7593 sayılı Kanunun 18 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren TCK m.31 değişikliği sonrasındaki genel ceza sınırları esas alınmıştır. Ağırlaşan maddi ceza hükümleri önceki fiillere otomatik uygulanamaz; suç tarihine göre TCK m.7 uyarınca eski ve yeni kanun somut olayda karşılaştırılarak lehe olan uygulanır. TCK m.31/4’teki indirim istisnası yalnızca m.81 ve 82 kapsamındaki kasten öldürme ile m.87/2 ve 87/4 kapsamındaki neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama için, maddede sayılan ölçütlerle ve gerekçeyle değerlendirilebilir.
7593 sayılı Kanun, Madde 2Kaynağı aç
18 Ağustos 2026’da değişen 5275 sayılı Kanun m.107/5, 15 yaş doluncaya kadar infaz kurumunda geçirilen bir günün iki gün sayılmasını; kasten öldürme (TCK m.81,82,83), cinsel dokunulmazlığa karşı m.102 ve 103, uyuşturucu imal ve ticareti (m.188) ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma (m.220) dışında düzenlemiştir. Hesap koşullu salıverilmeye ilişkindir; tutukluluk mahsubuyla karıştırılmamalıdır. Önceki suçlarda TCK m.7 kapsamında lehe kanun değerlendirilmeden eski avantajın kalktığı sonucuna varılamaz.
7593 sayılı Kanun, Madde 7Kaynağı aç
12 yıl veya 12 yıl 6 ay hapis cezasına mahkûm edilen bir kişinin infaz kurumunda geçireceği süre; hükmolunan suçun yasal niteliğine, tabi olduğu kanuni koşullu salıverilme oranına ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin şartlara göre tespit edilir. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 107. maddesinin 2. fıkrası uyarınca süreli hapis cezalarında genel kural, hükümlünün cezasının yarısını iyi hâlli olarak infaz kurumunda çekmesi durumunda koşullu salıverilmeden yararlanabilmesidir. Bununla birlikte kasten öldürme gibi Kanun'da sayılan belirli suç tiplerinde koşullu salıverilme oranı üçte iki olarak uygulanırken, Türk Ceza Kanunu'nun 102. maddesinin ikinci fıkrasındaki cinsel saldırı, 103. maddesindeki cinsel istismar ve 188. maddesindeki uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkûm olan yetişkinler bakımından 5275 sayılı Kanun'un 108. maddesinin 9. fıkrası gereğince bu oran dörtte üç olarak tatbik edilir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 102Kaynağı aç
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 103Kaynağı aç
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 188Kaynağı aç
5275 sayılı CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN m. 107Kaynağı aç
5275 sayılı CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN m. 108Kaynağı aç
12 Yıl ve 12 Yıl 6 Ay Hapis Cezasının Kanuni Dayanakları
Yargılama neticesinde hükmedilen süreli hapis cezaları, kanunda düzenlenen suç tiplerine bağlı temel ceza aralıkları veya indirim nedenlerinin uygulanmasıyla belirlenir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 149. maddesinin 1. fıkrası uyarınca silahla, birden fazla kişiyle veya gece vakti işlenen nitelikli yağma suçunda fail hakkında on yıldan on beş yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. 5237 sayılı Kanun'un 103. maddesinin 1. fıkrasında çocuğu cinsel yönden istismar eden fail hakkında sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis cezası düzenlenmiş; 102. maddesinin 2. fıkrasında ise fiilin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle işlenmesi hâlinde on iki yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunacağı kurala bağlanmıştır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 149Kaynağı aç
5237 sayılı Kanun'un 188. maddesinin 3. fıkrası uyarınca uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden veya nakleden kişi on yıldan az olmamak üzere hapis ve adli para cezasıyla cezalandırılırken, kullanmak için uyuşturucu madde satın alan veya bulunduranlar hakkında Kanun'un 191. maddesinin 1. fıkrası uyarınca iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası tayin edilir. Ayrıca haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işlenmesi hâlinde Türk Ceza Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrası uyarınca müebbet hapis cezası yerine on iki yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Fiili işlediği sırada on beş yaşını doldurmuş olup da on sekiz yaşını doldurmamış çocukların işlediği suç müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde Kanun'un 31. maddesinin 3. fıkrası gereğince on beş yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur; diğer cezaların üçte biri indirilir ve her fiil için ceza on beş yılı aşamaz.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 191Kaynağı aç
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 29Kaynağı aç
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 31Kaynağı aç
5237 sayılı Kanun'un 62. maddesinin 1. fıkrası gereğince, fail yararına cezayı hafifletecek takdiri nedenlerin varlığı hâlinde ağırlaştırılmış müebbet yerine müebbet, müebbet hapis cezası yerine yirmi beş yıl hapis verilirken diğer süreli hapis cezalarının altıda birine kadarı indirilebilir. Mahkemece temel cezanın 15 yıl olarak takdir edildiği bir dosyada azami takdiri indirim oranının tam olarak uygulanması hâlinde net ceza 12 yıl 6 ay olarak hesaplanabilmektedir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 62Kaynağı aç
Suç Türlerine Göre Koşullu Salıverilme Oranları ve Süre Hesabı
5275 sayılı Kanun'un 107. maddesinin 2. fıkrasına göre süreli hapis cezalarında genel kural, hükümlünün cezasının yarısını iyi hâlli olarak infaz kurumunda geçirmesidir. Genel kurala tabi suçlarda 1/2 oranı uygulandığında, 12 yıl süreli hapis cezasının koşullu salıverilme süresi 6 yıl, 12 yıl 6 ay süreli hapis cezasının koşullu salıverilme süresi ise 6 yıl 3 ay olarak hesaplanır.
5275 sayılı Kanun'un 107. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Türk Ceza Kanunu'nun 81, 82 ve 83. maddelerinde tanımlanan kasten öldürme suçlarından mahkûm olanlar ile aynı fıkra kapsamındaki istisnai suç failleri üçte iki koşullu salıverilme oranına tabidir. 5275 sayılı Kanun'un 108. maddesinin 9. fıkrası doğrultusunda ise Türk Ceza Kanunu'nun 102. maddesinin ikinci fıkrasındaki cinsel saldırı, 103. maddesindeki çocukların cinsel istismarı, 104. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarındaki reşit olmayanla cinsel ilişki ve 188. maddesindeki uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından süreli hapse mahkûm edilen yetişkinler bakımından koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak uygulanır. Çocuk hükümlüler yönünden ise Kanun'un 107. maddesinin 2. fıkrası uyarınca uyuşturucu ticareti suçunda koşullu salıverilme oranı üçte iki olarak düzenlenmiştir.
Üçte iki (2/3) oranına tabi 12 yıl hapis cezasında infaz kurumunda iyi hâlli geçirilmesi gereken koşullu salıverilme süresi 8 yıl, 12 yıl 6 ay hapis cezasında ise 8 yıl 4 aydır. Dörtte üç (3/4) oranına tabi suçlarda 12 yıl hapis cezası için bu süre 9 yıl olurken, 12 yıl 6 ay hapis cezasında 9 yıl 4 ay 15 güne karşılık gelmektedir. İnfaz uygulamasında bir ay 30 gün olarak hesaba katıldığından buçuklu aylar 15 gün olarak müddetnameye yansıtılır.
Tekerrür hâlinde işlenen suçtan dolayı süreli hapis cezasına mahkûm olanlar, 5275 sayılı Kanun'un 108. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca cezalarının üçte ikisini infaz kurumunda iyi hâlli çektikleri takdirde koşullu salıverilmeden yararlanabilir; tabi olunan suçun koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla ise o oran tatbik edilir. Aynı maddenin 2. fıkrasına göre tekerrür sebebiyle koşullu salıverilme süresine eklenecek miktar tekerrüre esas alınan cezanın en ağırından fazla olamazken, ikinci defa tekerrür hâlinde bu sınırlama uygulanmaz. Kanun'un 108. maddesinin 3. fıkrası uyarınca ise ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması durumunda süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak uygulanır. Cezanın infazı tamamlandıktan sonra mükerrir hakkında infaz hâkimince bir yıldan az olmamak üzere denetim süresi belirlenir.
Çocuk Hükümlülerde İnfaz Hesabı ve Denetim Süresi
18 Ağustos 2026 sonrası yeni düzenlemenin genel kuralı bakımından; suç tarihi ve TCK m.7 kapsamında lehe kanun değerlendirmesi saklı olmak üzere: 5275 sayılı Kanun'un 107. maddesinin 5. fıkrası gereğince, koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında hükümlünün on beş yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği her bir gün, iki gün olarak dikkate alınır. Koşullu salıverilen hükümlünün tabi tutulacağı denetim süresi ise Kanun'un 107. maddesinin 6. fıkrası uyarınca infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre kadardır ve süreli hapis cezalarında hak ederek tahliye tarihini aşamaz.
Denetimli Serbestlik Tedbiri ve Yararlanma Koşulları
5275 sayılı Kanun'un 105/A maddesinin 1. fıkrası uyarınca, açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunup koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlüler, talepleri durumunda cezalarının kalan kısmını denetimli serbestlik altında infaz edebilirler. Bu uygulamaya kurum idaresinin hazırladığı değerlendirme raporu doğrultusunda infaz hâkimi karar verir. Hükümlünün bu usulden yararlanabilmesi için beş günden az olmamak üzere, koşullu salıverilme tarihine kadar kurumda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda tamamlamış olması kanunen zorunludur.
5275 sayılı CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN m. 105/AKaynağı aç
5275 sayılı Kanun'un 105/A maddesinin 3. fıkrası uyarınca, sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler koşullu salıverilmesine iki yıl veya daha az süre kalması hâlinde denetimli serbestlikten faydalanabilir. Maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen hükümlüler yönünden ise bu eşik koşullu salıverilmeye üç yıl veya daha az süre kalmasıdır. Ağır hastalık, engellilik veya kocama hâlinin Adli Tıp Kurumundan alınan ya da belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirilmesi zorunludur. Diğer taraftan, 105/A maddesinin 4. fıkrası gereğince adli para cezasının ödenmemesi sebebiyle cezası hapse çevrilen hükümlüler bu denetimli serbestlik infaz usulünden yararlanamazlar.
31 Temmuz 2023 Tarihi ve Öncesinde İşlenen Suçlarda Geçici Rejim
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un Geçici 10. maddesinin 6. fıkrası, 31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenen suçlar bakımından istisnalar haricinde özel bir infaz rejimi düzenlemektedir. Bu kapsamda Türk Ceza Kanunu'nun 82. maddesinin birinci fıkrasının (d), (e) ve (f) bentlerindeki kasten öldürme fiilleri, deprem nedeniyle meydana gelen can kayıpları, 102 ve 103. maddeler ile 104. maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarındaki cinsel dokunulmazlığa yönelik suçlar, Türk Ceza Kanunu'nun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümündeki suçlar ile terör ve örgüt faaliyeti kapsamındaki fiiller düzenleme dışında bırakılmıştır.
5275 sayılı CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN m. Geçici 10Kaynağı aç
Kapsam dışı bırakılan fiiller haricinde, 31/7/2023 tarihi ve öncesinde gerçekleşen suçlar sebebiyle kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerden toplam hapis cezası on yıldan az olanlar bir ayını, on yıl ve daha fazla olanlar ise üç ayını kapalıda geçirip mevzuata göre açık kuruma ayrılmaya üç yıl veya daha az süre kaldığında açığa geçebilir. Anılan hükümlüler ile belirtilen tarih itibarıyla açık ceza infaz kurumunda bulunanlar, açık kurumda en az üç ay kalmış olmak kaydıyla denetimli serbestlik tedbirinden üç yıl erken yararlandırılır.
Hapis Cezasının Ertelenmesi, Toplama ve Mahsup Usulü
5275 sayılı Kanun'un 16. maddesi uyarınca akıl hastalığına tutulan hükümlünün hapis cezasının infazı ertelenerek sağlık kurumunda tedavi altına alınır ve bu süre cezaevinde geçmiş sayılır. Diğer hastalıklarda infaz mahkûmun yaşamı için mutlak bir tehlike doğuruyorsa cezanın infazının iyileşinceye kadar ertelenmesi zorunludur; cezaevi şartlarında hayatını yalnız sürdüremeyen ağır hasta ve engellilerin infazı ise toplum güvenliği tehlikesi bulunmaması hâlinde geri bırakılabilir. Gebe veya doğumunun üzerinden bir yıl altı ay geçmemiş kadın hükümlülerin infazı kural olarak ertelenir; ancak kapalı cezaevine girdikten sonra gebe kalan ve koşullu salıverilmesine altı yıldan fazla süre bulunanlar ile tutumları sebebiyle tehlikeli sayılanlar bu erteleme hükmünden yararlanamaz.
5275 sayılı CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN m. 16Kaynağı aç
5275 sayılı Kanun'un 99. maddesinin 1. fıkrası gereğince bir kişi hakkında hükmolunan her ceza bağımsız olup varlığını korur; ancak bir kişi hakkında başka başka kesinleşmiş hükümler bulunması hâlinde koşullu salıverilmenin uygulanabilmesi bakımından infaz hâkimliğinden toplama kararı istenir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 63. maddesi uyarınca, hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran gözaltı, tutukluluk ve ev hapsi gibi tüm süreler hükmolunan hapis cezasından mahsup edilir.
5275 sayılı CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN m. 99Kaynağı aç
Ceza mahkemesi kararlarına karşı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 273. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde hükmü veren mahkemeye dilekçe verilerek veya zabıt kâtibine beyanda bulunularak istinaf kanun yoluna başvurulabilir. Hükmün kesinleşerek infaza verilmesi sonrasında düzenlenen müddetnamede yer alan oran veya süre hesaplamalarına yönelik uyuşmazlıklarda ise infaz hâkimliğine başvurularak düzeltme talep edilebilir.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 273Kaynağı aç
12 yıl hapis cezasının infaz kurumunda yatar süresi ne kadardır?
12 yıl süreli hapis cezasında koşullu salıverilme süresi genel suçlarda cezanın yarısı olan 6 yıl, kasten öldürme suçlarında üçte iki oranı uyarınca 8 yıldır. Yetişkinler yönünden nitelikli cinsel saldırı, cinsel istismar ve uyuşturucu ticareti gibi kanunda özel belirtilen suçlarda ise dörtte üç oranı tatbik edilerek 9 yıl olarak uygulanır.
12 yıl 6 ay hapis cezası alan bir hükümlü ne zaman tahliye olabilir?
12 yıl 6 ay hapis cezasında iyi hâlli hükümlünün koşullu salıverilme süresi genel suçlarda 6 yıl 3 ay, kasten öldürme gibi üçte iki oranına tabi suçlarda 8 yıl 4 aydır. Yetişkin failler bakımından nitelikli cinsel saldırı veya uyuşturucu ticareti gibi dörtte üç oranına tabi suçlarda ise bu süre 9 yıl 4 ay 15 gün olarak tatbik edilir.
Denetimli serbestlikten yararlanabilmek için aranan asgari infaz süresi nedir?
Açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunup koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan iyi hâlli hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için, beş günden az olmamak şartıyla koşullu salıverilme tarihine kadar kurumda geçmesi gereken sürenin en az onda birini infaz kurumunda tamamlamış olması zorunludur.
31 Temmuz 2023 öncesinde işlenen suçlarda açık cezaevi ve erken denetimli serbestlik şartı nedir?
31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenmiş olan ve istisna tutulmayan suçlarda toplam hapis cezası 10 yıl ve üzeri olan hükümlüler, kapalıda üç ay kalıp açığa ayrılmalarına üç yıl veya daha az süre kaldığında açık kuruma ayrılabilir; ayrıca açık kurumda en az üç ay kalmak şartıyla denetimli serbestlik tedbirinden üç yıl erken yararlandırılır.
Adli para cezası ödenmeyip hapse çevrilirse denetimli serbestlik uygulanır mı?
Adli para cezasının ödenmemesi neticesinde cezası hapse çevrilen hükümlüler, 5275 sayılı Kanun'un 105/A maddesinin 4. fıkrası uyarınca denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı usulünden yararlanamazlar.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

