İl Spor Güvenlik Kurullarının Görev ve Sorumlulukları

İl spor güvenlik kurulu, spor müsabakalarında güvenliğin sağlanması amacıyla vali veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında toplanan çok paydaşlı bir karar organıdır. Kurulun oluşumu ve spor kulüplerine yönelik temel yükümlülükler 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun ile çerçevelenmiş; uygulamaya ilişkin ayrıntılar ilgili yönetmeliğe bırakılmıştır.

Kurulun Oluşumu ve Üye Yapısı

6222 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrası uyarınca il spor güvenlik kurulu; belediye başkanlığı, il jandarma komutanlığı, il emniyet müdürlüğü, gençlik ve spor il müdürlüğü, il sağlık müdürlüğü ve il milli eğitim müdürlüğü temsilcilerinden oluşur. Bunlara ek olarak ilgili federasyon ve amatör spor kulüpleri konfederasyon temsilcileri, vali tarafından belirlenecek bir hukukçu ile farklı spor kulüplerine mensup stat güvenliğinden sorumlu yönetim kurulu üyesi de kurulda yer alır. Gerekli görüldüğünde basın kuruluşları ve ilgili kamu kuruluşlarının temsilcileri toplantıya davet edilebilir.

İlçe spor güvenlik kurulu ise kaymakam başkanlığında, il kurulunda yer alan kurumların ilçedeki temsilcilerinden oluşur. Kaymakam tarafından belirlenecek bir hukukçu ile varsa farklı spor kulüplerine mensup stat güvenliğinden sorumlu yönetim kurulu üyesi de bu kurulda bulunur. Gerektiğinde basın ve ilgili kamu kuruluşu temsilcileri toplantıya çağrılabilir. Bu düzenleme 6222 sayılı Kanun'un 4. maddesinin ikinci fıkrasında yer almaktadır.

Kanunla Belirlenen Temel Yetkiler

6222 sayılı Kanun'un 5. maddesi, kurullara doğrudan birkaç somut yetki tanımaktadır. Müsabaka ve seyir alanlarında güvenliğin sağlanması ve kanuna aykırı davrananların tespiti amacıyla gerekli teknik donanımlar kurulur; kameralar ve benzeri teknik donanımların yerleştirileceği yerler ile sayıları il veya ilçe spor güvenlik kurulları tarafından belirlenir. Hangi güvenlik sistemi ya da teknik donanımın kullanılacağı ise ilgili federasyonun bağlı olduğu uluslararası spor örgütlerinin düzenlemeleri çerçevesinde yönetmelikle ayrıca düzenlenmektedir.

Seyirci ile müsabaka alanı arasına tel, duvar, bariyer ve benzeri fizikî engeller konulabilir. Bu engellerin kaldırılması ise ilgili spor güvenlik biriminin görüşü alınarak il veya ilçe spor güvenlik kurulunun kararına bağlanmıştır. Bu düzenleme 6222 sayılı Kanun'un 5. maddesinin üçüncü fıkrasında yer almaktadır.

Güvenlik Planı, Denetim ve Kapasite Belirleme

İlgili yönetmelik hükümleri çerçevesinde il ve ilçe spor güvenlik kurullarının, risklere göre emniyet stratejisini, kamera ve teknik donanım yerlerini, seyirci tahliye sistemini, tahliye güzergâhlarını, acil toplanma alanlarını, yangın söndürme araç ve dedektörlerinin konumunu, personelin görev tanımlarını, acil durum iletişim stratejisini ve acil durum araçlarının güzergâhlarını kapsayan spor alanı güvenlik planını incelemekle ve onaylamakla görevlendirildiği belirtilmektedir. Güvenlik planında belirtilen görev tanımlarına uygun tatbikatlar yapılmasını sağlamak ve bu konuda eğitim almış personelin görev alıp almadığını denetlemek de kurulun yükümlülükleri arasında sayılmaktadır.

Spor alanlarının fiziksel güvenliği bakımından kurulun; yangından korunma, seyirciye yönelik ilk yardım, yapısal sağlamlık, iç ve dış tahliye alanları ile acil aydınlatma sistemleri yönünden denetim yaptırmak ve eksikliklerin giderilmesini sağlamakla görevli olduğu belirtilmektedir. Profesyonel futbol ile basketbol ve voleybolun en üst liglerinde kullanılan spor alanlarının her yıl ligler başlamadan önce denetlenmesi, eksiklik bulunmaması halinde spor alanı güvenlik sertifikasının il spor güvenlik kurulunca onaylanması, eksiklik tespit edildiğinde ise durumun federasyona bildirilmesi ve eksiklikler giderilinceye kadar o alanda müsabakaya izin verilmemesi de bu kapsamda düzenlenmektedir.

Yönetmelik kapsamındaki diğer görevler arasında sezon başında spor alanlarına emniyetli biçimde alınabilecek seyirci sayısının belirlenmesi, futbolun üst iki ligi bakımından müsabaka ilk yardım sorumlusu ile itfaiye sorumlusunun belirlenmesi ve bu sorumluların müsabaka güvenlik amirinin emrinde yaptığı tespitlerin tutanak altına alınarak ilgili federasyon ile kulüplere iletilmesi yer almaktadır.

Özel Güvenlik Görevlilerine İlişkin Yetkiler

Yönetmelik hükümleri kapsamında kurulun, spor alanında spor kulüplerinin bulundurmakla yükümlü oldukları özel güvenlik görevlilerinin sayısını, görev alacakları yerleri ve görev saatini belirleme yetkisine sahip olduğu anlaşılmaktadır. Bunun yanı sıra en üst profesyonel futbol ligi kulüplerinin müsabakalarında, il ve ilçe emniyet müdürlükleri ile jandarma komutanlıklarının, kurul tarafından belirlenen özel güvenlik sayısının belirli bir oranını geçmeyecek biçimde görevde olmayan genel kolluk görevlisi görevlendirebileceği düzenlenmiştir. Bu esnekliğin hangi koşullara bağlandığı ise mevcut düzenlemelerde ayrıntılandırılmamıştır.

Seyirden Yasaklı Kişilerin Engellenmesi

Yönetmelik hükümleri çerçevesinde kurulun, haklarında seyirden yasaklanma tedbiri bulunan kişilerin müsabakalara ve antrenmanlara girmesinin engellenmesi için gerekli önlemleri almakla görevli olduğu belirtilmektedir. Emniyet ve jandarma birimlerinin ise bu kişilerin fotoğrafını almak, bilgilerini elektronik bilgi bankasına kaydedilmek üzere spor güvenlik birimine bildirmek ve başvuru yükümlülüklerini sisteme işlemekle yükümlü tutulduğu ifade edilmektedir.

Spor Kulüplerinin Kurul Kararlarına Uyma Yükümlülüğü

6222 sayılı Kanun'un 5. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca spor kulüpleri, müsabakanın güvenliğini sağlamak amacıyla il veya ilçe spor güvenlik kurullarının kendileriyle ilgili olarak aldığı kararları yerine getirmekle yükümlüdür. Ev sahibi spor kulüpleri ek olarak; müsabaka ve seyir alanlarında sağlık ve güvenliğe ilişkin önlemleri almak, konuk takım seyircilerine bağımsız bir bölüm ayırmak ve taraftarlar arasında temas olmamasını sağlamaya yönelik tedbirleri uygulamakla da sorumludur. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmesinde ilgili spor federasyonları ve uluslararası spor federasyonlarınca belirlenen standartlar esas alınır.

Müsabaka ve seyir alanları ile çevresinde; yasaklı madde ve eşyalara, yasak davranışlara ve elektronik takip uygulandığına ilişkin uyarı levhalarına yer verilmesi zorunludur. Bu yükümlülük ilgili müsabaka ve seyir alanını kullanan spor kulübüne aittir. Seyir alanlarında ayrıca çocuklar ve engellilerin müsabakaları izleyebilmeleri için durumlarına uygun yerlerin tahsis edilmesi gerekmektedir.

Uluslararası İşbirliği ve Tezahürat Düzeni

Yönetmelik hükümleri kapsamında kurulun, uluslararası federasyonların talimatlarının uygulamaya konulması ve gerekli ek önlemlerin aldırılması konusunda ilgili federasyonlarla işbirliği yapma görevi bulunduğu belirtilmektedir. Spor alanlarında veya çevresinde hakaret içeren kötü tezahürat ve buna bağlı taşkınlıkların önlenmesine dair tedbirlerin alınması da kurulun sorumluluk alanında sayılmaktadır.

Kurul Üyelerinin Yükümlülüklere Uymaması

Toplantılara katılmayan veya alınan kararlara uymayan kamu görevlisi üyelerin durumunun 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu çerçevesinde değerlendirilmek üzere mahallin en büyük mülki amirine bildirileceği, kamu görevlisi olmayan üyeler bakımından ise durumun ilgili federasyona iletileceği ifade edilmektedir. Bu mekanizmanın dayanağını oluşturan yönetmelik hükmünün ayrıntıları editör notlarında belirtilmiştir.

Elektronik Bilet ve Giriş Kontrolü

Futbol dalında en üst lig ile bir altındaki ligde seyir alanlarına girişi sağlayacak biletler, usul ve esasları Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen şekilde elektronik sistem üzerinden oluşturulur. Bilet satın almak isteyen kişiler için adı, soyadı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ve fotoğrafı olan bir elektronik kart düzenlenmesi zorunludur. Yabancı uyruklu kişiler için ise kart üzerinde TC kimlik numarası yerine uyruğu olduğu devletin adı ile Türkiye'ye giriş yapılan pasaportun seri numarası kaydedilir. Spor müsabakalarına kişi ancak adına düzenlenen elektronik kart ile izleyici olarak girebilir.

Spor müsabakasına izleyici olarak girecek kişilerin kontrolünü ev sahibi kulüp yapar; ev sahibi olmayan müsabakalarda her iki kulüp, milli müsabakalarda ise ilgili federasyon bu yükümlülüğü üstlenir.

Seyirci Yerleşimi ve Kapasite Kuralları

Seyir alanlarında seyircilerin oturma yerleri numaralandırılır ve bilet satışları koltuk numarasıyla ilişkilendirilerek yapılır. Seyircilerin ayakta seyredebileceği şekilde düzenlenmiş numaralı alanla ilişkilendirmek suretiyle de bilet satışı yapılabilir; ancak bu uygulamaya ilgili federasyon ve İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlıkça karar verilir. Seyir alanlarına kapasitenin üzerinde veya biletsiz seyirci alınamaz.

Görüntü Kayıtları, Kontrol Odası ve Bekletme Odası

Futbolda en üst profesyonel lig ve bir altındaki ligde bulunan kulüplerin müsabakalarının yapıldığı alanlarda; 6222 sayılı Kanun'da sayılan diğer spor branşlarında ise uluslararası müsabakaların yapıldığı alanlarda, ev sahibi ve misafir takım için ayrı ayrı olmak ve gerektiğinde kullanılmak üzere azami yirmi kişi kapasiteli en az iki bekletme odası oluşturulması zorunludur. Bunun yanı sıra genel kolluk ve özel güvenlik görevlilerinin kullanımına açık tutulacak güvenlik kameraları ile anons sistemlerinin yönetildiği yeterli sayıda kontrol odasının da kurulması gerekmektedir. Kontrol odasında federasyon ve spor kulübü temsilcileri de bulunur. Kayıt altına alınan görüntü ve dokümanların birer örneği müsabakanın sonunda ilgili spor güvenlik birimine, federasyona ve her iki kulüp temsilcisine verilir.

Sık Sorulan Sorular

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy