Cezanın Şahsiliği İlkesi ve İdari Yaptırımlar
Anayasa'nın 38. maddesinde ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasında ceza sorumluluğunun şahsi olduğu ve kimsenin başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamayacağı hükme bağlanmıştır. Ceza sorumluluğunun bireyselliği ilkesi idari para cezaları alanında da geçerlidir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 20Kaynağı aç
3194 Sayılı İmar Kanunu Kapsamında İmar Para Cezalarının Sorumluları
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin birinci fıkrası uyarınca imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde yetkili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı idari yaptırımlar uygulanır.
3194 sayılı İMAR KANUNU m. 42Kaynağı aç
Ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere ve imar mevzuatına aykırı yapılan ya da ilgili kanun kapsamında ruhsatsız yapılabilen yapılardan aranan koşullar sağlanmadan yapılanların sahibine, yapı müteahhidine ve aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere idari para cezası verilir.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi kapsamında imar mevzuatına aykırılık tespit edildiğinde verilen idari para cezası yalnızca fiili işleyen yapı sahibi olan kişinin sorumluluğundadır. İdari para cezası yalnızca fiili işleyene yöneltilebildiğinden, ceza muhatabının ölümü ile birlikte ceza sona erer.
Ölüm Halinde Tahsilat İşlemleri ve İdari Yaklaşım
442 sayılı Tahsilat Genel Tebliği gereğince, ceza muhatabının ölmesi halinde idari para cezalarının tahsilinden vazgeçilmesi gerekmektedir. Cezanın muhatabının vefat etmesi durumunda mirasçılara idari para cezası tahakkuk ettirilemez ve cezanın mirasçılardan tahsili yoluna gidilemez.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı görüşleri uyarınca da 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında ruhsatsız veya izinsiz yapı yapan kişiye verilen idari para cezasının, bu kişinin vefat etmesi halinde mirasçılarından tahsil edilemeyeceği kabul edilmektedir.
Mirasçıların Dava Açma Ehliyeti
Ceza sorumluluğunun bireyselliği ilkesi gereğince idari para cezasının mirasçılardan tahsili imkanı bulunmamaktadır. Yalnızca vefat eden kişiyi ilgilendiren idari para cezasının iptali istemiyle mirasçıların dava açma ehliyeti bulunmadığından, bu doğrultudaki talepler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca ehliyet yönünden reddedilir.
İmar para cezası mirasçılara geçer mi?
İmar para cezası ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi uyarınca mirasçılara geçmez. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi kapsamındaki idari para cezası yalnızca fiili işleyen yapı sahibinin sorumluluğunda olup kişinin vefatı ile birlikte sona erer.
Vefat eden kişinin imar cezası mirasçılardan tahsil edilebilir mi?
Vefat eden kişinin idari para cezası mirasçılardan tahsil edilemez. 442 sayılı Tahsilat Genel Tebliği uyarınca muhatabın ölümü halinde tahsilden vazgeçilmesi gerekir ve mirasçılar adına yeni bir ceza tahakkuku yapılamaz.
Mirasçılar ölen kişi adına kesilen imar para cezasının iptali için dava açabilir mi?
Ceza sorumluluğunun şahsiliği sebebiyle idari para cezasının mirasçılardan tahsili imkanı bulunmadığından, yalnızca öleni ilgilendiren cezanın iptali talebiyle mirasçıların açtığı dava 2577 sayılı Kanun'un 15/1-b maddesi gereğince ehliyet yönünden reddedilir.
Bakanlık görüşlerine göre ruhsatsız yapı cezası ölümle sona erer mi?
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı görüşleri uyarınca ruhsatsız veya izinsiz yapı yapan kişiye verilen imar para cezası vefat halinde mirasçılardan talep edilemez.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

