Lazer Epilasyon Hatalarının Hukuki Niteliği ve Ayıplı Hizmet
Lazer epilasyon uygulamalarında yanlış cihaz seçimi, hatalı doz veya enerji ayarı ile uzmanlığı bulunmayan kişilerce işlem gerçekleştirilmesi sonucunda yanık, leke ve kalıcı iz gibi bedensel hasarlar meydana gelebilmektedir. Bu tür zararlar hukuken ayıplı hizmet niteliğinde kabul edilir ve zarar gören kişi lehine maddi ile manevi tazminat talep etme hakkı doğurur. Meydana gelen zararlardan ötürü işlemi fiilen uygulayan personel ile hizmeti sunan işletme birlikte sorumlu tutulabilir.
Lazer epilasyon işleminden kaynaklanan zararlarda tazminat taleplerinin hukuki dayanaklarından birini Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi kuralları oluşturur. Türk Borçlar Kanunu'nun 470. maddesi uyarınca eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Eser sözleşmesi kapsamında işin uzmanı sayılan yüklenici; üstlendiği işi özen borcu gereğince fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun biçimde yerine getirmekle yükümlüdür.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 470Kaynağı aç
Aydınlatılmış Rıza ve Kusur Tespiti İçin Bilirkişi İncelemesi
Lazer epilasyon uygulamasında ilgilinin yalnızca yapılacak işleme rıza göstermesi sorumluluğu ortadan kaldırmaz. İşlemin içerdiği olası risklerin ve sonuçların da kişiye önceden açıklanması, diğer bir deyişle verilen onamın aydınlatılmış rıza niteliği taşıması zorunludur. Neye rıza gösterdiği konusunda açık ve yeterli biçimde bilgilendirilmeyen kişinin verdiği rıza hukuken geçersizdir.
Uygulama neticesinde leke, iz veya yanık hasarı meydana gelmesi durumunda kusur ve sorumluluğun belirlenmesi için uzman bilirkişi incelemesi yapılması gerekir. Bu incelemede; kişinin zarar görmemesi adına somut durumun gerektirdiği tüm önlemlerin noksansız alınıp alınmadığı, uygun işlem yönteminin seçilip seçilmediği, iş sahibini aydınlatma yükümlülüğünün tam olarak yerine getirilip getirilmediği ve taahhüt edilen amaca ya da sonuca uygun ifanın bulunup bulunmadığı Yargıtay denetimine elverişli bir raporla saptanmalıdır.
Maddi ve Manevi Tazminatın Belirlenmesi
Lazer epilasyon hatası sebebiyle bedensel bütünlüğü zedelenen kişi yararına manevi tazminat takdir edilirken hak ve nesafet ilkeleri esas alınır. Manevi tazminat miktarında; tarafların ekonomik ve sosyal durumları, işlemi yapan kişinin kusurlu eyleminin mağdurda yarattığı elem ve ızdırabın derecesi, mağdurun toplumdaki konumu, kişiliği ve hassasiyet derecesi gözetilerek makul bir tutara hükmedilir.
Maddi tazminat kapsamının belirlenmesinde zarar görenin kendi fiilleri de dikkate alınır. Zarar gören taraf zararı doğuran eyleme önceden rıza göstermişse, zararın ortaya çıkmasında ya da artmasında etkili olmuşsa yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmışsa hâkim, maddi tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.
Görevli Mahkemenin Belirlenmesi ve İçtihadi Ayrımlar
Tazminat davasında mahkemenin görevli olup olmadığı kamu düzenine ilişkin bir dava şartı olup yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3. maddesi uyarınca, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiler tüketici; kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye hizmet sunanlar sağlayıcıdır. Aynı düzenleme doğrultusunda ticari veya mesleki amaçla hareket eden sağlayıcılar ile tüketiciler arasında kurulan eser dahil her türlü sözleşme tüketici işlemi niteliğindedir. 6502 sayılı Kanun'un 73. maddesinin birinci fıkrası gereğince tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemeleri görevlidir. Tüketici mahkemelerindeki davalar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun basit yargılama usulü hükümlerine göre görülür ve tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde de açılabilir.
Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E. 2018/2082, K. 2018/1355Kaynağı aç
6502 sayılı TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN m. 3Kaynağı aç
6502 sayılı TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN m. 73Kaynağı aç
Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2018/2082 Esas ve 2018/1355 Karar sayılı kararında, estetik amaçla sunulan epilasyon işinin hizmet ilişkisi niteliğinde bir tüketici işlemi olduğu, hizmeti sunan şirket ile işlemi gerçekleştiren çalışan aleyhine açılan davada görevli mahkemenin tüketici mahkemesi sayıldığı ve genel mahkemenin dava şartı yokluğu sebebiyle davayı reddetmesi gerektiği ifade edilmiştir. Buna karşılık, lazer epilasyon hizmetinin tedavi veya estetik amaçlar haricinde gerçekleştirildiği durumlarda görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğuna dair değerlendirmelere de rastlanmaktadır.
Mülga 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun döneminde verilen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2013/9596 Esas ve 2013/12516 Karar sayılı kararında ise güzellik salonundaki lazer epilasyon uygulamasından doğan uyuşmazlığın eser sözleşmesine dayandığı kabul edilmiş; o dönem yürürlükte olan tüketici mevzuatı hükümlerinin istisna sözleşmelerine uygulanamayacağı gerekçesiyle davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2013/9596, K. 2013/12516Kaynağı aç
Zamanaşımı Süreleri
Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve tazminat taleplerinde Türk Borçlar Kanunu hükümleri tatbik olunur. Türk Borçlar Kanunu'nun 147. maddesinin altıncı bendi uyarınca, yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuruyla hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi durumu hariç olmak üzere, eser sözleşmesinden doğan alacaklar beş yıllık zamanaşımına tabidir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 147Kaynağı aç
Yüklenicinin ayıplı bir eser meydana getirmesi halinde açılacak davalar ise Türk Borçlar Kanunu'nun 478. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükme göre bu davalar teslim tarihinden başlayarak taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde iki yılın, yüklenicinin ağır kusuru varsa eserin niteliğine bakılmaksızın yirmi yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 478Kaynağı aç
Taksirle Yaralama Suçu ve Cezai Sorumluluk
Lazer epilasyon uygulaması sırasında kişinin vücudunda yanık veya bedensel zarar meydana gelmesi, hukuki tazminat sorumluluğunun yanında ceza hukuku yaptırımını da gündeme getirebilir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 89. maddesinin birinci fıkrası gereğince, taksirli davranışı neticesinde bir kimsenin fiziksel acı çekmesine yahut sağlığının ya da algılama yetisinin zarar görmesine sebebiyet veren fail hakkında dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmedilir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 89Kaynağı aç
Türk Ceza Kanunu'nun 89. maddesinin beşinci fıkrası gereğince taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması kural olarak mağdurun şikâyetine bağlıdır. Ancak birinci fıkra kapsamına giren hafif ve basit yaralama hariç olmak üzere, suçun bilinçli taksirle işlenmesi halinde şikâyet şartı aranmaz. Birinci fıkra kapsamındaki basit yaralamalarda ise eylem bilinçli taksirle gerçekleştirilmiş olsa dahi kovuşturma için şikâyet koşulu varlığını korur.
Lazer epilasyon yanığında işletme ve işlemi yapan kişi birlikte sorumlu mudur?
Lazer epilasyon uygulamasında oluşan yanık ve hasarlardan dolayı işlemi bizzat gerçekleştiren personel ile hizmeti sunan işletme birlikte sorumlu tutulabilir.
Lazer epilasyonda manevi tazminat miktarı neye göre takdir edilir?
Manevi tazminat tutarı hak ve nesafet ilkeleri çerçevesinde tarafların ekonomik ve sosyal durumları, elem ve ızdırabın derecesi ile mağdurun kişiliği ve hassasiyeti gözetilerek hâkim tarafından belirlenir.
İşlemden önce imzalatılan onam formu işletmenin tazminat sorumluluğunu kaldırır mı?
Yalnızca işleme onay verilmesi sorumluluğu kaldırmaz; risklerin önceden anlatıldığı aydınlatılmış rızanın bulunması gerekir ve yeterli bilgilendirme yapılmadan alınan rıza geçersiz sayılır.
Lazer epilasyon tazminat davalarında zamanaşımı süresi nedir?
Türk Borçlar Kanunu'nun 147. maddesinin altıncı bendi uyarınca eser sözleşmesinden kaynaklanan alacaklar kural olarak beş yıllık zamanaşımına tabidir; ayıplı esere ilişkin davalarda ise Kanun'un 478. maddesinde iki yıllık, ağır kusur halinde yirmi yıllık zamanaşımı süresi yer alır.
Lazer epilasyonda yanık oluşması taksirle yaralama suçunu oluşturur mu?
Taksirle başkasının vücuduna acı verilmesi veya sağlığının bozulması Türk Ceza Kanunu'nun 89. maddesi gereğince dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasını gerektiren taksirle yaralama suçunu meydana getirir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

