Kuduz Hayvan Saldırısında Haklar ve Hukuki Süreç

by Avukat Erdal Ersoy
Kuduz Hayvan Saldırısında Haklar ve Hukuki Süreç

Kuduz Şüphesi Taşıyan Hayvan Saldırısında İlk Adımlar

Kuduz şüphesi taşıyan bir hayvan tarafından ısırılma veya saldırıya uğrama durumunda derhal en yakın sağlık kuruluşuna başvurularak kuduz aşısı ve tedavisi başlatılmalıdır. Ardından hayvanın kontrol altına alınabilmesi için durum yerel yönetimlere ve tarım müdürlüklerine bildirilmelidir.

Sahipsiz Hayvanlara İlişkin İdari Görevler ve Yasal Çerçeve

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ve ilgili mevzuata göre sokak hayvanlarının bakımı, aşılanması, kısırlaştırılması ve rehabilitasyonu yerel yönetimlerin sorumluluğundadır. Ayrıca 5393 sayılı Belediye Kanunu ve Hayvanları Koruma Kanunu gereğince hayvanların kısırlaştırılması, aşılanması ve kayıt altına alınması zorunlu olup belediyeler hayvan barınakları kurmak ve işletmekle, valilikler ise sahipsiz hayvanlarla ilgili sorunların tespiti ve çözümü için koordinasyon sağlamakla görevlidir.

İdarenin Hizmet Kusuru ve Tazminat Sorumluluğunun Unsurları

Mevzuatın yerel yönetimlere yüklediği bakım, aşılama ve rehabilitasyon görevlerinin gereği gibi yerine getirilmemesi ve bu ihmalin zarara yol açması halinde ilgili idarelerin hizmet kusuru nedeniyle tazminat sorumluluğu doğar. Bir kamu idaresinin hizmet kusurundan sorumlu tutulabilmesi için kamu hizmetinin eksik, geç veya yanlış şekilde ifa edilmesi, bu eksiklik sebebiyle bir zararın meydana gelmesi ve hizmet ile zarar arasında illiyet bağının bulunması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Talep Edilebilecek Maddi ve Manevi Tazminat Kalemleri

Kuduz hayvan saldırısı sebebiyle idareden hem maddi hem de manevi tazminat talebinde bulunulabilir. Maddi tazminat kapsamında tedavi giderleri, iş gücü kaybı ve bunlara bağlı ekonomik zararlar talep konusu yapılabilir. Manevi tazminat ise kuduz tedavisinin meydana getirdiği psikolojik stres ve yaşam kalitesindeki düşüş karşılığında istenebilir.

İdareye Başvuru Şartı ve Yasal Dava Süreleri

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu gereğince dava açılmadan önce ilgili idareye başvurularak zararın tazmini talep edilmelidir. Kanunun 13. maddesi uyarınca, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir. Bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında otuz gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren, dava süresi içinde dava açılabilir.

2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 13Kaynağı aç
Madde 13 – 1. İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka süretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir. Bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında otuz gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren, dava süresi içinde dava açılabilir.[9] 2. Görevli olmayan adli (…)[10] yargı mercilerine açılan tam yargı davasının görev yönünden reddi halinde sonradan idari yargı mercilerine açılacak davalarda, birinci fıkrada öngörülen idareye başvurma şartı aranmaz. Dilekçeler üzerine ilk inceleme:

2577 sayılı Kanun m. 13/2 gereğince, görevli olmayan adli yargı mercilerine açılan tam yargı davasının görev yönünden reddedilmesi durumunda, sonradan idari yargı mercilerinde açılacak davalarda idareye önceden başvurma şartı aranmamaktadır.

Tazminat Davasında Husumetin Belirlenmesi

Sahipsiz hayvanların saldırısı sonucu açılan davalarda hasmın tespiti bakımından olayın özelliği önem taşır. Belediyelerin barınak işletme ve valiliklerin koordinasyon sağlama görevleri bulunmakla birlikte, müteselsil sorumluluk kapsamında ilçe belediyesi yanında büyükşehir belediyesi veya valiliğin de hasım konumuna eklenip eklenmeyeceği olayın somut özelliğine göre değerlendirilmektedir.

Kuduz şüphesi taşıyan hayvan saldırısına uğrayan kişi ne yapmalıdır?

Derhal en yakın sağlık kuruluşuna başvurularak kuduz aşısı ve tedavisi başlatılmalı, ardından hayvanın kontrol altına alınabilmesi için yerel yönetimlere ve tarım müdürlüklerine bildirim yapılmalıdır.

Kuduz saldırısı sebebiyle hangi zararlar talep edilebilir?

Tedavi giderleri, iş gücü kaybı ve benzeri ekonomik zararlar için maddi tazminat; aşılama ve tedavi sürecinin yol açtığı psikolojik stres ile yaşam kalitesindeki düşüş için manevi tazminat istenebilir.

İdareye tazminat başvurusu hangi sürelerde yapılmalıdır?

Eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulmalıdır. İstemin kısmen veya tamamen reddi halinde tebliğin ertesi gününden itibaren ya da otuz gün içinde cevap verilmezse sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabilir.

Adli yargıda açılan tam yargı davası görevden reddedilirse idareye başvurulur mu?

Görevli olmayan adli yargı mercilerine açılan tam yargı davasının görev yönünden reddi halinde, sonradan idari yargı mercilerine açılacak davalarda önceden idareye başvurma şartı aranmaz.

Sahipsiz hayvan saldırısı davasında hangi mercilere husumet yöneltilir?

Olayın özelliğine ve kurumların görevlerine göre müteselsil sorumluluk çerçevesinde ilçe belediyesinin yanı sıra büyükşehir belediyesi ve valilik hasım mevkiine dahil edilebilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu