Mirasın Reddinde Miras Payının Geçişi ve Hukuki Rejim

by Avukat Erdal Ersoy
Mirasın Reddinde Miras Payının Geçişi ve Hukuki Rejim

Yasal mirasçılardan birinin mirası reddetmesi durumunda söz konusu miras payı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 611. maddesinin birinci fıkrası uyarınca miras açıldığı anda o mirasçı sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer. Mirasbırakanın altsoyunun tamamının mirası reddetmesi halinde ise 4721 sayılı Kanun'un 613. maddesi gereğince bu kişilerin miras payı sağ kalan eşe intikal eder.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 611Kaynağı aç
Madde 611- Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi, hak sahiplerine geçer. Mirası reddeden atanmış mirasçının payı, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufundan arzusunun başka türlü olduğu anlaşılmadıkça, mirasbırakanın en yakın yasal mirasçılarına kalır. IV. En yakın mirasçıların tamamı tarafından ret 1. Genel olarak
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 613Kaynağı aç
Madde 613- Altsoyun tamamının mirası reddetmesi hâlinde, bunların payı sağ kalan eşe geçer. 3. Sonra gelen mirasçılar yararına ret

Atanmış Mirasçıların Mirası Reddetmesi

Yasal mirasçıların yanı sıra atanmış mirasçılar da mirası reddetme hakkına sahiptir. Türk Medeni Kanunu'nun 611. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, mirası reddeden atanmış mirasçının payı, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufundan aksi anlaşılmadıkça en yakın yasal mirasçılara kalır.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 605Kaynağı aç
Madde 605-Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler. Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır. 2. Süre a. Genel olarak

Mirasın Gerçek ve Hükmen Reddi ile Usul Esasları

Türk Medeni Kanunu'nun 605. maddesi uyarınca, ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş sayılır. Mirasın hükmen reddinin tespiti davası alacaklılara karşı açılır, Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür ve süreye tabi değildir. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2016/13088 Esas ve 2020/3284 Karar sayılı ilamı ile Türk Medeni Kanunu'nun 609. maddesi uyarınca mirasın gerçek reddinde görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir ve Kanun'un 606. maddesi gereğince miras üç ay içinde reddolunabilir.

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2016/13088, K. 2020/3284Kaynağı aç
14. Hukuk Dairesi         2016/13088 E.  ,  2020/3284 K. "İçtihat Metni" 14. Hukuk Dairesi MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi Talep edenler vekili tarafından, 13.05.2016 gününde verilen dilekçe ile mirasın gerçek reddi ile resmen tasfiye talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine dair verilen 26.05.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi talep edenler vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Talep, mirasın gerçek reddi isteğine ilişkindir. Talep edenler vekili, mirasbırakan …'in 04/03/2016 tarihinde vefat ettiğini, geriye mirasçıları olarak müvekkillerinin kaldığını, terekenin resmen tasfiyesi ile mirasın reddinin tescilini istemiştir. Mahkemece, davanın mirasın hükmen reddi isteğine ilişkin olduğu gerekçesi ile mahkemenin görevsizliğine karar vermiştir. Hükmü, talep edenler vekili temyiz etmiştir. Olayları açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme Hakime aittir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 31, 33). Davanın açıldığı tarihten önce yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ise Asliye Hukuk ve Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olup olmadığını, tayin ve tespitte dava konusunun değeri ve miktarı ölçüsünü kaldırmış, dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarda, görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu hükme bağlanmıştır (HMK.m.2/1). Bu nedenle, mirasın hükmen reddi davasında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Ancak mirasın gerçek reddi davasında Türk Medeni Kanununun 609. maddesi uyarınca görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Görev, kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınması zorunludur. Mirasın hükmen reddinin tespiti davasında davanın açılması için herhangi bir süre öngörülmemiş iken, mirasın gerçek reddi davası 3 aylık süreye tabidir. (Türk Medeni Kanunu'nun madde 605/1, 606) Türk Medeni Kanununun 605/1 maddesi uyarınca hasımsız olarak açılan mirasın gerçek reddine ilişkin davada yerel mahkemenin görevi; isteğin süresinde olup olmadığı ve ret edenin mirasçılık sıfatının bulunup bulunmadığının tespiti ile süresinde başvuru ve usulüne uygun bir talep bulunduğu takdirde Türk Medeni Kanununun 609. maddesinde gösterilen usulde işlem yapmaktan ibarettir. Bilindiği üzere, mirasın kayıtsız şartsız reddine ilişkin beyan; bozucu yenilik doğurucu niteliktedir. Bu beyan Sulh Mahkemesine ulaşmakla sonuç doğurur. Hükmen ret ise tereke alacaklısına karşı açılacak davada, miras bırakanın ölüm tarihindeki terekesinin borca batık olduğunun tespiti niteliğindedir. Türk Medeni Kanununun 612. maddesinde yer alan "En yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddedilen miras sulh hukuk mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir" hükmüne göre mirasın gerçek reddini tespit ve tescil edip başka mirasçı bulunmadığını gören mahkemenin terekeyi iflas hükümlerine göre re'sen tasfiye etmesi gerekir. Bu madde uyarınca yapılacak tasfiye ise süreye bağlı değildir. Sulh hukuk mahkemesince, en yakın mirasçıların mirası reddettiklerinin belirlenmesi halinde, herhangi bir başvuruya gerek olmadan kendiliğinden resmi tasfiye yoluna gidilmesi gerekir. Dava; mirasçılar tarafından hasım gösterilmeden süresi içinde açılan Türk Medeni Kanununun 605/1 maddesi gereğince mirasın gerçek reddine ilişkindir. Mirasbırakanın borçlarının bulunduğunun belirtilmesi mirasın hükmen reddinin tespitini talep etmek değil ret sebebini açıklayan bir beyandır. Kaldı ki talep edenler vekili 20.05.2016 tarihli dilekçesinde; murisin mirasının kayıtsız şartsız reddedildiğinin tespitini talep ettiğini beyan etmiştir. Mahkemece öninceleme duruşması yapılmak sureti ile talep hakkında bir karar verilmesi gerekirken duruşma açılmadan evrak üzerinde yanılgılı değerlendirme ile görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş ve hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, 03/06/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 606Kaynağı aç
Madde 606- Miras, üç ay içinde reddolunabilir. Bu süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri; vasiyetname ile atanmış mirasçılar için mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar. b. Terekenin yazımında

Mirasın reddi beyanı, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı olarak sunulur ve Türk Medeni Kanunu'nun 609. maddesi gereği kayıtsız ve şartsız olması gerekir. Sulh hâkimi ret beyanını tutanakla tespit eder. Kanun uyarınca süresi içinde yapılmış olan ret beyanı mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğe yazılır ve talep edilmesi halinde reddeden mirasçıya reddi gösteren belge verilir. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2016/13088 Esas ve 2020/3284 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere ret beyanı sulh mahkemesine ulaşmakla sonuç doğurur. Türk Medeni Kanunu'nun 615. maddesi uyarınca önemli sebeplerin varlığı halinde sulh hâkimi yasal ve atanmış mirasçılara tanınmış olan ret süresini uzatabilir veya yeni bir süre tanıyabilir.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 609Kaynağı aç
Madde 609- Mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Reddin kayıtsız ve şartsız olması gerekir. Sulh hâkimi, sözlü veya yazılı ret beyanını bir tutanakla tespit eder. Süresi içinde yapılmış olan ret beyanı, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğüne yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir. Tutanağın ve kütüğün nasıl tutulacağı Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.[32] II. Ret hakkının düşmesi
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 615Kaynağı aç
Madde 615- Önemli sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkimi, yasal ve atanmış mirasçılara tanınmış olan ret süresini uzatabilir veya yeni bir süre tanıyabilir. VI. Vasiyetin reddi

En Yakın Yasal Mirasçıların Mirası Reddetmesi ve Tasfiye

En yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddolunan miras, Türk Medeni Kanunu'nun 612. maddesinin birinci fıkrası uyarınca sulh mahkemesince iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2016/13088 Esas ve 2020/3284 Karar sayılı ilamına göre, mirasın gerçek reddini tespit ve tescil edip başka mirasçı bulunmadığını belirleyen mahkemenin terekeyi iflas hükümlerine göre kendiliğinden tasfiye etmesi gerekir ve bu tasfiye süreye bağlı tutulmamıştır. Tasfiye sonunda arta kalan değerler bulunursa, Türk Medeni Kanunu'nun 612. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 612Kaynağı aç
Madde 612- En yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddolunan miras, sulh mahkemesince iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda arta kalan değerler, mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir. 2. Mirasın sağ kalan eşe geçmesi

Sonra Gelen Mirasçılar Yararına Ret

Türk Medeni Kanunu'nun 614. maddesi uyarınca mirasçılar, mirası reddederken tasfiye işlemine geçilmeden önce kendilerinden sonra gelen hak sahiplerine mirası kabul edip etmeyeceklerinin sorulmasını talep edebilirler. Sulh hâkimi ret durumunu sonra gelen mirasçılara bildirir; ilgililer bir ay içinde kabul beyanında bulunmazsa mirası reddetmiş sayılır. Mirasın kabul edilmemesi halinde tereke iflâs hükümlerine göre tasfiye olunur ve tasfiye neticesinde arta kalan değerler önceden gelen mirasçılara aktarılır.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 614Kaynağı aç
Madde 614- Mirasçılar, mirası reddederken, kendilerinden sonra gelen mirasçılardan mirası kabul edip etmeyeceklerinin sorulmasını tasfiyeden önce isteyebilirler. Bu takdirde ret, sulh hâkimi tarafından daha sonra gelen mirasçılara bildirilir; bunlar bir ay içinde mirası kabul etmezlerse reddetmiş sayılırlar. Bunun üzerine miras, iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir ve tasfiye sonunda arta kalan değerler, önce gelen mirasçılara verilir. V. Ret süresinin uzatılması

Yasal Temsilci ile Küçük veya Kısıtlı Arasında Menfaat Çatışması

Miras işlemlerinde yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaatinin çatışması durumunda, Türk Medeni Kanunu'nun 426. maddesinin ikinci bendi uyarınca vesayet makamı tarafından temsil kayyımı atanması öngörülmüştür.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 426Kaynağı aç
Madde 426- Vesayet makamı, aşağıda yazılı olan veya kanunda gösterilen diğer hâllerde ilgilisinin isteği üzerine veya re'sen temsil kayyımı atar: 1. Ergin bir kişi, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri bir sebeple ivedi bir işini kendisi görebilecek veya bir temsilci atayabilecek durumda değilse, 2. Bir işte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaati çatışıyorsa, 3. Yasal temsilcinin görevini yerine getirmesine bir engel varsa. II. Yönetim 1. Kanun gereği
Yasal mirasçı mirası reddederse miras kime kalır?

Yasal mirasçılardan birinin mirası reddetmesi durumunda payı, miras açıldığı anda kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer; altsoyun tamamının mirası reddetmesi halinde ise bu pay sağ kalan eşe intikal eder.

Mirasın gerçek reddi beyanı nereye ve hangi sürede yapılır?

Mirasın gerçek reddi beyanı Sulh Hukuk Mahkemesine sözlü veya yazılı olarak kayıtsız ve şartsız biçimde üç aylık süre içinde yapılır; önemli sebeplerin bulunması halinde hâkim bu süreyi uzatabilir veya yeni bir süre tanıyabilir.

Mirasın hükmen reddi tespiti için dava açma süresi var mıdır?

Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras hükmen reddedilmiş sayılır ve alacaklılara karşı Asliye Hukuk Mahkemesinde süreye tabi olmaksızın tespit davası açılabilir.

En yakın yasal mirasçıların tümü mirası reddederse tereke nasıl tasfiye edilir?

En yakın yasal mirasçıların tamamının mirası reddetmesi durumunda tereke sulh mahkemesince resen ve iflâs hükümlerine göre süreye bağlı olmaksızın tasfiye edilir; arta kalan değer olursa mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu