İYUK 11 Kapsamında İdari Başvuru Yolu ve Hükümleri
İdare, kendiliğinden veya ilgililerin başvurusu üzerine hukuka aykırı idari işlemlerini geri alabilir, kaldırabilir ve bu işlemlerin yerine yeni bir işlem tesis edebilir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesinin birinci fıkrasına göre ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması idari dava açma süresi içinde üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan talep edilebilir. Bu başvuru, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 11Kaynağı aç
Başvuru Mercii ve Sürelerin Hesaplanması
2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamındaki idari başvurunun üst makama, üst makam bulunmadığı takdirde işlemi yapmış olan makama yöneltilmesi gerekir. Üst makam bulunmasına rağmen üst makam yerine işlemi tesis eden makama başvurulması durumunda, bu başvurunun üst makama yapılmaması sebebiyle işlemeye başlayan dava açma süresini durdurmasının olanaklı olmadığı kabul edilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un 11. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, üst makama veya işlemi yapan makama yöneltilen başvuruya otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.
Yapılan isteğin idarece açıkça reddedilmesi veya otuz günlük yasal sürede cevap verilmeyerek reddedilmiş sayılması durumunda, durmuş olan idari dava açma süresi yeniden işlemeye başlar. Bu aşamada başvuru tarihine kadar geçmiş olan süre de hesaba katılarak kalan süre içinde dava açılması gerekir.
Özel Kanunlardaki Süreler ve Düzenleyici İşlemler
Genel dava açma süresine tabi idari işlemler hakkında dava açılmadan önce 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca idareye başvurma olanağı bulunmakla birlikte, özel kanununda öngörülen dava açma süresine yönelik olarak kanunda yer almayan bir düzenlemenin yorum yoluyla uygulanmasına olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, özel kanununda öngörülen sürede dava açılması gereken idari para cezası işleminde Anayasa'nın 40. maddesi uyarınca kanun yolu ve süresi gösterilmemişse, işlemin tebliğinden itibaren altmış günlük genel dava açma süresi içinde açılan davanın süresinde olduğu kabul edilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un 11. maddesinde işlemlerin niteliği bakımından bir ayrım yapılmadığından, ilgililerin düzenleyici işlemin ilan veya yayımı tarihinden itibaren dava açma süresi içinde bu düzenlemenin kaldırılması veya değiştirilmesi talebiyle idareye başvurma olanağı bulunmakta ve bu başvuru dava açma süresini durdurmaktadır. Buna karşılık, düzenleyici işlemin yayımı üzerinden genel dava açma süresi geçtikten sonra ve davacı hakkında tesis edilmiş somut bir uygulama işlemi bulunmadığı belirlenen uyuşmazlıkta, açılan davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında yapılan bir idari başvurunun zımnen reddedildiği hallerde de ilgililerin üst makama veya işlemi tesis eden makama 11. madde kapsamında başvuruda bulunması mümkündür.
2577 sayılı Kanun'un 11. maddesinin mali yükümlülüklerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda bu başvuru yolunun uygulanmayacağına dair mülga dördüncü fıkra hükmü, 4001 sayılı Kanun'un 6. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
İYUK 11 başvurusu dava açma süresini sıfırlar mı?
Başvuru dava açma süresini sıfırdan başlatmaz; idarenin ret cevabı vermesi veya otuz günlük cevap süresinin dolmasıyla süre kaldığı yerden işlemeye devam eder ve başvuruya kadar geçen süre hesaba katılır.
Disiplin cezasına yapılan itiraz dava süresini durdurur mu?
Disiplin cezasına karşı yapılan itirazın 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca işlemeye başlamış dava açma süresini durdurduğu somut uyuşmazlıkta, davanın süresinde açılıp açılmadığının itirazın reddine ilişkin işlemin tebliğ tarihi araştırılarak belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy