Kasko Sigortasında Teminat Kapsamı ve İyiniyet Esası
Mal sigortası niteliğindeki kasko sigortası sözleşmeleri, kuruluş aşamasından devamına ve rizikonun gerçekleşmesi sürecindeki ihbar yükümlülüklerine kadar her aşamada iyiniyet esasına dayanır. Kasko Sigortası Genel Şartları m. A.1 uyarınca sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında gerçekleşen kazalar teminat altına alınmıştır. Bu çerçevede gerek hareket gerek durma halindeyken araca ani ve harici etkilerle sabit veya hareketli bir cismin çarpması, aracın bu tür bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması, üçüncü kişilerin kötü niyet ve muziplikle gerçekleştirdikleri fiiller ile aracın yanması ve çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi sonucu doğan maddi zararlar poliçe koruması içindedir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2013/8355, K. 2013/9223Kaynağı aç
Kasko Teminatı Dışında Kalan Durumlar
Kasko Sigortası Genel Şartları m. A.5, teminat kapsamına alınmayacak halleri genel bir çerçevede sıralar. Nükleer yakıt kaynaklı hasarlar, araca kasten verilen zararlar, savaş olayları ve terör olayları sonucu oluşan hasarlar bu çerçevededir. Ruhsatta belirtilen taşıma yükünden fazla yük taşınması, sürücü belgesi olmayan bir kişinin aracı kullanması ve alkol veya uyuşturucu madde almış kişilerin aracı kullanması sonucu meydana gelen hasarlar da aynı genel sayımda teminat dışında gösterilmiştir. Bu haller varsa kasko teminatı hasarı karşılamaz.
Alkollü Araç Kullanımı ve Kaza Yerini Terk Düzenlemesi
Kasko Sigortası Genel Şartları m. A.5.5, aracın uyuşturucu madde almış kişilerce kullanılmasını ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce kullanılmasını, bu kullanım sırasında doğan zararlar bakımından teminat dışında bırakır. Aynı bent, alkollü içki alamayacağı aynı mevzuatta belirtilen kişilerin alkollü içki almak suretiyle aracı kullanması sırasında oluşan zararları da kapsar. Genel sayımdaki daha kısa alkol veya uyuşturucu ifadesi, A.5.5 bendindeki seviye, kişi ve kullanım sırasında doğma şartlarının yerine konmamış; iki anlatım tek bir daha geniş veya daha dar ölçüye indirgenmemiştir. A.5.10 bendi, tedavi veya yardım amacıyla sağlık kuruluşuna gitme ile can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu halleri ayırır. Bu haller dışında teminat dışı sayılan ayrılma, 5.4 ve 5.5 bentlerindeki ihlaller nedeniyle sürücünün kimliğinin tespit edilmesini engellemek için kaza yerinden ayrılmadır.
Rizikonun Gerçekleşmesinde İspat Yükü ve Yer Değiştirmesi
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1409, sigortacıyı sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarar ve bedel bakımından sorumlu kılar. Teminatın belirli bir rizikoyu kapsamadığı iddiasını kanıtlama yükü de aynı maddeyle sigortacıdadır. Rizikonun yapılan ihbardan başka biçimde gerçekleştiği ileri sürülüyorsa bu iddia soyut anlatımlarla değil somut delillerle ortaya konulmalıdır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin E. 2013/8355, K. 2013/9223 sayılı kararında ispat yükünün yer değiştirmesi, Kasko Poliçesi Genel Şartları m. B.1.5 ile mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1292/3 birlikte ele alınarak açıklanmıştır. Sigortalının doğru ihbar yükümlülüğünü kasten yerine getirmediği veya teminat dışında kalan bir hususu iyiniyet kurallarına açıkça aykırı biçimde, oluşan riziko teminatın içindeymiş gibi bildirdiği somut delillerle kanıtlanırsa ispat yükü sigortalıya geçer.
Hasarlı Aracın Terki ve Başvuru Süreleri
Sigortalıya terk ile sigortacıya terk, hasarlı aracın akıbeti bakımından birbirinden ayrıdır. Sigortalıya terkte aracın mülkiyeti sigortalıda kalır ve tazminat hasar üzerinden ödenir. Sigortacıya terkte ağır hasarlı araç sigortacıya bırakılır ve buna karşılık tazminat talep edilir. Kasko sigortasıyla ilgili uyuşmazlıklarda başvuruların genel olarak iki yıl içinde yapılması gerekir.
Kaskoda hasarın teminat dışı kaldığını kim ispat etmelidir?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1409 uyarınca sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin teminat dışında kaldığını ispat yükü kural olarak sigortacıya aittir; rizikonun farklı gerçekleştiği iddiasının somut delillerle kanıtlanması aranır.
Kaza yerinden ayrılmak kasko teminatını geçersiz kılar mı?
Kasko Sigortası Genel Şartları m. A.5.10 uyarınca tedavi amacıyla sağlık kuruluşuna gitme veya can güvenliği gibi zorunlu haller hariç, sürücü belgesiz ya da alkollü kullanım ihlalleri sebebiyle kimlik tespitini önlemek için kaza yerinden ayrılmak hasarı teminat dışı bırakır.
Sigortalının gerçeğe aykırı hasar ihbarı yapması ispat yükünü nasıl etkiler?
Kasko Sigortası Genel Şartları m. B.1.5 gereğince sigortalının teminat dışı bir rizikoyu kasten teminat içindeymiş gibi ihbar ettiği somut delillerle ispatlanırsa, ispat yükü sigortacıdan sigortalıya geçer.
Kasko uyuşmazlıklarında genel başvuru süresi ne kadardır?
Kasko sigortasıyla ilgili uyuşmazlıklarda başvurular genel olarak iki yıl içinde yapılmalıdır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

