edilmiştir. Yüklenicinin tapuda kayıt maliki olmaması, aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddini haklı göstermez.
Aynı karardaki açıklamaya göre fesih geriye etkili olursa sözleşme hiç kurulmamış gibi tasfiye edilir; yüklenici yaptığı kısım oranında arsa payı değil, sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde imal ettiği inşaatın bedelini alır. Fesih ileriye etkili kabul edilirse yükleniciye imalat oranına paralel arsa payı bırakılır. Hangi sonucun uygulanacağı, feshin niteliğinin yeniden değerlendirilmesine bırakılmıştır; bu ayrım bağlayıcı tek sonuç olarak kurulmamıştır.
Kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine ilişkin dava bekletici mesele yapılmadan ve temlikin ifa olanağı buna göre belirlenmeden hüküm kurulması, eksik inceleme nedeniyle bozma sebebi sayılmıştır.
Arsa payı sonradan değişen değere göre değiştirilir mi?
Hayır. Bağımsız bölüme tahsis edilen arsa payı, bölümün değerinde sonradan oluşan çoğalma veya azalma nedeniyle değiştirilemez. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 44. maddesi saklıdır.
İş sahibi teslim gününü beklemeden sözleşmeden dönebilir mi?
Yüklenicinin işe zamanında başlamaması, işi sözleşmeye aykırı geciktirmesi veya iş sahibine yüklenemeyecek gecikme yüzünden işi zamanında bitiremeyeceğinin bütün tahminlere göre açıkça anlaşılması hâlinde iş sahibi teslim gününü beklemeden dönebilir.
Tapu kaydına iyiniyetle dayanan üçüncü kişi korunur mu?
Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya başka bir aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur.
Üçüncü kişiye onarımın masrafı kime aittir?
İş sahibi, ayıbın giderilmemesi hâlinde onarımın veya işe devamın üçüncü kişiye verileceğini ihtar edebilir. Bu işlemdeki hasar ve masraflar iş sahibine aittir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

