Kararın Düzeltilmesi Kurumu ve Zaman Bakımından Uygulanması
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesinde düzenlenen kararın düzeltilmesi kanun yolu, 18.06.2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanun'un 103. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. Bu değişiklikle birlikte idari yargılama usulünde kural olarak karar düzeltme aşaması sonlandırılmıştır.
2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, ivedi yargılama usulü hariç olmak üzere kanun yollarına ilişkin getirilen yeni hükümler, bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bahsedilen tarihten önce verilmiş kararlar bakımından ise kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümlerin uygulanmasına devam edilir.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. Geçici Madde 8Kaynağı aç
Yürürlükten kalkan düzenleme çerçevesinde kalan uyuşmazlıklarda karar düzeltme yolu; Danıştay dava daireleri, İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından temyiz incelemesi sonucunda tesis edilen kararlar ile bölge idare mahkemelerince itiraz incelemesi üzerine verilen kararları konu edinir. Uyuşmazlığın tarafları, bu kararların kendilerine bildirilmesini izleyen on beş günlük yasal süre zarfında ve yalnızca tek bir defa bu kanun yoluna başvurabilir.
Kararın Düzeltilmesi Nedenleri ve İncelemenin Kapsamı
Kararın düzeltilmesi isteminde bulunulabilmesi kanunda sınırlı olarak sayılan hallerin gerçekleşmesine bağlıdır. Kanunun mülga 54. maddesinin birinci fıkrasına göre; kararın esasına etkisi olan iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması, bir kararda birbirine aykırı hükümlerin bulunması, kararın usul ve kanuna aykırı bulunması ya da hükmün esasını etkileyen belgelerde hile ve sahtekârlığın ortaya çıkmış olması hallerinde kararın düzeltilmesi istenebilir.
Mülga 54. maddenin ikinci fıkrası gereğince, Danıştay dava daireleri kararın düzeltilmesi isteminde dilekçede ileri sürülen sebeplerle bağlıdır. Yargı merciince dilekçede dayanılmayan hususların kendiliğinden incelenmesi ve bu gerekçelerle düzeltme kararı verilmesi mümkün değildir.
İdari Yargı Yetkisi ve Temyiz İncelemesinin Sınırları
2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca idari yargı yetkisi, idarenin işlem ve eylemlerinin mevzuata uygunluk denetimiyle sınırlı tutulmuştur. İdari mahkemelerce yerindelik değerlendirmesi yapılamaz; yürütme organının görevini kanuni şekil ve usullere uygun biçimde yerine getirmesini sınırlayıcı, idari işlem veya eylem tesis edici yahut idarenin takdir yetkisini ortadan kaldırıcı nitelikte yargı kararı tesis edilemez.
Temyiz mercii tarafından yürütülecek denetimin ölçütleri ise 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Temyiz incelemesi sonucunda Danıştay; görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi veya usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması hallerinde incelenen kararı bozar.
Başvuru Ehliyeti ve Kıyas Yasağı
Kararın düzeltilmesi yolu yalnızca uyuşmazlığın taraflarınca kullanılabilir. Teminattan doğan alacağın bir üçüncü kişiye devredilmiş ya da temlik edilmiş olması, temlik alacaklısına karar düzeltme başvurusunda bulunma sıfatı sağlamaz. Taraf sıfatı ve ehliyeti bulunmayan kişilerce yapılan başvurular ehliyet yönünden reddedilir.
Temyiz aşamasında cevap dilekçesiyle temyiz talebinde bulunulabilmesine imkan veren 2577 sayılı Kanun'un 48. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü karar düzeltme safhasında kıyasen uygulanamaz. Kararın düzeltilmesi dilekçesine karşı verilen cevap dilekçesinde on beş günlük yasal başvuru süresi aşılarak karar düzeltme talebinde bulunulması halinde bu istem incelenemez.
Kararın düzeltilmesi isteminin kanuni süre geçtikten sonra yapılmış olması durumunda, istemin süre aşımı sebebiyle reddine karar verme yetkisi kararı veren ilk derece mahkemesine ait olmayıp incelemeyi yapacak olan Danıştay dairesine aittir. Temyiz sürecinde ilk derece mahkemelerine süre yönünden ret imkanı tanıyan 2577 sayılı Kanun'un 48. maddesinin altıncı fıkrası karar düzeltme başvurularında işletilemez.
Kararın Düzeltilmesi ve İnceleme Usulü
2577 sayılı Kanun'un 55. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, istemin ilişkin olduğu konunun başka bir daire veya mahkemenin görev alanına girmesi halinde karar söz konusu daire veya mahkeme tarafından verilir. Karşı tarafın savunması alındıktan sonra istekler incelenir ve kanunda yazılı sebeplerin bulunması halinde davaya yeniden bakılarak hüküm kurulur.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 55Kaynağı aç
İstemlerin kanunda yazılı sebeplere dayanmaması halinde talebin reddine karar verilir. Ayrıca yargılamanın yenilenmesi ve bağlantılı istemlerde duruşma icra edilmesi, incelemeyi yapan görevli daire veya mahkemenin kararına bağlı tutulmuştur.
2577 sayılı Kanun'un 55. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, kanunun 53. ve 55. maddeleri ile mülga 54. madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yargılamanın yenilenmesinde ve kararın düzeltilmesi usulünde İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun diğer hükümleri uygulanır.
Kararın düzeltilmesi talebi hangi süre içinde ileri sürülmelidir?
Kararın düzeltilmesi istemi, kanuni istisna kapsamındaki kararlar bakımından kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren on beş gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere ileri sürülmelidir.
Danıştay karar düzeltme isteminde dilekçedeki sebeplerle bağlı mıdır?
Danıştay dava daireleri karar düzeltme incelemesinde dilekçede ileri sürülen sebeplerle bağlıdır ve taraflarca belirtilmeyen hususları kendiliğinden inceleyemez.
Cevap dilekçesiyle süresi aşılarak karar düzeltme talep edilebilir mi?
Cevap verme süresi içinde karar düzeltme istenebileceğine dair kanuni düzenleme bulunmadığından ve temyize ilişkin hüküm kıyasen uygulanamayacağından, on beş günlük süre aşılarak cevap dilekçesinde yapılan istemler incelenemez.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy