İYUK 12 Uyarınca İdari İşlemlerden Doğan Tam Yargı Davası

İdari İşlemler Dolayısıyla Tam Yargı Davası Açma Yolları

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca, hakları bir idari işlem sebebiyle ihlal edilen ilgililer; Danıştay'a, idare mahkemelerine veya vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası açabilecekleri gibi iptal ve tam yargı davalarını birlikte de açabilirler. Bunun yanı sıra ilgililer öncelikle iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, verilen kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliğinden itibaren dava açma süresi içinde tam yargı davası açma hakkına sahiptir. Bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlarda ise icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası yoluna başvurulabilir.

İptal Davası Açılmaksızın Doğrudan Tam Yargı Davası Açılması

Hakları idari bir işlem nedeniyle ihlal edilenlerin iptal davası açmadan doğrudan doğruya ve yalnızca tam yargı davası açmaları kanunen mümkündür. İlgili işleme karşı önceden bir iptal davasının açılmamış olması ya da işlemin hukuka aykırılığının açılmış bir iptal davasında mahkeme kararıyla saptanmamış bulunması, tam yargı davasının açılmasına engel oluşturmaz ve davanın bu gerekçeyle reddedilmesini gerektirmez.

İptal Kararı Sonrasında Tam Yargı Davası ve Temyiz Süreci

2577 sayılı Kanun'da, iptal kararına karşı temyiz yoluna başvurulmuş olması ve kararın henüz kesin bir nitelik taşımaması gerekçesiyle tam yargı davası açılamayacağına dair bir hüküm yer almamaktadır. İptal ve tam yargı davalarının birlikte açıldığı durumlarda işlemle birlikte tazminat istemi hakkında da karar verilmesi gerektiği gibi, iptal kararından sonra kanun yollarına başvurulmadan önce açılan davalarda da tazminat istemi hakkında karar verilmesi gerekir.

İptal Kararının Hukuki Sonuçları ve Mali Haklar

Yargı mercilerince verilen iptal kararları, iptali istenen işlem ile ona bağlı işlemleri tesis edildikleri tarihten itibaren ortadan kaldırarak işlemin tesisinden önceki hukuki durumun devamını sağlar. Bu çerçevede atama işlemlerinin iptali üzerine ilgilinin gecikmeksizin görevine iade edilmesi ve iptal edilen işlem sebebiyle mahrum kaldığı parasal haklarının ödenmesi zorunludur. Bu kapsamda yer alan ve kadroya bağlı bir ödeme niteliği taşıyan eğitim-öğretime hazırlık ödeneği fiilen çalışmış olma şartı aranmaksızın ödenir; fiilen yapılması gereken ek ders ücreti gibi ödemeler ise mevzuattaki şartların oluşması halinde karşılanır.

Bireysel Nitelikteki İşlemlerde Dava Açma Süresinin Hesabı

Bireysel işlem niteliğindeki idari kararların Resmî Gazete'de yayımlanmış olması, bu işlemleri düzenleyici işlem haline getirmez. Dolayısıyla söz konusu sübjektif işlemlerden doğan zararların tazmini talebiyle açılacak davalarda kanuni süre Resmî Gazete'deki ilan tarihini izleyen günden başlamaz. Bu tür bireysel işlemlerden kaynaklanan tam yargı davalarında süre, genel kural uyarınca yazılı bildirimin yapıldığı veya işlemin öğrenildiği tarihi izleyen günden itibaren hesaplanır.

İYUK 11. Madde Kapsamında İdareye Başvuru ve Sürelerin Durması

İptal davası kararının tebliği sonrasında veya işlemin icrası sebebiyle tam yargı davası açılması hallerinde de ilgililerin 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca idareye başvurma hakları saklıdır. Bu çerçevede idari dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması dava açma süresi içinde üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan istenebilir. Yapılan bu başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur.

İdareye yöneltilen talebe otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Başvurunun idarece açıkça reddedilmesi veya otuz günlük sürenin sessiz geçmesiyle reddedilmiş sayılması durumunda dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçmiş olan süre de hesaba katılır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy