Mirastan Feragat Sözleşmesi ve Hukuki Niteliği
Mirastan feragat, mirasbırakanın bir mirasçısıyla karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak yaptığı sözleşmedir. Mirastan feragat yalnızca sözleşme yoluyla yapılabilir ve tek taraflı bir vasiyetname düzenlenerek mirastan feragat edilmesi hukuken mümkün değildir. Sözleşme sonucunda feragat eden kişi mirasçılık sıfatını kaybeder.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 528Kaynağı aç
Sözleşmenin Şekil ve Ehliyet Şartları
Mirastan feragat sözleşmesi resmi şekle tabidir; işlemin adi yazılı biçimde veya sözlü olarak yapılması geçerlilik doğurmaz. Noterde düzenlenecek feragat sözleşmesinde tarafların arzularını aynı anda beyan etmeleri ve sözleşmeyi iki tanık huzurunda imzalamaları gerekir.
Feragat sözleşmesini akdedecek tarafların hak ve fiil ehliyetini haiz olmaları zorunludur. Bu doğrultuda tarafların ayırt etme gücüne sahip, ergin ve kısıtlı bulunmayan kimseler olması gerekir. Mirastan feragat hakkı kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak niteliği taşıdığından temsilci vasıtasıyla feragat işlemi gerçekleştirilemez.
Feragat sözleşmesi, mirasbırakanın sağlığında mirasbırakan ile mirasçı arasında akdedilir. Miras henüz açılmadan önce kardeşlerin kendi aralarında mirastan feragat sözleşmesi yapmaları hukuken mümkün değildir.
İvazlı ve İvazsız Feragatin Altsoya Etkisi
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 528. maddesi uyarınca mirasbırakan, bir mirasçısı ile karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak mirastan feragat sözleşmesi yapabilir. Bir karşılık sağlanarak, yani ivazlı şekilde gerçekleştirilen feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu bakımından da hukuki sonuç doğurur ve altsoyun mirasçılığı kural olarak sona erer.
Mirastan feragat sözleşmesinin ivazsız, yani herhangi bir karşılık bulunmaksızın yapılması halinde ise feragat edenin altsoyunun miras hakkı devam eder. Karşılıksız feragatte feragat eden mirasçı mirasbırakandan önce ölmüş gibi kabul edilir ve miras hakkı kendi altsoyuna geçer.
Feragat Sözleşmesinin İptali ve Yetkili Mahkeme
Mirastan feragat sözleşmesinin iptali davası, tasarrufun iptal edilmesinde menfaati bulunan mirasçılar veya vasiyet alacaklıları tarafından açılabilir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 576. maddesi gereğince miras, tereke malvarlığının tamamı için mirasbırakanın yerleşim yerinde açılır ve mirasbırakanın tasarruflarının iptaline ilişkin davalar bu yerleşim yeri mahkemesinde görülür. İptal davasında yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesidir.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 576Kaynağı aç
Mirastan tam feragat yapıldığı hallerde feragat eden kişi mirasçılık sıfatını kaybedeceği için o andan itibaren bu sıfatla dava açamaz. Ancak mirastan feragat işleminin geçersiz olduğu hallerde mirastan feragat eden kişinin dava açma hakkı mevcuttur.
Vasiyetname ile mirastan feragat edilebilir mi?
Hayır, mirastan feragat vasiyetname düzenlenerek yapılamaz; feragat yalnızca mirasbırakan ile mirasçı arasında akdedilen sözleşmeyle mümkündür.
İvazlı feragatte altsoyun miras hakkı devam eder mi?
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 528. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bir karşılık sağlanarak yapılan mirastan feragat, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurur ve altsoyun mirasçılığı kural olarak sona erer.
Mirastan feragat sözleşmesi temsilci aracılığıyla yapılabilir mi?
Hayır, mirastan feragat hakkı kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olduğundan temsilci aracılığıyla kullanılamaz; tarafların fiil ehliyetine sahip olarak işlemi bizzat yapması gerekir.
Mirastan feragat sözleşmesinin iptali davasında yetkili mahkeme neresidir?
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 576. maddesi uyarınca mirasbırakanın tasarruflarının iptali davaları yerleşim yerinde görülür; mirastan feragat sözleşmesinin iptali davasında yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesidir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy