İdari Davanın Açılma Zamanı ve Kayıt Usulü
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6. maddesinin ilk fıkrası uyarınca idari dava; Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına veya kanunda yetkili kılınan mercilere sunulan dava dilekçelerinin harç ve posta ücretleri alındıktan sonra deftere derhal kaydedilmesiyle açılmış sayılır. Kanun sistematiğinde dava açılma tarihi olarak dilekçenin hazırlandığı veya sunulduğu an değil, defter kaydının yapıldığı tarih esas alınır. Kayıt işleminin tamamlanmasının ardından söz konusu kayıt tarih ve numarası dilekçenin üzerine işlenir.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 6Kaynağı aç
İlgili idari ve yazı işleri mevzuatı uyarınca dava dilekçesi mahkemelerin ön bürosuna veya tevziden sorumlu görevliye teslim edilir. Harca tabi davalarda harç ve posta gideri, harca tabi olmayan başvurularda ise yalnızca posta ücreti yatırıldıktan sonra tevzi gerçekleştirilir ve tevzi formunun bir nüshası başvuru sahibine takdim edilir. Bununla birlikte 2577 sayılı Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrası doğrultusunda dava açan tarafa, üzerinde kayıt tarih ve numarasının yer aldığı imzalı, mühürlü ve pulsuz bir alındı belgesi verilir.
Dilekçelerin Verilebileceği Merciler ve Gönderim Esasları
2577 sayılı Kanun'un 4. maddesi doğrultusunda dava dilekçeleri, savunmalar ve davaya ilişkin her türlü evrak; Danıştay veya uyuşmazlığın ait olduğu mahkeme başkanlıklarına verilebileceği gibi, bu mercilere gönderilmek üzere idare veya vergi mahkemesi başkanlıklarına da sunulabilir. İdare veya vergi mahkemesinin bulunmadığı mahallerde ise dilekçeler, büyükşehir belediyesi sınırları içinde yer alıp almadığına bakılmaksızın asliye hukuk hâkimliklerine veya yurt dışında Türk konsolosluklarına teslim edilebilir.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 4Kaynağı aç
Kanunun 6. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, 4. maddede gösterilen diğer yerlere verilen dilekçeler en geç üç gün içinde taahhütlü olarak Danıştay'a veya ait olduğu mahkeme başkanlığına postalanır. Bu mercilerde fiziki harç pulunun bulunmaması halinde tahsil edilen harç miktarı ile düzenlenen alındı kâğıdının tarih ve numarası dilekçenin üzerine kaydedilir.
Dava Başlangıcında Harç ve Posta Ücreti Eksikliğinin Tamamlanması
Davanın açılması aşamasında harcın ya da posta ücretinin hiç yatırılmamış olması veya eksik ödenmesi hallerinde dosya üzerinden re'sen tamamlama usulü işletilir. 2577 sayılı Kanun'un 6. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca eksik harç ve posta ücretinin otuz gün içinde yatırılması ve tamamlanması hususu; daire başkanı, görevlendirilen tetkik hâkimi, mahkeme başkanı veya hâkim tarafından çıkarılacak tebligatla ilgiliye bildirilir.
Yapılan tebligata karşın verilen süre içinde eksiklik giderilmezse aynı yöndeki bildirim davacıya bir defa daha tekrarlanır. İkinci bildirime rağmen harç veya posta ücreti verilen süre dahilinde tamamlanmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir ve bu hüküm davacıya tebliğ olunur. 2577 sayılı Kanun'un 6. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca eksikliğin tamamlanmasına yönelik bu tebligatlar re'sen genel bütçeden karşılanır.
Yargılama Sırasında Posta Ücretinin Azalması ve İşlemden Kaldırma
Dava açıldıktan sonra yargılama sürerken posta giderlerinde tebligat işlemlerinin icrasını engelleyecek boyutta bir azalma ortaya çıkarsa mahkemece posta ücretinin tamamlanması için ilgilisine otuz günlük süre verilerek bildirim yapılır. Yapılan ilk tebligata rağmen posta gideri ikmal edilmezse bildirim aynı şekilde bir kez daha yinelenir. İkinci tebligata karşın posta ücreti tamamlanmazsa mahkeme dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verir.
Dosyanın işlemden kaldırılması kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde posta ücreti noksanı tamamlanarak davanın yeniden işleme alınması talep edilmezse davanın açılmamış sayılmasına karar verilir ve karar davacıya tebliğ edilir. Posta giderinin azalması sebebiyle yapılacak uyarı tebligatları da re'sen genel bütçeden karşılanır. Söz konusu tamamlama ve işlemden kaldırma tebligatlarının hukuki sonuç doğurabilmesi için ilgilinin adres kayıt sistemindeki güncel yerleşim yerine usulüne uygun biçimde tebliğ edilmesi gerekir; adres değişikliği bildirildiği halde eski adrese yapılan usulsüz tebligatlara dayanılarak davanın açılmamış sayılmasına hükmedilemez.
İdari dava hangi tarihte açılmış sayılır?
İdari dava, harç ve posta ücreti yatırıldıktan sonra dilekçenin deftere derhal kaydedildiği tarihte hukuken açılmış sayılır.
Dava açılırken harç veya posta gideri eksik yatırılırsa ne olur?
Eksikliğin otuz gün içinde tamamlanması tebliğ edilir; gereği yapılmazsa bildirim bir kez tekrarlanır, buna rağmen noksan giderilmezse davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.
Yargılama sürerken posta gideri tükenirse hangi usul uygulanır?
İki defa yapılan otuz günlük tamamlama bildirimi yerine getirilmezse dosya işlemden kaldırılır; üç ay içinde eksik tamamlanıp işleme koyma istenmezse davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.
İdare mahkemesi bulunmayan yerlerde dilekçe nereye verilebilir?
Dilekçeler, büyükşehir sınırları içinde olup olmadığına bakılmaksızın asliye hukuk hâkimliklerine veya yurt dışında Türk konsolosluklarına teslim edilebilir.
Eksik harç ve posta gideri tamamlama tebligatlarının masrafı kimden alınır?
2577 sayılı Kanun'un 6. maddesi gereğince harç ve posta ücretinin tamamlanmasına ilişkin usuli tebligatlar re'sen genel bütçeden karşılanır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy