Anayasal Çerçeve ve Kanunilik Güvencesi
Kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 20. maddesinde düzenlenmiştir. Temel hak ve hürriyetlerin niteliği gereği bu hakka yönelik sınırlamalar ancak kanunla yapılabilir.
Kanunlarda Açık Hüküm Bulunması ve Şartın Yorumlanması
Kanunlarda açıkça öngörülme kişisel veri işleme şartına dayanılarak kişisel veri işlenebilmesi için kanunda açık bir hükmün bulunması veya açık bir hükümle ikincil mevzuata yönlendirme yapılmış olması gerekir. Madde metninde yer alan açık ibaresi geniş yorumlanmalıdır.
İşverenin çalışan maaşlarını ödeyebilmek amacıyla çalışanların banka hesap ve sosyal sigorta numaralarını işlemesi kanunlarda açıkça öngörülme şartı kapsamında değerlendirilmektedir.
İş Hukukunda Özlük Dosyası ve Veri İşleme Yükümlülüğü
Çalışan kimlik verileri 4857 sayılı İş Kanunu'nun 75. maddesi uyarınca bu veri işleme şartına dayanılarak işlenebilir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 75. maddesi uyarınca işveren, çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenlemekle yükümlüdür.
4857 sayılı İŞ KANUNU m. 75Kaynağı aç
İşveren bu özlük dosyasında, işçinin kimlik bilgilerinin yanında İş Kanunu ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtları saklamak ve bunları istendiğinde yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır.
İşveren, işçiye dair edindiği bilgileri hukuka ve dürüstlük kuralına uygun şekilde kullanmak ve işçinin gizli kalmasında haklı menfaati bulunan hususları açıklamamakla yükümlüdür.
Genel Veri Koruma Tüzüğü Kapsamında Hukuki Yükümlülük
GVKT düzenlemesinde, kanunlarda açıkça öngörülme şartı KVKK sistematiğinden farklı olarak ayrıca düzenlenmemekte, veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi kapsamında ele alınmaktadır.
GVKT uygulaması bakımından hukuki yükümlülük şartına dayanılabilmesi için veri sorumlusunun veri işlemenin gerekliliğini değerlendirmesi ve hukuki yükümlülüğü doğuran özel kanun, kurul veya mahkeme kararını açıkça işaret etmesi gerekmektedir. Bu kapsamda birincil ve ikincil kanuni düzenlemeler hukuki dayanak olarak kabul edilmektedir.
Kanunlarda açıkça öngörülme veri işleme şartı ne zaman uygulanır?
Veri işlenebilmesi için ilgili kanunda açık bir hükmün bulunması veya kanunun açık bir hükümle ikincil mevzuata yönlendirme yapması gerekir; çalışan kimlik verilerinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 75. maddesine dayanılarak işlenmesi bu kapsama örnektir.
İşverenin özlük dosyasında saklamak zorunda olduğu veriler nelerdir?
İşveren özlük dosyasında işçinin kimlik bilgilerinin yanı sıra 4857 sayılı İş Kanunu ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtları saklamakla yükümlüdür.
GVKT kapsamında kanunilik şartı nasıl karşılanır?
GVKT bünyesinde kanunlarda açıkça öngörülme şartı ayrıca yer almayıp hukuki yükümlülük kapsamında değerlendirilir; veri sorumlusunun işlemenin gerekliliğini ortaya koyması ve dayanak özel kanun, kurul veya mahkeme kararını açıkça işaret etmesi zorunludur.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy