Mirastan Feragat Sözleşmesi Şartları ve Hukuki Sonuçları

Mirastan Feragat Sözleşmesi ve Kapsamı

Türk Medeni Kanunu m. 528/1 uyarınca mirasbırakan, bir mirasçısı ile karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak mirastan feragat sözleşmesi yapabilir. Bu sözleşmenin yapılmasıyla birlikte, feragat eden kimse Türk Medeni Kanunu m. 528/2 hükmü gereğince mirasçılık sıfatını kaybeder. Mirastan feragat işlemi bir karşılık sağlanarak ivazlı yapılabileceği gibi, karşılıksız yani ivazsız olarak da gerçekleştirilebilir.

Mirastan feragat sözleşmesi tüm miras payını kapsayacak şekilde tam feragat olarak kurulabileceği gibi, miras hakkının yalnızca belirli bir bölümünden veya saklı paydan vazgeçildiği kısmi feragat şeklinde de düzenlenebilir. Geçerli bir feragat sözleşmesiyle saklı payından feragat eden mirasçı, mirasın açılmasından sonra saklı payının ihlal edildiğini ileri sürerek tenkis davası açamaz.

Geçerlilik ve Ehliyet Şartları

Miras sözleşmesi yapabilmek için Türk Medeni Kanunu m. 503 uyarınca ayırt etme gücüne sahip ve ergin olmak, ayrıca kısıtlı bulunmamak gerekir. Kanunun aradığı bu ehliyet unsurları miras sözleşmesinin yapılması için zorunludur.

Sözleşmenin şekli bakımından Türk Medeni Kanunu m. 545 uyarınca miras sözleşmesinin geçerli olması için resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmesi şarttır. Sözleşmenin tarafları arzularını resmî memura aynı zamanda bildirir ve düzenlenen sözleşmeyi memurun ile iki tanığın önünde imzalarlar.

Feragatin Altsoya Etkisi ve Hükümden Düşmesi

Mirastan feragatin altsoya sirayeti kanunda ivazlı feragate özgü olarak belirlenmiştir. Türk Medeni Kanunu m. 528/3 hükmüne göre, bir karşılık sağlanarak yapılan mirastan feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurur.

Türk Medeni Kanunu m. 529 uyarınca feragat sözleşmesinin hükümden düşmesi lehtar durumuna göre düzenlenmiştir. Anlaşma belirli bir kişi lehine akdedilmişse ve bu kişi herhangi bir nedenle mirasçı olamazsa feragat hükümden düşer. Sözleşmede lehtar olarak belirli bir kişi gösterilmemişse işlemin en yakın ortak kökün altsoyu yararına yapıldığı varsayılır ve bu kişilerin herhangi bir sebeple mirasçı sıfatını alamaması durumunda feragat yine hükümden düşer.

Sözleşmenin Ortadan Kaldırılması ve İptal Süreleri

Miras sözleşmesinin sona erdirilmesinde Türk Medeni Kanunu m. 546/1 hükmü uygulanır; buna göre miras sözleşmesi tarafların yapacakları yazılı bir anlaşma ile her zaman ortadan kaldırılabilir. Bununla birlikte, miras sözleşmesiyle mirasçı atanan veya kendisine belirli mal bırakılan kişinin mirasbırakana karşı miras sözleşmesinden sonra mirasçılıktan çıkarma sebebi oluşturan bir davranışta bulunduğu ortaya çıkarsa, mirasbırakan Türk Medeni Kanunu m. 546/2-3 gereğince sözleşmeyi vasiyetnameler için öngörülen şekillerden biriyle tek taraflı olarak ortadan kaldırabilir.

Ölüme bağlı tasarrufların iptaline ilişkin dava hakları Türk Medeni Kanunu m. 559 ile belirli sürelere bağlanmıştır. Buna göre iptal davası açma hakkı; davacının tasarrufu, iptal gerekçesini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrenmesinden başlayarak bir yılın geçmesiyle düşer. Tasarrufun öğrenilmesinden bağımsız olarak her hâlde, vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda ise mirasın geçmesi tarihinin üzerinden iyiniyetli davalılara karşı on yıl ve iyiniyetli olmayan davalılara karşı yirmi yıl geçmekle dava hakkı sona erer. Tasarrufun geçersizliğine dair hükümsüzlük def'i ise herhangi bir hak düşürücü süreye bağlı olmaksızın her zaman ileri sürülebilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy