Müddetname Nedir ve Müddetnameye Nasıl İtiraz Edilir?

by Avukat Erdal Ersoy
Müddetname Nedir ve Müddetnameye Nasıl İtiraz Edilir?

Müddetname, kesinleşen bir mahkûmiyet kararının ardından hükümlünün cezaevine girişi üzerine Cumhuriyet Başsavcılığı ilamat ve infaz bürosu tarafından düzenlenen ve cezaevi idaresince hükümlüye tebliğ edilen resmi belgedir. Bu belge, cezanın infaz takvimini ve hükümlünün ceza infaz kurumunda geçireceği süreyi gösterir.

Düzenlenen belgede öncelikle hükümlüye ait ad ve soyad bilgileri ile mahkûmiyete ilişkin mahkeme dosyasının esas ve karar numaraları belirtilir. İnfaz takviminin tespiti bakımından belgede işlenen suçun tarihi, dayanak ceza maddesi, daha önce geçirilmiş gözetim ve tutukluluk süreleri, kuruma giriş günü ile hükümlünün koşullu salıverilmeye hak kazanacağı ve cezasını tamamlayarak nihai tahliyeye ulaşacağı tarihler yer alır.

Müddetnamede Lehe Kanun Değerlendirmesi

Ceza infaz rejimine ilişkin kurallar ilke olarak derhal uygulanır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 7. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca hapis cezasının ertelenmesi, koşullu salıverilme ve tekerrürle ilgili olan hükümler bu kuralın istisnasını oluşturur.

5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 7Kaynağı aç
Madde 7- (1) İşlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. İşlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı da kimse cezalandırılamaz ve hakkında güvenlik tedbiri uygulanamaz. Böyle bir ceza veya güvenlik tedbiri hükmolunmuşsa infazı ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar. (2) Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur. (3) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/2 md.) Hapis cezasının ertelenmesi, koşullu salıverilme ve tekerrürle ilgili olanlar hariç; infaz rejimine ilişkin hükümler, derhal uygulanır. (4) Geçici veya süreli kanunların, yürürlükte bulundukları süre içinde işlenmiş olan suçlar hakkında uygulanmasına devam edilir. Yer bakımından uygulama

Müddetname hazırlanırken suç tarihi esas alınarak önceki ve sonraki infaz kanunları ayrı ayrı ve bir bütün olarak değerlendirilir. Hükümler arasında karma uygulama yapılmaksızın karşılaştırma yapılır ve hükümlünün lehine olan düzenleme esas alınarak müddetname düzenlenir.

Cezadan Mahsup Edilecek Süreler ve Şartları

Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller sebebiyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir.

5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 63Kaynağı aç
Madde 63- (1) Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir. Adlî para cezasına hükmedilmesi durumunda, bir gün beşyüz Türk Lirası sayılmak üzere, bu cezadan indirim yapılır.[22] DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Dava ve Cezanın Düşürülmesi Sanığın veya hükümlünün ölümü

15 yaşını doldurmamış kişilerin gözaltı ve tutuklulukta geçirdikleri bir gün, hapis cezasından iki gün olarak mahsup edilir. Konutu terk etmeme adli kontrol tedbirine tabi tutulan kişilerin ise bu tedbir altında geçirdikleri her iki gün cezadan bir gün mahsup edilerek hesaba katılır.

Uyuşturucu ve alkol bağımlılığı nedeniyle tedavi amaçlı hastanede geçirilen her bir gün de hapis cezasından mahsup edilir.

Bir ceza davasında tutukluluk ve gözaltında geçirilen sürelerin daha sonra başka bir davadaki hapis cezasından mahsup edilebilmesi için, ilk davada geçirilen tutukluluk ve gözaltı süresinin o davada hükmolunan hapis cezasından fazla olması gerekir. Beraat kararı verilen bir dosyada tutuklu kalınan sürenin başka bir mahkûmiyetten mahsup edilebilmesi için ise beraat kararının ikinci suç işlendikten sonra kesinleşmiş olması şarttır. Buna karşılık, sonradan yürürlüğe giren lehe kanun sebebiyle fiilin suç olmaktan çıkarılması veya cezanın azalması neticesinde infazı tamamlanan kişinin fazladan yattığı süreler, sonraki suçların cezasından mahsup edilemez.

Müddetnameye İtiraz ve İnfazda Tereddüdün Giderilmesi Usulü

Müddetnamenin yanlış hesaplandığı veya içeriğindeki bilgilerin hatalı olduğu hallerde 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 98. maddesi uyarınca başvuru yapılabilir. Çektirilecek cezanın hesabında duraksama meydana gelmesi veya cezanın kısmen ya da tamamen yerine getirilip getirilemeyeceğinin ileri sürülmesi durumunda duraksamanın giderilmesi veya yerine getirilecek cezanın belirlenmesi için infaz hâkimliğinden karar istenir. Mahkûmiyet hükmünün yorumunda duraksama olması veya sonradan yürürlüğe giren kanun hükmünün Türk Ceza Kanunu'nun 7. maddesi kapsamında değerlendirilmesinin gerekmesi halinde ise başvuru hükmü veren mahkemeye yapılır.

5275 sayılı CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN m. 98Kaynağı aç
Madde 98- (Değişik:14/4/2020-7242/41 md.) (1) a) Mahkûmiyet hükmünün yorumunda duraksama olursa veya sonradan yürürlüğe giren kanun hükmünün Türk Ceza Kanununun 7 nci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekirse, hükmü veren mahkemeden, b) Çektirilecek cezanın hesabında duraksama olursa ya da cezanın kısmen veya tamamen yerine getirilip getirilemeyeceği ileri sürülürse, infaz hâkimliğinden, duraksamanın giderilmesi veya yerine getirilecek cezanın belirlenmesi için karar istenir. (2) Birinci fıkra uyarınca yapılan başvurular cezanın infazını ertelemez. Ancak, mahkeme veya infaz hâkimliği olayın özelliğine göre infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir. Birden fazla hükümdeki cezaların toplanması

Müddetnameye itiraz infazdan sorumlu Cumhuriyet savcısı, hükümlü veya hükümlünün müdafii tarafından yapılabilir.

İnfaz aşamasında ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesine yönelik talepler kural olarak cezanın infaz sürecini kendiliğinden geciktirmez. Bununla birlikte başvuruyu inceleyen mahkeme yahut infaz hâkimi, somut olayın niteliğine göre infaz işlemlerinin durdurulması veya ertelenmesi yönünde karar verebilir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 268. maddesinin birinci fıkrası uyarınca genel itiraz süresi, kararın öğrenildiği günden itibaren iki haftadır. Kararına itiraz edilen merci itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; yerinde görmezse en çok üç gün içinde itirazı incelemeye yetkili mercie gönderir. İtiraz merciinin verdiği karar kesin nitelikte olup bu karara karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulamayan hâllerde 5271 sayılı Kanun'un 309. maddesi gereğince kanun yararına bozma yoluna gidilebilir.

5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 268Kaynağı aç
Madde 268 – (1) Hâkim veya mahkeme kararına karşı itiraz, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde 35 inci maddeye göre ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie verilecek bir dilekçe veya tutanağa geçirilmek koşulu ile zabıt kâtibine beyanda bulunmak suretiyle yapılır. Tutanakla tespit edilen beyanı ve imzayı mahkeme başkanı veya hâkim onaylar. 263 üncü madde hükmü saklıdır.[114] (2) Kararına itiraz edilen hâkim veya mahkeme, itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; yerinde görmezse en çok üç gün içinde, itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderir. (3) İtirazı incelemeye yetkili merciler aşağıda gösterilmiştir: a) (Değişik: 18/6/2014-6545/74 md.) Sulh ceza hâkimliği kararlarına yapılan itirazların incelenmesi, o yerde birden fazla sulh ceza hâkimliğinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen hâkimliğe; son numaralı hâkimlik için bir numaralı hâkimliğe; ağır ceza mahkemesinin bulunmadığı yerlerde tek sulh ceza hâkimliği varsa, yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine; ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerlerde tek sulh ceza hâkimliği varsa, en yakın ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine aittir. b) (Değişik:8/7/2021-7331/24 md.) Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrole ilişkin verdiği kararlara karşı yapılan itirazların incelenmesi, yargı çevresinde bulunduğu asliye ceza mahkemesi hâkimine aittir. İtirazı incelemeye yetkili mercilerin farklı olduğu hâllerde, itirazların gecikmeksizin incelenmesi amacıyla, kararına itiraz edilen sulh ceza hâkimliği tarafından gerekli tedbirler alınır. Sulh ceza hâkimliği işleri, asliye ceza hâkimi tarafından görülüyorsa itirazı inceleme yetkisi ağır ceza mahkemesi başkanına aittir. c) Asliye ceza mahkemesi hâkimi tarafından verilen kararlara yapılacak itirazların incelenmesi, yargı çevresinde bulundukları ağır ceza mahkemesine ve bu mahkeme ile başkanı tarafından verilen kararlar hakkındaki itirazların incelenmesi, o yerde ağır ceza mahkemesinin birden çok dairesinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen daireye; son numaralı daire için birinci daireye; o yerde ağır ceza mahkemesinin tek dairesi varsa, en yakın ağır ceza mahkemesine aittir. d) Naip hâkim kararlarına yapılacak itirazların incelenmesi, mensup oldukları ağır ceza mahkemesi başkanına, istinabe olunan mahkeme kararlarına karşı yukarıdaki bentlerde belirtilen esaslara göre bulundukları yerdeki mahkeme başkanı veya mahkemeye aittir. e) Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kararları ile Yargıtay ceza dairelerinin esas mahkeme olarak baktıkları davalarda verdikleri kararlara yapılan itirazlarda; üyenin kararını görevli olduğu dairenin başkanı, daire başkanı ile ceza dairesinin kararını numara itibarıyla izleyen ceza dairesi; son numaralı daire söz konusu ise birinci ceza dairesi inceler. İtirazın kararın yerine getirilmesinde etkisi
Müddetnamede hangi kayıtlar yer alır?

Müddetnamede hükümlünün kimlik bilgileri, mahkeme esas ve karar numarası, gözetim ve tutukluluk bilgileri, suç tarihi, suç maddesi, infaz kurumuna giriş tarihi, koşullu salıverilme tarihi ve tahliye tarihi yer alır.

Müddetnameye kimler başvuruda bulunabilir?

Müddetnameye infaz işlemlerinden sorumlu Cumhuriyet savcısı, hükümlü veya hükümlünün müdafii itiraz edebilir.

Müddetname hesabında lehe kanun nasıl belirlenir?

Suç tarihindeki infaz kuralları ile sonradan yürürlüğe giren kanunlar ayrı ayrı ve bir bütün olarak karşılaştırılır; karma uygulama yapılmaksızın bütünüyle hükümlünün lehine olan rejim uygulanır.

Müddetnameye itiraz cezanın infazını durdurur mu?

Müddetnameye ve ceza hesabına yönelik itirazlar kural olarak infazı ertelemez; ancak kararı verecek mahkeme veya infaz hâkimliği olayın niteliğine göre infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir.

Ev hapsinde geçen süreler cezadan nasıl indirilir?

Konutu terk etmeme adli kontrol tedbiri altında geçirilen her iki gün, hükmolunan hapis cezasından bir gün mahsup edilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu