Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenimini başarıyla tamamlayan öğrencinin subay veya astsubay nasbedilmesi, Akademinin yapacağı yeterlilik sınavında başarılı olmasına bağlıdır. Bu şart, diğer yükseköğretim kurumlarıyla protokol veya nam ve hesap kapsamında yetiştirilen öğrenciler için aranmaz; onların teğmenliğe veya astsubay çavuşluğa nasıp tarihi mezuniyet tarihidir. Sınavın uygulanmasına ilişkin ayrıntılar yönetmelikle belirlenir. Özel kanunda ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemesinde dava açma süresi altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar.
2803 sayılı JANDARMA TEŞKİLAT, GÖREV VE YETKİLERİ KANUNU m. 13/AKaynağı aç
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
Akademinin kuruluşu ve öğrenci kaynağı
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi, teşkilatların subay, astsubay ve diğer personel ihtiyacını karşılamak; ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitim-öğretim ile bilimsel araştırma ve yayın yapmak üzere kurulmuş, İçişleri Bakanlığına bağlı bir yükseköğretim kurumudur. Bünyesinde fakülte, enstitü, astsubay meslek yüksekokulları, eğitim ve araştırma merkezleri ile kurslar bulunur.
Akademinin kuruluş, görev ve çalışma usulleri, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu hükümleri saklı kalmak ve Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınmak kaydıyla İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir. Akademiye alınacak öğrencilerin nitelikleri ile giriş usul ve esasları da yönetmeliğe bırakılmıştır. Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği, 2803 sayılı Kanunun 13/A ve geçici 4. maddelerine dayanılarak hazırlanmış olup öğrenci ve kursiyerlerin eğitim-öğretim usul ve esaslarını düzenler.
Öğrenci kaynağı lise ve dengi okul mezunları ile ön lisans, lisans ve yüksek lisans mezunlarıdır. Yabancı uyruklu öğrenciler, ilgili devletlerle yapılacak uluslararası anlaşmaya bağlı olarak ve Bakan onayıyla kabul edilir. Türkçe dil yeterlikleri sınavla tespit edilmeden öğretime başlatılmazlar ve Akademi öğrencilerine uygulanan kurallara uymakla yükümlüdürler.
Yeterlilik şartı ve protokol istisnası
2803 sayılı Kanunun 13/A maddesi, Akademideki bütün birimlerde öğrenim görüp öğrenim süresini başarıyla tamamlayan öğrenciler bakımından subay ve astsubay nasbını yeterlilik sınavındaki başarıya bağlar. Sınavın usul ve esaslarını belirleme yetkisi İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliğe verilmiştir. Kanun kesiti; sözlü, atış veya spor aşamalarını, puan oranlarını ve başarı barajını kendisi saymaz.
Akademide yetiştirilemeyen veya az yetiştirilen sınıf ve branşlar için diğer yükseköğretim kurumlarıyla protokol yapılabilir. Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına öğrenci okutulabilir; özel ihtisas alanlarında eğitim de alınabilir. Bu öğrenciler, özlük ve sosyal haklar ile mecburi hizmet süreleri yönünden Akademide öğrenim gören öğrencilerle aynı hak ve yükümlülüklere sahiptir.
21 Kasım 2024 tarihli ve 7533 sayılı Kanunla eklenen cümle, yalnızca bu fıkra kapsamındaki öğrenciler için yeterlilik sınavı şartını kaldırır. Teğmenliğe veya astsubay çavuşluğa nasıp tarihleri mezuniyet tarihidir. İstisna, Akademinin kendi birimlerinde öğrenimini tamamlayan öğrenciler için öngörülen genel sınav şartının yerine geçmez.
Dışarıdan başvuru, yaş ve nasıp şartları
En az dört yıllık fakülte bitirip muvazzaf subay olmak için başvuranlar ile fakülte veya yüksekokul bitirip muvazzaf astsubay olmak için başvuranlar, düzeltilmemiş nüfus kaydına göre başvuru yılının ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmi yedi yaşını bitirmemiş olmalıdır. Lisansüstü öğrenimini tamamlamış olanlarda bu sınır otuz iki yaştır.
Bu dış başvuru kapsamında nasıp; yönetmelikte öngörülen sınavlarda ve uygulanacak temel askerlik veya kolluk eğitiminde başarılı olmaya, diğer niteliklerin taşınmasına, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığının lüzum göstermesine ve İçişleri Bakanının uygun görmesine bağlıdır. Kanun, bu şartlar gerçekleşirse ilgili branşlara nasbedilebileceklerini söyler. Sonuç zorunlu bir atama değildir.
Aynı fıkra kapsamında temel askerlik veya kolluk eğitimine alınanlar, yemin ettikten sonra subay veya astsubay nasbedilinceye kadar geçen sürede kendilerine yapılan masrafları kanuni faiziyle birlikte tazminat olarak ödeyerek istifa edebilir. Bu imkân 21 Kasım 2024 değişikliğiyle eklenmiştir ve dış başvuru fıkrasıyla sınırlıdır.
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında 4678 sayılı Kanun kapsamında çalışacak sözleşmeli subay ve astsubaylara, muvazzaf subay ve astsubaylar için konulan esaslar aynı biçimde uygulanır. Meslek içinden alınanlarda yaş sınırı ve hizmet süresi, 926, 3466 ve 3269 sayılı kanunlarda kabul edilen esaslara göre belirlenir.
Ders başarısı ile yeterlilik notunun ayrılması
Bir dersten başarılı sayılmak için aranan asgari geçme taban notu, yüz tam not üzerinden kırktan aşağı belirlenemez. Bu alt sınır ders başarısına aittir; yeterlilik sınavının ayrıca aradığı puandan farklıdır.
Akademik eğitim döneminde her ders için faaliyet takvimine uygun bir ara sınav yapılır. Yarıyıl on hafta veya daha kısa sürüyorsa ara sınav yapılmaz.
Yarıyıl içinde bir dersten başarı, o ders için belirlenmiş taban nota ulaşılmasına bağlıdır. Yarıyıl sonu başarı notu yüz tam puan üzerinden kurulur: ara sınav notunun yüzde kırkı ile yarıyıl sonu sınav notunun yüzde altmışı birlikte hesaba katılır. Bu oran yeterlilik notunun hesabı değildir.
Akademik yılsonunda başarı, hiçbir dersten F başarı harfi alınmamasını, yılsonu kredi ortalamasının en az 2.00 olmasını ve yönetmelikte gösterilen devamsızlık sınırının aşılmamasını gerektirir. Dönem sonunda yılsonu kredi ortalaması 1.20 taban kredi değerinin altında kalan öğrenci doğrudan başarısız olur. Devamsızlık sınırının gün sayısı bu hükümde gösterilmez.
Sınavın zamanı, aşamaları ve puanı
Temel kolluk eğitimini başarıyla tamamlayanlar, nasıptan önce yeterlilik sınavına girer. Sınav sözlü, atış ve spor aşamalarından oluşur. Uygulama yöntemi ile konu kapsamlarını Senato belirler ve bunlar öğrencilere tebliğ edilir. Sınav, eğitimin bitmesinden sonra en geç iki hafta içinde yapılır.
Sözlü sınav puanı, komisyon üyelerinin ayrı ayrı verdiği puanların aritmetik ortalaması alınarak bulunur.
Yeterlilik başarı notunda sözlü sınavın payı yüzde 70, spor sınavının payı yüzde 15 ve atış sınavının payı yüzde 15’tir. Başarı için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan gerekir. Bu baraj, ders geçme tabanından ve yarıyıl başarı hesabından ayrıdır.
Başarısızlığın nasıp ve statü bakımından sonucu
Yeterlilikte başarısız olan öğrenci subay veya astsubay naspedilmez. Akademik program kapsamında kendisine sertifika ve öğrenim belgesi verilir. Kıta kaynaklı öğrenciler kıtalarına gönderilir. Dış kaynaktan temin edilenlerin ilişiği kesilir.
Yeterlilik sınavını geçemeyenlerin ilişiğinin kesilmesi; Eğitim Merkezi Yönetim Kurulunun kararına, Eğitim Merkezi Komutanının teklifine ve Başkanın onayına bağlanmıştır. Sonuç Jandarma Genel Komutanlığına veya Sahil Güvenlik Komutanlığına bildirilir. Kıta kaynaklı öğrencinin kıtasına gönderilmesi ile dış kaynaklı öğrencinin ilişiğinin kesilmesi aynı işlem değildir.
Kanun, meslek içinden öğrenciliğe alınan personelden azami öğrenim süresi içinde öğrenimini tamamlayamayanlar ile onuncu fıkra uyarınca yapılan yeterlilik sınavını başaramayanların eğitim öncesi statülerine döneceğini ayrıca düzenler. Bu geri dönüş, metinde meslek içinden öğrenciliğe alınan personelle sınırlıdır.
Öğrenime son verilecek diğer haller
Kanun, belirli hallerde Akademideki öğrenime son verilmesini öngörür. Disiplin notunun yetersizliği yönetmelikle belirlenecek ölçüye bırakılmıştır. Kurumdan çıkarma cezası verilip cezanın kesinleşmesi, azami süre içinde öğrenimin tamamlanamaması ve 657 sayılı Kanuna göre memur olma niteliğinin kaybedilmesi de son verme sebepleridir. Azami süre bu kesitte sayı olarak gösterilmez.
Sağlık kurulu raporuna dayanılarak ilgili komutanlığın sağlık komisyonunca öğrenime devam imkânı kalmadığı belirlenenlerin, giriş niteliklerini taşımadığı öğrenim sırasında anlaşılanların, 4678 sayılı Kanun kapsamındaki ön sözleşmeli adaylardan kendi isteğiyle ayrılmak isteyenlerin ve Bakanlıkça belirlenen devamsızlık sonunda ilişiği kesilenlerin öğrenimine de son verilir. Devamsızlık süresi kanun metninde gün olarak yer almaz.
Azami süre içinde öğrenimini tamamlayamayanlar, istemeleri halinde yönetmelikte belirlenecek esaslara göre uygun görülecek İçişleri Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı kadrolarına atanabilir. Atama istek ve uygun görme şartlarına bağlıdır; kendiliğinden gerçekleşen bir sonuç değildir.
İstifa, tazminat ve muafiyet
Subay veya astsubay nasbedilmek üzere lisans veya ön lisans eğitimi yapanlar, yabancı uyruklular hariç, eğitime başladıkları ilk eğitim-öğretim yılının son gününe kadar öğretim masraflarının iki katını kanuni faiziyle tazminat olarak ödeyerek istifa edebilir. Süre bu son günle sınırlıdır.
Aynı eğitimdeki öğrencilerden yabancı uyruklular hariç olmak üzere, sağlık sebebi dışında öğrenciliği sona erdirilenler öğretim masraflarının hesaplanan tutarının iki katını; disiplinsizlik nedeniyle ilişiği kesilenler dört katını kanuni faiziyle tazminat olarak ödemek zorundadır. Sağlık sebebi ve yabancı uyruk bu yükümlülüğün metindeki istisnalarıdır. Hüküm 21 Kasım 2024 değişikliğiyle eklenmiştir.
Akademide ön lisans, lisans veya lisansüstü eğitim alan ya da eğitim merkezlerinde subay ve astsubay nasbedilmek üzere eğitim alan şehit veya vazife malulünün eşi ve çocukları, akademik başarısızlık nedeniyle ilişiklerinin kesilmesi halinde tazminat yükümlülüğünden muaftır. Muafiyet metinde bu sebebe bağlanmıştır.
Öğrencinin diğer hukuki durumu
Öğrenciler Akademide ücretsiz iaşe edilir ve yatırılır. Sağlık giderleri ile yönetmelikte belirlenecek ihtiyaçları Devletçe karşılanır. Ayrıca Milli Savunma Bakanlığına bağlı okullardaki askeri öğrencilere ödenen miktarda harçlık verilir. Harçlığın tutarı bu hükümde gösterilmez.
Askerlik hizmetine başlamadan Akademiye alınanların sevkleri, Akademinin teklifi üzerine subay ve astsubay nasbedilinceye kadar Milli Savunma Bakanlığınca tehir edilir. Bu düzenleme 7179 sayılı Askeralma Kanunu çerçevesine bağlanmıştır.
Bu fıkra kapsamındaki kişiler öğrenim gördükleri bölümü veya programı ya da devam ettikleri yükseköğretim kurumunu değiştiremez ve yatay geçiş yapamaz. Meslek yüksekokulunda eğitim görenler, Akademi senatosunun belirlediği dikey geçiş koşulları ve esaslarına göre fakülteye dikey geçiş yapabilir. Dikey geçiş imkânı 21 Kasım 2024 değişikliğiyle eklenmiştir.
Hazırlık sınıfını geçemeyenler, üniversite sınavına girdikleri yılda Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezince elde ettikleri puana uygun bir yükseköğretim kurumuna yerleştirilir.
Toplu sınav itirazı ve komisyon kararı
Ara sınav ile dönem sonu veya yarıyıl sonu gibi toplu sınavların sonuçları, sınavı izleyen on beş gün içinde yayımlanır. Öğrenci, ilan tarihini izleyen üç gün içinde sıralı amirine yazılı başvurabilir. Bu yol anılan toplu sınavlar içindir.
Yönetmeliğin 26. maddesinin son fıkrasına göre sınav komisyonu kararlarına karşı yapılan itirazlar değerlendirmeye alınmaz. Üç günlük yazılı başvuru, ara sınav ve dönem veya yarıyıl sonu sonuçları için öngörülen yoldur; komisyon kararına ilişkin itirazın değerlendirilmemesi kuralıyla aynı başvuru değildir.
Dava süresi ve başlangıcı
İdarenin susması sonunda istem reddedilmiş sayılırsa veya yapılan itiraz reddedilirse idari yargı yoluna başvurulabilir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7. maddesine göre, özel kanununda ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür. Özel kanunda ayrı süre varsa bu genel süre uygulanmaz.
İdari uyuşmazlıklarda süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihe göre belirlenir ve bu tarihi izleyen günden işlemeye başlar.
Adresi belli olmayana özel kanundaki hükme göre ilan yoluyla bildirim yapılırsa, özel kanunda aksi hüküm bulunmadıkça süre, son ilan tarihini izleyen günden itibaren on beş gün sonra işlemeye başlar. Özel kanundaki aksi düzenleme saklıdır.
İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi ilan tarihini izleyen günden başlar. İşlem uygulanırsa ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilir. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması, ona dayalı işlemin iptaline engel olmaz. Hüküm ilanı gereken düzenleyici işlemlerle sınırlıdır.
Yetkili idare mahkemesi
2577 sayılı Kanunun 32. maddesinin birinci fıkrası, göreve ilişkin hükümleri saklı tutar. Bu Kanunda veya özel kanunda yetkili idare mahkemesi gösterilmemişse yetkili mahkeme, dava konusu idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. Özel kanunda farklı yetki kuralı varsa genel kural uygulanmaz.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 32Kaynağı aç
Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre bu Kanunun uygulanmasında yetki kamu düzenindendir. Yetkili mahkemenin belirlenmesi, işlemi veya sözleşmeyi yapan merciin bulunduğu yerin tespitine bağlıdır.
Nasbedilmek için yeterlilik sınavı şart mı?
Akademinin kendi birimlerinde öğrenimini başarıyla tamamlayan öğrencinin subay veya astsubay nasbı için yeterlilik sınavını geçmesi gerekir. Protokol veya nam ve hesap kapsamında diğer yükseköğretim kurumlarında yetiştirilen öğrencilerde bu şart aranmaz.
Yeterlilik sınavında kaç puan aranır?
Başarı için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan gerekir. Notun yüzde 70’i sözlü, yüzde 15’i spor ve yüzde 15’i atış sınavından oluşur.
Sınav hangi aşamalardan oluşur?
Sınav sözlü, atış ve spor aşamalarından oluşur. Yöntem ve konu kapsamlarını Senato belirleyip öğrencilere tebliğ eder; sınav, temel kolluk eğitiminin bitmesinden sonra en geç iki hafta içinde yapılır.
Sözlü puan nasıl bulunur?
Komisyon üyelerinin ayrı ayrı verdiği puanların aritmetik ortalaması alınır ve öğrencinin sözlü sınav puanı bu ortalamayla tespit edilir.
Ders notu ile yeterlilik notu aynı mıdır?
Hayır. Ders geçme tabanı yüz üzerinden kırktan aşağı saptanamaz; yarıyıl notu ara sınavın yüzde 40’ı ve yarıyıl sonu sınavının yüzde 60’ıyla hesaplanır. Yeterlilikte aranan puan ayrıdır ve en az altmıştır.
Yıl sonunda başarı için ne gerekir?
Hiçbir dersten F alınmaması, kredi ortalamasının en az 2.00 olması ve yönetmelikteki devamsızlık sınırının aşılmaması gerekir. Ortalama 1.20’nin altındaysa öğrenci doğrudan başarısız olur.
Sınavı geçemeyen nasbedilir mi?
Hayır. Başarısız öğrenci subay veya astsubay naspedilmez; sertifika ve öğrenim belgesi verilir. Kıta kaynaklı olan kıtasına gönderilir, dış kaynaktan temin edilenin ilişiği kesilir.
Meslek içinden gelen sınavı geçemezse ne olur?
Meslek içinden öğrenciliğe alınan personelden, onuncu fıkra uyarınca yapılan yeterlilik sınavını başaramayanlar eğitim öncesi statülerine döner. Azami sürede öğrenimini tamamlayamayan meslek içi personel için de aynı dönüş öngörülmüştür.
Toplu sınav sonucuna ne kadar sürede başvurulur?
Ara sınav ile dönem veya yarıyıl sonu gibi toplu sınav sonuçları on beş gün içinde yayımlanır. İlanı izleyen üç gün içinde sıralı amire yazılı başvuru yapılabilir. Bu yol yeterlilik komisyonu kararı için öngörülen kural değildir.
İdare mahkemesinde süre ne kadardır?
Özel kanunda ayrı süre yoksa idare mahkemesinde süre altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. İdarenin susması veya itirazın reddi de yargı yoluna başvuru sebebi olabilir.
Hangi idare mahkemesi yetkilidir?
Özel yetki kuralı yoksa işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkilidir. Yetki kamu düzenindendir ve göreve ilişkin hükümler saklıdır.
Akademik başarısızlıkta tazminattan kim muaftır?
Akademide ön lisans, lisans veya lisansüstü eğitim alan ya da eğitim merkezlerinde subay ve astsubay nasbedilmek üzere eğitim alan şehit veya vazife malulünün eşi veya çocukları, akademik başarısızlık nedeniyle ilişiklerinin kesilmesi halinde tazminattan muaftır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

