Milli Eğitim Akademisinde aday hakkında kınama, ödeme kesintisi veya akademiden çıkarma yaptırımı uygulanabilir. Kınama ve ödeme kesintisini eğitim merkezi müdürü verebilir. Akademiden çıkarma disiplin kurulunun kararıyla verilir. Ceza tebliğ edildikten sonra iptal davası için altmış gün gösterilir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesine göre bu süre, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış gündür. Akademi işlemi için ayrı bir süre öngörülüp öngörülmediği bu şartla birlikte değerlendirilir. Beş iş günü içindeki idari başvuru zorunlu bir ön yol olarak anlatılmaz.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
Kınama gerektiren davranışlar
Derse sürekli beş veya on dakika geç gelmek ya da ders sırasında sürekli fısıldaşarak eğitimi aksatmak, alışkanlık ölçüsünde kınama sebebi olarak açıklanır. Sınav kâğıdını yanındakine göstermeye çalışırken yakalanmak, kopya henüz gerçekleşmemiş olsa bile kınama kapsamında ele alınır. Eğitmenin izni olmadan ders videosunun çekilip sosyal platformlarda paylaşılması da kınama gerektiren eylem olarak belirtilir.
Ödeme kesintisinin kapsamı
Ödeme kesintisi, adayın Akademiden aldığı mali desteğin yüzde 10’unun kesilmesi biçiminde tanımlanır. İkametgâh veya sağlık durumu gibi özlük bilgilerinde idareyi kasten yanıltmak bu yaptırıma bağlanır. Akademi kampüsünde alkol tüketmek veya dışarıda alkol alıp eğitim saatinde derslere sarhoş gelmek de kesinti sebebi sayılır.
Bir adaya veya akademi görevlisine, hesabın sorulacağını ve dışarıda görüşüleceğini bildiren sözler fiilî saldırı bulunmasa da ödeme kesintisine bağlanır. Teşebbüs aşamasını geçen ve fiilen kopya çekildiği ya da başkasına kopya verildiği ispatlanan durumlar da aynı yaptırım kapsamındadır. Kâğıdı göstermeye çalışma ile fiilen kopya çekme veya kopya verme böylece ayrılır.
Akademiden çıkarma sebepleri
Devletin bekasına aykırı faaliyet yürüten yapılar lehine kampüs içinde veya dışında propaganda yapmak akademiden çıkarma sebebi olarak gösterilir. Uyuşturucu maddenin kullanımından ticaretine kadar her türlü temas da çıkarma sebebi kapsamında anlatılır. Bir eğitim görevlisine veya başka bir adaya fiziksel saldırıda bulunmak ya da darp etmek aynı yaptırıma bağlanır.
Mazeretsiz toplam altı gün eğitime gelmemek, eğitimi ciddiye almama biçiminde yorumlanır ve akademiden çıkarılma sonucuna bağlanır. Adayın kendi yerine başkasını sınava sokması da çıkarma sebebi sayılır. Bu yaptırımı eğitim merkezi müdürü doğrudan veremez; karar disiplin kuruluna aittir.
Tekerrürde cezanın ağırlaşması
Hazırlık eğitimi süresince aynı suçun tekrarında bir derece ağır ceza uygulanacağı belirtilir. Farklı nedenlerle iki kez ceza alınmışsa üçüncü ihlalde, suçun türüne bakılmaksızın yine bir derece ağır ceza verileceği açıklanır. Hangi ek şartlarla uygulanacağı ayrıca sınırlandırılmaz.
Soruşturmayı başlatma ve kurulun çalışması
Soruşturmayı başlatmaya eğitim ve uygulama merkezi müdürü yetkilidir. Soruşturmayı yürütmek üzere muhakkik görevlendirilir. Soruşturmanın 30 gün içinde tamamlanması esastır; zorunlu hâllerde 30 günlük ek süre alınabilir. Soruşturma evresi gizlidir. Bu gizlilik, adayın lekelenmeme hakkını korumaya ve delillerin karartılmasını önlemeye bağlanır.
Disiplin kurulu, Akademi Başkanı tarafından seçilen üç Akademik Kurul üyesi ve iki daire başkanından oluşur. Kurul üye tam sayısıyla toplanır. Soruşturmayı bizzat yürüten üye, tarafsızlık ilkesi gereği oylamaya katılamaz. Kurul yalnız dosyayı incelemekle sınırlı değildir; gerektiğinde yeminli tanık dinleyebilir, bilirkişi atayabilir ve olay yerinde keşif yapabilir.
Savunma süresi ve sözlü savunma
Savunma süresi için en az yedi gün ve en az on gün olmak üzere iki ölçü birlikte bulunur. Bu nedenle tek bir kesin gün sayısı verilemez. En az yedi günlük sürenin verilmemesi veya delil sunulmasının engellenmesi usulden iptal sebebi olarak açıklanır. En az on gün ölçüsünde ise isnat, delil ve teklif edilen cezanın bildirileceği de belirtilir.
Özellikle akademiden çıkarma gibi ağır cezalarda aday, dilerse disiplin kurulu önünde bizzat veya avukatı aracılığıyla sözlü savunma yapabilir. Bu imkân, her ceza için zorunlu bir duruşma kuralı olarak değil, adayın istemesine bağlı bir savunma yolu olarak anlatılır.
Ceza verme yetkisinde zamanaşımı
Kınama ve ödeme kesintisinde ceza verme yetkisi için, öğrenme tarihinden itibaren altı ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl gösterilir. Akademiden çıkarmada öğrenme tarihinden itibaren bir yıl, fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl öngörülür.
Atama, istihdam ve ayrılmanın etkisi
Soruşturma sürerken adayın sözleşmeli öğretmen olarak atanması ertelenir. Akademi bitmiş olsa da çıkarma cezası alanların istihdam edilmeyeceği belirtilir. Aday göreve başlamış ve ceza sonradan kesinleşmişse sözleşmesinin feshedileceği açıklanır.
Disiplin soruşturması devam ederken istifa etmek veya Akademiden ayrılmak soruşturmayı durdurmaz. Karar her hâlde adayın siciline işlenir.
İdari başvuru ve iptal davası
Beş iş günü içinde yapılabilecek idari itiraz zorunlu bir yol değildir; idarenin kendi işlemini gözden geçirebileceği bir başvuru olarak anlatılır. Disiplin cezasının tebliğinden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılacağı belirtilir. 2577 sayılı Kanunun 7. maddesindeki altmış gün, özel kanunda ayrı süre gösterilmemesi şartına bağlıdır. İdari uyuşmazlıklarda süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar.
Adresi belli olmayanlara özel kanundaki hükümlere göre ilan yoluyla bildirim yapılan hâllerde, özel kanunda aksine hüküm yoksa süre son ilan tarihini izleyen günden itibaren on beş gün sonra işlemeye başlar. Bu başlangıç, adresin belli olmaması ve ilan şartlarına bağlıdır.
Yürütmenin durdurulması
Özellikle akademiden çıkarma kararlarında, dava sonuna kadar adayın eğitimden kopmaması için mahkemeden yürütmenin durdurulması talep edilebilir. Mahkeme, işlemin açıkça hukuka aykırı olduğunu ve telafisi güç zarar doğuracağını görürse bu kararı davanın başında verebilir. Koşulların her başvuruda gerçekleşeceği veya talebin kabul edileceği sonucu doğmaz.
Ölçüsüz cezanın iptali
İlk kez ve hafif bir saygısızlık için doğrudan akademiden çıkarma cezası verilmesi, eylem ile ceza arasındaki dengesizlik nedeniyle mahkemece iptal edilebilir. Bu sonuç her dosyada zorunlu değildir; ölçüsüzlüğün ayrıca değerlendirilmesine bağlıdır.
Kopya teşebbüsü ile fiilî kopya aynı cezayı mı gerektirir?
Hayır. Sınav kâğıdını yanındakine göstermeye çalışırken yakalanmak, kopya henüz gerçekleşmese bile kınama kapsamında sayılır. Fiilen kopya çekildiği veya başkasına kopya verildiği ispatlanırsa ödeme kesintisi uygulanır.
Akademiden çıkarma kararına karşı dava süresi ne kadardır?
Disiplin cezasının adaya tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. Özellikle çıkarma kararında, eğitimden kopulmaması için yürütmenin durdurulması da talep edilebilir.
Beş iş günündeki itiraz dava açmadan önce zorunlu mudur?
Hayır. Beş iş günü içindeki idari itiraz zorunlu bir ön yol olarak açıklanmaz. İptal davası için gösterilen altmış gün, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesinde özel kanunda ayrı süre bulunmaması şartına bağlanır. İtirazın bu süreyi durdurup durdurmadığı belirtilmez.
Soruşturma sırasında akademiden ayrılırsam işlem durur mu?
Durmaz. Soruşturma devam ederken istifa veya Akademiden ayrılma soruşturmayı durdurmaz ve karar her hâlde sicile işlenir.
Soruşturma ne kadar sürede tamamlanır?
Soruşturmanın 30 gün içinde tamamlanması esastır. Zorunlu hâllerde 30 günlük ek süre alınabilir.
Aynı disiplin suçu tekrarlanırsa ceza değişir mi?
Hazırlık eğitimi süresince aynı suçun tekrarında bir derece ağır ceza uygulanacağı belirtilir. Farklı nedenlerle iki ceza alındıktan sonraki üçüncü ihlalde de bir derece ağır ceza verileceği açıklanır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy