İYUK Madde 8 ve İdari Yargıda Sürelerin Hesabı

İdari Yargıda Sürelerin Başlangıcı ve Genel Usul İlkeleri

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 8. maddesinin birinci fıkrası uyarınca idari yargıda süreler; tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar. Bildirimin veya duyurunun yapıldığı gün sürenin başlangıç hesabı dışında kalır ve süre ancak bu tarihi takip eden günün girmesiyle birlikte işlemeye başlar.

2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 8Kaynağı aç

Madde
8 – 1.
Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
2.
Tatil günleri sürelere dahildir. Şu kadarki, sürenin son günü tatil gününe rastlarsa,
süre tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar.
3. Bu Kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme
zamanına rastlarsa bu süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren
yedi gün uzamış sayılır.
Görevli
olmayan yerlere başvurma:

İlanı gereken düzenleyici işlemlere karşı, düzenleyici işlemin ilan veya yayım tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği gibi; düzenleyici işlemin uygulanması üzerine tesis edilen uygulama işleminin tebliğini izleyen günden itibaren de altmış günlük genel dava açma süresi içinde dava yoluna gidilebilir.

İdarenin eksikliklerin tamamlanması için muhataba tanıdığı aylık sürelerin başlangıcında da aynı kural geçerlidir. Eksiklik tamamlama yazısının muhataba tebliğ edildiği günü takip eden günden itibaren süre işlemeye başlar ve belirlenen ay sayısı bittiğinde süre sona erer.

Özel Kanun Düzenlemeleri ve Süre Başlangıcı

Özel kanunlarda yer alan süre başlangıcı düzenlemeleri ile genel usul kuralları arasında farklı hukuki değerlendirmeler bulunmaktadır. 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 25. maddesinde dava açma süresinin tebliğ tarihinden itibaren başlayacağı öngörülmüş, izleyen günden başlayacağına açıkça yer verilmemiştir. Bu düzenleme karşısında otuz günlük özel dava açma süresi hesaplanırken işlemin tebliğ edildiği günün hesaba katılması gerektiği yönünde bir yaklaşım bulunmakla birlikte; 2577 sayılı Kanun'un 8. maddesinde yer alan genel ilke uyarınca sürenin tebliğ tarihini izleyen günden başlaması ve son gün tatile denk geldiğinde uzaması gerektiğini savunan karşıt bir hukuki yaklaşım da yer almaktadır.

Tatil Günlerinin Sürelere Etkisi ve Sürenin Uzaması

2577 sayılı Kanun'un 8. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin akışı esnasında denk gelen tatil günleri sürenin toplam uzunluğunu kesintiye uğratmaz ve hesaptan düşülmez. Sürenin son gününün tatil gününe denk gelmesi halinde ise süre tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar.

Çalışmaya Ara Verme ve Mali Tatil Hükümleri

2577 sayılı Kanun'da yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa, anılan kanunun 8. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bu süreler ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır.

2577 sayılı Kanun'un 61. maddesi doğrultusunda bölge idare, idare ve vergi mahkemeleri her yıl yirmi temmuzdan otuz bir ağustosa kadar çalışmaya ara verir. Ancak yargı çevresine dahil olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu il merkezi dışında kalan ve yalnızca bir idare veya vergi mahkemesi bulunan yerlerdeki merciler bu ara vermeden yararlanamaz. Çalışmaya ara verme süresi içinde birden fazla idari yargı mercii olan yerlerde bir nöbetçi mahkeme, bölge idare mahkemelerinde ise yeterli sayıda nöbetçi daire görev yapar.

2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 61Kaynağı aç

Madde 61 – 1. (Değişik: 5/4/1990-3622/25
md.) (Değişik birinci cümle: 8/8/2011-KHK-650/11 md.; İptal cümle: Anayasa Mahkemesinin
18/7/2012 tarihli ve E.: 2011/113 K.: 2012/108 sayılı Kararı ile.; Yeniden düzenleme
birinci cümle: 27/6/2013-6494/18 md.) Bölge idare, idare
ve vergi mahkemeleri her yıl bir eylülde başlamak üzere, yirmi temmuzdan otuz bir
ağustosa kadar çalışmaya ara verirler. Ancak, yargı çevresine dahil olduğu bölge
idare mahkemesinin bulunduğu il merkezi dışında kalan ve sadece bir idare veya bir
vergi mahkemesi bulunan yerlerdeki idari yargı mercileri çalışmaya ara vermeden
yararlanamazlar. Bu mahkemeler, 62 nci maddedeki sınırlamaya tabi olmaksızın görevlerine
devam ederler.[49]
2.
(Değişik: 1/7/2016-6723/14 md.) Çalışmaya ara verme süresi içinde; bölge
idare mahkemesi başkanının önerisi üzerine, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca,
birden fazla idari yargı mercii olan yerlerde idare veya vergi mahkemeleri başkan
ve üyeleri arasından görevlendirilecek yeteri kadar hâkimin katıldığı bir nöbetçi
mahkeme kurulur. Bölge idare mahkemeleri için ise bölge idare mahkemesi başkanının
önerisi üzerine, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, tüm daire başkan ve üyeleri
arasından görevlendirilecek yeterli sayıda nöbetçi daire kurulur.
3.
(Değişik: 10/6/1994-4001/27 md.) Çalışmaya ara vermeden yararlanamayanlar
ve nöbetçi kalanların yıllık izin hakları saklıdır.
Nöbetçi
mahkemenin görevleri:

Temyiz süresinin son gününün mali tatile rastlaması halinde süre mali tatilin son gününe kadar uzar. Bu tarihin de çalışmaya ara verme zamanına denk gelmesi durumunda, ara vermenin sona erdiği tarihten itibaren sürenin yedi gün uzatılması kuralı uygulanır.

Çalışmaya ara verme nedeniyle sürenin yedi gün uzamasına dair kural yalnızca 2577 sayılı Kanun'da düzenlenen idari davalara ve usul işlemlerine ilişkin süreler için geçerlidir. 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun kapsamında paralel bir uzama kuralı düzenlenmediğinden, soruşturma iznine itiraz süresi çalışmaya ara verme sebebiyle uzamaz.

Sürelerin Kamu Düzenine İlişkin Niteliği ve Re'sen Araştırma

İdari yargıda süreler kamu düzenine ve usul hukukuna ilişkin olduğundan, idari yargı mercileri sürelerin geçirilip geçirilmediğini re'sen araştırmakla yükümlüdür. Mahkeme kararında kanun yoluna başvuru süresi doğru gösterildiği takdirde, başvurulacak kanun yolu türünün yanlış belirtilmiş olması kanun yoluna başvuru süresinin işlemeye başlamasına engel teşkil etmez.

İdari yargıda dava açma süresi ne zaman işlemeye başlar?

İdari yargıda süreler, dava konusu işlemin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar.

Sürenin son günü tatile rastlarsa süre uzar mı?

Tatil günleri sürelere dahil olmakla birlikte, sürenin son günü tatil gününe rastlarsa süre tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar.

Çalışmaya ara verme döneminde süreler nasıl hesaplanır?

Kanunda belirlenen bir sürenin son gününün çalışmaya ara verme dönemine denk gelmesi halinde, söz konusu süre ara vermenin bittiği günü takip eden tarihten itibaren yedi gün uzar.

Kararda kanun yolu türünün yanlış gösterilmesi süreyi durdurur mu?

Kanun yoluna başvuru süresi doğru gösterildiği sürece, başvurulacak kanun yolunun yanlış belirtilmiş olması sürenin işlemeye başlamasına engel teşkil etmez.

Soruşturma iznine itiraz süresi adli tatilde uzar mı?

4483 sayılı Kanun'da paralel bir düzenleme bulunmadığından, soruşturma iznine itiraz süresi çalışmaya ara verme sebebiyle uzamaz.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

İdare hukuku