İstirahatli Personelin Sosyal Faaliyetleri ve Disiplin Sorumluluğu
İstirahatli olan bir kolluk personelinin görev saatleri dışında sosyal bir faaliyete katılması kural olarak disiplin suçu sayılmaz. Bununla birlikte istirahatli personelin görev saatleri dışındaki faaliyetlerinin değerlendirilmesinde her olay kendi şartlarına göre ele alınır.
7068 Sayılı Kanun Kapsamında Kınama Cezasını Gerektiren Haller
Genel kolluk disiplin mevzuatında kınama cezasını gerektiren fiiller kanunla açıkça düzenlenmiştir. 7068 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendi uyarınca, mevzuat ve talimatlarla personele tevdi edilmiş görevlerin gerektirdiği sorumluluğu üstlenmekten imtina ettiğini gösterecek tavır ve davranışlarda bulunmak kınama cezası yaptırımına bağlanmıştır. Aynı fıkranın diğer bentlerinde ise görev sırasında mevzuat veya talimatlarla yasaklanan davranışlarda bulunmak, görev sırasında veya dışında aynı rütbedeki çalışanlara ya da mesai arkadaşlarına saygısız davranmak ve görevin yerine getirilmesinde müsamaha ve savsaklama göstermek gibi eylemler de kınama cezasını gerektiren disiplinsizlikler arasında sayılmıştır.
7068 sayılı GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN m. 8Kaynağı aç
7068 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendine göre ceza verilebilmesi için idarenin personele mevzuat veya talimatla verilmiş somut bir görevin bulunduğunu, personelin bu görevin sorumluluğunu üstlenmekten kaçındığını, davranış ile ceza arasında açık bağlantı kurulduğunu ve fiilin varsayımla değil delille ispatlandığını açıkça göstermesi gerekir.
Özel Hayat Alanındaki Davranışların Disiplin Hukukuna Etkisi ve İstisnalar
Kolluk personelinin görev dışındaki özel hayatına dahil davranışları bazı sınırlı durumlarda disiplin sorumluluğu doğurabilir. Sergilenen davranışın kamu hizmetinin itibarını açıkça zedelemesi, görevle doğrudan bağlantılı bir yükümlülüğü ihlal etmesi veya personelin açık bir talimata rağmen göreve gelmemesi hallerinde disiplin yaptırımı gündeme gelebilir. Ancak bu istisnai koşulların gerçekleştiğinin ve idari yaptırımı haklı kıldığının idare tarafından somut delillerle ortaya konulması şarttır.
İstirahatli olduğu gün spor müsabakasına gitmek amacıyla görev yapılan ilçe dışına çıkarken izin almadığı gerekçesiyle personele verilen kınama cezası; cezanın içtimaya katılmama eylemine değil izin almama gerekçesine dayandırılması, izin alma zorunluluğunun açıkça ortaya konulamaması ve fiilin disiplin suçu oluşturmaması karşısında hukuka aykırı bulunarak iptal edilmiştir.
Disiplin Cezası İptal Davasında Yargısal Denetimin Kapsamı
Disiplin cezalarına karşı idare mahkemelerinde açılan iptal davalarında idari işlemin hukuka uygunluğu çok yönlü bir incelemeye tabi tutulur. Yargı mercileri öncelikle cezayı veren makamın yetkili olup olmadığını, disiplin soruşturmasının usul kurallarına uygun yürütülüp yürütülmediğini ve personelin savunma hakkının usulünce tanınıp tanınmadığını inceler.
Usul denetiminin yanı sıra isnat edilen fiilin açık olup olmadığı, fiilin kanundaki disiplin suçu tanımına uyup uymadığı, verilen cezanın ölçülü olup olmadığı ve idarenin keyfi davranıp davranmadığı da mahkemece incelenen hususlar arasında yer alır.
İstirahatli jandarma personeli maça gittiği için kınama cezası alabilir mi?
İstirahatli olan bir kolluk personelinin görev saatleri dışında sosyal bir faaliyete katılması kural olarak disiplin suçu sayılmaz; ancak bu durum her olayın kendi şartlarına göre değerlendirilir.
7068 sayılı Kanun m. 8/2-f uyarınca ceza verilebilmesi için nelerin gösterilmesi gerekir?
İdarenin personele mevzuat veya talimatla verilmiş somut bir görevin bulunduğunu, personelin bu görevin sorumluluğunu üstlenmekten kaçındığını, davranış ile ceza arasında açık bağlantı bulunduğunu ve fiilin varsayımla değil delille ispatlandığını açıkça göstermesi gerekir.
İdare mahkemesi disiplin cezasının iptali davasında neleri denetler?
Mahkeme; yetkili makam unsurunu, disiplin soruşturması usulünü, savunma hakkının tanınmasını, isnat edilen fiilin açıklığını, fiilin kanundaki tanıma uyumunu, idarenin keyfi davranıp davranmadığını ve cezanın ölçülülüğünü inceler.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

