İşverenler güvenlik, iş sağlığı ve güvenliği ile hukuki yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla kamera sistemlerinden yararlanabilir; ancak bu faaliyetlerin 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na uygun yürütülmesi gerekir. Güvenlik kamerası kullanımında gereklilik somut olarak değerlendirilmeli, veri minimizasyonu ilkesi gözetilmeli ve veri işleme amacı baştan açık ve belirli şekilde belirlenmelidir.
Meşru Amaçlar ve Çalışanların Genel Gözetimi
Kamera sistemleri iş yeri güvenliği, suçun önlenmesi veya iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması gibi meşru amaçlarla kullanılmalıdır. Çalışanların performansını, verimliliğini veya devam durumunu izlemeye yönelik genel gözetim faaliyetlerinden kaçınılmalıdır.
Ölçülülük İlkesi ve Kamera Kullanım Alanları
Kamera yerleşimi, bakış açıları, kayıt kapsamı ve izlemenin sıklığı ölçülülük esasına göre düzenlenmeli ve personelin makul mahremiyet beklentisi gözetilmelidir. Tuvalet, soyunma alanı, mescit ile dinlenme alanları gibi mahrem bölgelerde kamera kullanımından kaçınılmalıdır.
İş yerindeki tüm alanları kapsayan geniş açılı veya yüz odaklı kayıtlar gibi yoğun gözetim uygulamaları, kişilerin özel hayatına müdahale riski sebebiyle yapılmamalıdır. Ses kayıt özelliği bulunan kameraların kullanımı ise özel hayatın gizliliğine yüksek düzeyde müdahale oluşturabileceğinden, ancak hukuka uygun ve gerekli bir gerekçenin bulunması halinde değerlendirilebilir.
Kamuya Açık Alanlar ve Hassas Gruplar
İş yerinin kamuya açık alanlarındaki kamera sistemlerinin müşteriler, ziyaretçiler, çocuklar ve diğer hassas gruplar üzerindeki etkileri de ayrıca göz önünde bulundurulmalıdır.
Aydınlatma Yükümlülüğü ve Kayıt Güvenliği
Çalışanların izleme sistemleri vasıtasıyla yürütülen veri işleme faaliyetleri konusunda bilgilendirilmesi ve ilgili aydınlatma yükümlülüğünün kurallara uygun biçimde ifa edilmesi gerekir.
Görüntü kayıtlarının güvenliğini temin etmek üzere yetki matrislerinin belirlenmesi, erişim denetimlerinin işletilmesi ve muhafaza ile gizlilik süreçlerine yönelik yönergelerin düzenlenmesi gibi teknik ve idari tedbirlerin hayata geçirilmesi icap eder. Elde edilen kayıtlar izin verilmeksizin yetkisi olmayan üçüncü kişilere aktarılamaz.
Kayıtların Saklanma Süresi ve Otomatik İmha
Elde edilen kamera kayıtları yalnızca zorunlu olan müddetçe tutulmalı, uygulanabilecek en kısa saklama süresi seçilmeli ve elverişli koşullarda otomatik silme mekanizmalarından faydalanılmalıdır. Somut bir olayın vuku bulması durumunda ise hukuki süreç tamamlanana kadar yalnızca olayla bağlantılı kayıtlar muhafaza edilmelidir.
Yükümlülüklere Aykırılık ve İdari Para Cezaları
Kamera kullanımına ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin yükümlülüklere aykırı hareket edildiğinin tespiti halinde veri sorumluları hakkında 6698 sayılı Kanun'un 18. maddesi kapsamında idari para cezası uygulanabilir.
6698 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmeyenler hakkında 5.000 Türk lirasından 100.000 Türk lirasına kadar, veri güvenliğine ilişkin yükümlülükleri yerine getirmeyenler hakkında 15.000 Türk lirasından 1.000.000 Türk lirasına kadar ve Kurul tarafından verilen kararları yerine getirmeyenler hakkında 25.000 Türk lirasından 1.000.000 Türk lirasına kadar idari para cezası verilir.
6698 sayılı KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU m. 18Kaynağı aç
Bu idari para cezaları kural olarak veri sorumlusu hakkında uygulanır. Kurulca verilen idari para cezalarına karşı idare mahkemelerinde dava açılabilir. Bahse konu kabahat fiillerinin kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları bünyesinde işlenmesi halinde ise Kurulun bildirimi üzerine ilgili kamu görevlileri hakkında disiplin hükümlerine göre işlem yapılır ve sonucu Kurula bildirilir.
İş yerinde tuvalet ve dinlenme alanlarına güvenlik kamerası takılabilir mi?
Hayır, tuvalet, soyunma odası, mescit ve dinlenme alanları gibi çalışanların makul mahremiyet beklentisinin bulunduğu özel alanlarda kamera sistemi kullanılamaz.
İşveren çalışanların performansını izlemek amacıyla kamera kaydı alabilir mi?
Hayır, kamera sistemleri iş yeri güvenliği, suçun önlenmesi veya iş sağlığı ve güvenliği gibi meşru amaçlarla kullanılmalı; personelin performansını, verimliliğini veya devam durumunu izlemeye yönelik genel gözetimden kaçınılmalıdır.
Güvenlik kameralarının ses kaydı alması hukuken uygun mudur?
Görüntünün yanı sıra ses kaydı yapabilen kameralar özel hayatın mahremiyetine daha yoğun bir müdahale niteliği taşıdığından, bu sistemlerin kullanımı sadece hukuka uygun ve zorunlu bir gerekçenin mevcudiyeti durumunda değerlendirmeye alınabilir.
Kamera kayıtları ne kadar süreyle saklanmalıdır?
Kamera kayıtları yalnızca gerekli süre boyunca saklanmalı ve mümkün olan en kısa saklama süresi tercih edilmelidir; bir olay yaşanması durumunda hukuki süreç boyunca sadece olayla ilgili kayıt saklanır.
Kamera ve veri güvenliği kurallarına aykırılık halinde hangi mahkemeye başvurulur?
Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından verilen idari para cezalarına karşı idare mahkemelerinde dava açılabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy