Kamu Kurumlarında Mesajlaşma Uygulamaları ve KVKK

Kamu personelinin idari işlerin yürütülmesinde WhatsApp gibi yurt dışı menşeli haberleşme uygulamalarını kullanmaya zorlandığı ve bu platformlar üzerinden resmî belge paylaşıldığı yönündeki şikâyetler üzerine Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından 29.01.2026 tarihinde kamuoyu duyurusu yapılmıştır. Kamu idaresinde kullanılan haberleşme araçları, hem bilgi güvenliği düzenlemeleri hem de kişisel verilerin korunması mevzuatı çerçevesinde belirli sınırlandırmalara tabidir.

Bilgi Güvenliği Tedbirleri ve Resmî Belge Paylaşımı

2019/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca, yalnızca kodlu veya kriptolu haberleşmeye yetkilendirilmiş kurumlar tarafından geliştirilen yerli uygulamalar istisna tutulmuş olup mobil uygulamalar üzerinden gizlilik dereceli veri paylaşımı yapılamaz.

Kamu kurumlarının veri merkezi yurt içinde bulunmayan haberleşme uygulamaları üzerinden resmî evrak ve belge paylaşımı gerçekleştirmesi uygun görülmemektedir.

Genel İlke Olarak Kişisel Verilerin İşlenmesi ve Cep Telefonu Numaraları

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasına göre kişisel veriler kural olarak ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenemez. Kamu personelinin cep telefonu numaralarının kullanımı da kişisel veri işleme faaliyeti niteliğinde olup bu verilerin işlenmesi sırasında Kanun'un 5. maddesindeki şartlara riayet edilmesi gerekmektedir.

6698 sayılı KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU m. 5Kaynağı aç

MADDE 5- (1) Kişisel veriler ilgili
kişinin açık rızası olmaksızın işlenemez.
(2) Aşağıdaki şartlardan birinin
varlığı hâlinde, ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın kişisel verilerinin işlenmesi
mümkündür:
a) Kanunlarda açıkça öngörülmesi.
b) Fiili imkânsızlık nedeniyle
rızasını açıklayamayacak durumda bulunan veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan
kişinin kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması
için zorunlu olması.
c) Bir sözleşmenin kurulması
veya ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olması kaydıyla, sözleşmenin taraflarına ait
kişisel verilerin işlenmesinin gerekli olması.
ç) Veri sorumlusunun hukuki
yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması.
d) İlgili kişinin kendisi
tarafından alenileştirilmiş olması.
e) Bir hakkın tesisi, kullanılması
veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması.
f) İlgili kişinin temel hak
ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için
veri işlenmesinin zorunlu olması.
Özel nitelikli kişisel verilerin
işlenme şartları

6698 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, kanunlarda açıkça öngörülmesi veya fiili imkânsızlık nedeniyle rızasını açıklayamayacak durumda bulunan kişinin hayatı ya da beden bütünlüğünün korunması gibi maddede sayılan bentlerdeki şartların varlığı hâlinde, ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın kişisel verilerin işlenmesi mümkündür.

Özel Nitelikli Kişisel Verilerin Kapsamı ve İşlenme Şartları

6698 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 1. fıkrası uyarınca kişilerin biyometrik ve genetik verileri, sağlık durumu ve cinsel hayatına dair kayıtları ile ceza mahkûmiyeti ve güvenlik tedbirlerine ilişkin bilgileri özel nitelikli kişisel veri sayılır. Bununla birlikte bireylerin din, mezhep veya diğer inançları, felsefi inancı ve siyasi düşüncesi; ırkı, etnik kökeni, kılık ve kıyafeti ile dernek, vakıf ya da sendika üyeliği de Kanun kapsamında özel nitelikli kişisel veri olarak kabul edilmektedir.

6698 sayılı KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU m. 6Kaynağı aç

MADDE 6- (1) Kişilerin ırkı, etnik
kökeni, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diğer inançları, kılık
ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayatı, ceza mahkûmiyeti
ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri ile biyometrik ve genetik verileri özel
nitelikli kişisel veridir.
(2) (Mülga:2/3/2024-7499/33
md.)
(3) (Değişik:2/3/2024-7499/33
md.) Özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi yasaktır. Ancak bu
verilerin işlenmesi;
a) İlgili kişinin açık
rızasının olması,
b) Kanunlarda açıkça
öngörülmesi,
c) Fiili imkânsızlık
nedeniyle rızasını açıklayamayacak durumda bulunan veya rızasına hukuki
geçerlilik tanınmayan kişinin, kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya
beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olması,
ç) İlgili kişinin
alenileştirdiği kişisel verilere ilişkin ve alenileştirme iradesine uygun
olması,
d) Bir hakkın tesisi,
kullanılması veya korunması için zorunlu olması,
e) Sır saklama yükümlülüğü
altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlarca, kamu sağlığının
korunması, koruyucu hekimlik, tıbbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin
yürütülmesi ile sağlık hizmetlerinin planlanması, yönetimi ve finansmanı
amacıyla gerekli olması,
f) İstihdam, iş sağlığı
ve güvenliği, sosyal güvenlik, sosyal hizmetler ve sosyal yardım alanlarındaki
hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi için zorunlu olması,
g) Siyasi, felsefi, dini
veya sendikal amaçlarla kurulan vakıf, dernek ve diğer kâr amacı gütmeyen
kuruluş ya da oluşumların, tâbi oldukları mevzuata ve amaçlarına uygun olmak,
faaliyet alanlarıyla sınırlı olmak ve üçüncü kişilere açıklanmamak kaydıyla;
mevcut veya eski üyelerine ve mensuplarına veyahut bu kuruluş ve oluşumlarla
düzenli olarak temasta olan kişilere yönelik olması,
halinde mümkündür.
(4) Özel nitelikli kişisel
verilerin işlenmesinde, ayrıca Kurul tarafından belirlenen yeterli önlemlerin alınması
şarttır.
Kişisel verilerin silinmesi,
yok edilmesi veya anonim hâle getirilmesi

Kanun'un 6. maddesinin 3. fıkrası uyarınca özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi kural olarak yasak olup; ilgili kişinin açık rızasının bulunması, kanunlarda açıkça öngörülmesi veya fiili imkânsızlık hâli gibi kanuni istisnaların mevcudiyetinde işlenmeleri mümkündür. Ayrıca Kanun'un 6. maddesinin 4. fıkrası gereğince bu verilerin işlenmesinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından belirlenen yeterli önlemlerin alınması zorunludur.

Hukuka Aykırı Veri İşleme İncelemeleri ve Disiplin Sorumluluğu

WhatsApp gibi haberleşme platformları üzerinden yapılan kişisel veri paylaşımları 6698 sayılı Kanun'un 5. ve 6. maddelerindeki şartlara aykırı veri işleme faaliyeti olarak değerlendirilebilir. Bu durum Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından resen veya şikâyet üzerine incelemeye alınabilmektedir.

6698 sayılı Kanun'a aykırı kişisel veri işleme faaliyetlerinin tespit edilmesi durumunda, sorumluluğu bulunan kamu personeli hakkında disiplin hükümleri kapsamında idari yaptırımlar tatbik edilebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

WhatsApp üzerinden kişisel veri paylaşımı Kurul tarafından incelenebilir mi?

Evet, WhatsApp gibi haberleşme platformları üzerinden yapılan kişisel veri paylaşımları 6698 sayılı Kanun'un 5. ve 6. maddelerindeki şartlara aykırı işleme olarak değerlendirilebilir ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından resen ya da şikâyet üzerine incelenebilir.

Kamu çalışanlarının telefon numaralarının iş gruplarında kullanılması veri işleme sayılır mı?

Evet, kamu personelinin cep telefonu numaralarının kullanımı kişisel veri işleme faaliyeti niteliğindedir ve bu işlemlerin 6698 sayılı Kanun'un 5. maddesinde düzenlenen şartlara uygun yürütülmesi zorunludur.

Mobil uygulamalar üzerinden gizlilik dereceli evrak paylaşılabilir mi?

Hayır, 2019/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca yetkili kurumlarca geliştirilen yerli kodlu veya kriptolu uygulamalar hariç olmak üzere, mobil uygulamalar üzerinden gizlilik dereceli veri paylaşımı yapılamaz.

Veri merkezi yurt dışında olan haberleşme uygulamalarından resmî belge gönderilebilir mi?

Kamu kurumlarının, veri merkezi yurt içinde bulunmayan haberleşme uygulamaları üzerinden resmî belge ve evrak paylaşımı gerçekleştirmesi uygun görülmemektedir.

Mevzuata aykırı veri paylaşımında bulunan personele hangi yaptırım uygulanır?

Kanun'a aykırı veri işleme faaliyetlerinin tespit edilmesi hâlinde, sorumluluğu belirlenen kamu görevlileri hakkında tabi oldukları disiplin hükümleri kapsamında idari yaptırım tatbik edilebilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

Bilişim hukuku