Araştırmanın Yürütülmesi ve Yurt Dışında Kalış Sınırları
TÜBİTAK 2232-A ve 2232-B programları kapsamında desteklenen araştırmacının, sözleşmede belirtilen destek başlangıç tarihi itibarıyla Türkiye'deki araştırma faaliyetlerine başlaması zorunludur. Desteklenen projenin Türkiye'de yürütülmesi esastır.
Araştırma yürütücüsü, destek süresi boyunca her yıl en fazla üç aya kadar yurt dışında bulunabilir. Üç ayı aşan durumlar GYK kararına tabidir. Aksi halde bursun ve proje desteğinin devam edip etmeyeceği ile yurt dışında geçirilen sürenin mecburi hizmete eklenmesi gibi sonuçlar değerlendirilir.
Akademik Görevler ve Bilgi Güncelleme Yükümlülüğü
Ev sahibi kurumun üniversite olması halinde, araştırmacı her yıl en az iki ders vermekle yükümlüdür. TÜBİTAK, gerekli görmesi halinde bu yükümlülüğün kontrolü amacıyla resmi yazı talep edebilir.
Araştırmacının kendisinin ve ekibinin adres, e-posta ve telefon gibi iletişim bilgilerinde meydana gelen değişikliklerin en geç iki hafta içinde ARBİS sisteminde güncellenmesi zorunludur.
Evlilik, boşanma veya doğum gibi medeni hal değişikliklerinin ivedilikle Gruba bildirilmesi gerekir. Geç bildirim yapılması halinde fazladan ödenen burslar kanuni faizi ile geri alınır veya mahsup edilir.
Mali Kurallar, Sözleşmesel Sorumluluk ve İptal Yaptırımları
Burs ödemeleri yalnızca Türkiye'de yerleşik bir bankada araştırmacı adına açılmış Türk Lirası hesabına aktarılır. Yurt dışı hesaba veya üçüncü kişi hesabına aktarım yapılması mümkün olmadığı gibi nakit ödeme yapılması da iç mevzuat gereği kabul edilmez.
Yürütücünün kusur veya ihmali neticesinde projenin yürütülemeyeceğinin anlaşılması durumunda, yürütücüye ödenen burs ile kusurlu araştırmacılara ödenen PTİ geri alınır. Bununla birlikte ilgili kişilere beş yıla kadar TÜBİTAK ile ilgili herhangi bir işte görev veya destek verilmeme yaptırımı uygulanır.
Destek sürecinde kefalet ilişkisinin bulunması halinde, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 581. maddesi gereğince kefil, borçlunun borcunu ifa etmemesinin sonuçlarından alacaklıya karşı kişisel olarak sorumlu olmayı üstlenir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 581Kaynağı aç
İnsan Deneylerinde Hukuki ve Cezai Çerçeve
Yürütülen araştırma kapsamında insan üzerinde bilimsel deney yapılması, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 90. maddesi uyarınca bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasını gerektiren bir fiildir. İnsan üzerinde yapılan rızaya dayalı bilimsel deneyin ceza sorumluluğu doğurmaması için yetkili kurul veya makamlardan gerekli iznin alınmış olması ve deneyin öncelikle insan dışı deney ortamında veya yeterli sayıda hayvan üzerinde yapılmış olması gibi kanunda aranan diğer şartların da birlikte gerçekleşmesi zorunludur.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 90Kaynağı aç
Araştırma yürütücüsü yurt dışında ne kadar süre kalabilir?
Araştırma yürütücüsü destek süresi boyunca her yıl en fazla üç aya kadar yurt dışında bulunabilir; bu süreyi aşan durumlar GYK kararına tabidir.
Ev sahibi kurum üniversite ise ders verme zorunluluğu var mıdır?
Ev sahibi kurumun üniversite olması durumunda araştırmacı her yıl en az iki ders vermekle yükümlüdür ve TÜBİTAK gerekli görürse kontrol amacıyla resmi yazı talep edebilir.
Kusur nedeniyle proje iptal edilirse hangi yaptırımlar uygulanır?
Yürütücünün kusur veya ihmali sonucu projenin yürütülememesi halinde ödenen burs ile kusurlu araştırmacıların PTİ ödemeleri kanuni faiziyle geri alınır ve ilgililere beş yıla kadar TÜBİTAK ile ilgili işlerde görev veya destek yasağı uygulanır.
Burs ödemeleri yabancı banka hesabına aktarılabilir mi?
Burs ödemeleri yalnızca Türkiye'de yerleşik bir bankada araştırmacı adına açılmış Türk Lirası hesabına yatırılır; yurt dışı ya da üçüncü kişi hesaplarına ödeme yapılamaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy