Kurula Şikâyet Öncesi Başvuru Usulü ve İnceleme Aşaması
Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet yoluna başvurulabilmesi için öncelikle veri sorumlusuna başvuru yolunun tüketilmiş olması zorunludur. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca veri sorumlusu, kendisine iletilen talepleri niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Veri sorumlusunun başvuruyu reddetmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya yasal süresi içinde herhangi bir cevap verilmemesi durumunda şikâyet hakkı doğar. İlgili kişi, veri sorumlusunun cevabını öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde ilk başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir.
Kurul, kendisine yöneltilen şikâyetler üzerine veya ihlal iddiasını öğrenmesi durumunda görev alanına giren konularda resen inceleme yapabilir. Ancak şikâyet veya ihbar başvurularının işleme alınabilmesi için kanuni şekil şartları aranır; 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun'un 6 ncı maddesinde yer alan yasal unsurları taşımayan ihbar veya şikâyetler Kurul tarafından incelemeye alınmaz.
6698 sayılı KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU m. 15Kaynağı aç
İnceleme sürecinde veri sorumlusu, devlet sırrı kapsamı dışındaki bilgi ve belgeleri Kurulun talebi üzerine on beş gün içinde sunmak ve zorunlu görülen hallerde yerinde inceleme yapılmasına olanak tanımakla yükümlüdür. Şikâyet üzerine yürütülen incelemede Kurul talebi değerlendirerek ilgililere bir cevap verir; şikâyet tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurulca bir cevap verilmemesi durumunda talep zımnen reddedilmiş sayılır.
Kurul Kararlarının Niteliği ve Uygulanması
Kurul tarafından resen ya da şikâyet üzerine yapılan inceleme sonucunda bir ihlalin varlığı anlaşılırsa, saptanan hukuka aykırılıkların veri sorumlusu tarafından giderilmesine karar verilir ve bu husus ilgililere tebliğ edilir. Veri sorumlusu, söz konusu giderme kararını tebliğ aldığı tarihten itibaren gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde yerine getirmekle yükümlüdür.
Telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve açıkça hukuka aykırılık bulunması hâlinde Kurul, veri işlenmesinin veya verinin yurt dışına aktarılmasının durdurulmasına karar verebilir. Ayrıca inceleme neticesinde ihlalin münferit kalmayıp yaygın olduğunun tespit edilmesi hâlinde Kurul ilke kararı alır ve bu kararı yayımlar. Kurul, ilke kararı almadan önce ihtiyaç duyması durumunda ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerine de başvurabilir. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresi ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar; ilgililer düzenleyici işlemin uygulanması üzerine hem bu işleme hem de uygulanan işleme karşı dava açma hakkına sahiptir.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
İdari Para Cezalarına Karşı Dava Yolu ve Usul Kuralları
6698 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından verilen idari para cezalarına karşı idare mahkemelerinde dava açılabilir. İdari yargıda dava açma süresi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7 nci maddesi gereğince özel kanunlarında ayrı bir süre belirtilmediği hallerde altmış gündür ve bu süre idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar. İdari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında idari yargının görev alanına giren kararların bulunması hâlinde de hukuka aykırılık iddiaları idari yargı merciinde incelenir.
6698 sayılı KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU m. 18Kaynağı aç
Kurulca uygulanan idari yaptırımların muhatapları eylemin niteliğine göre farklılaşmaktadır. Aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, veri güvenliğine ilişkin yükümlülüklere aykırılık, Kurul tarafından verilen kararların yerine getirilmemesi ve veri sorumluları siciline kayıt ve bildirim yükümlülüğüne aykırılık hâllerinde öngörülen idari para cezaları veri sorumlusu hakkında uygulanır. Yurt dışına kişisel veri aktarımına ilişkin bildirim yükümlülüğüne aykırılık durumunda ise idari para cezası veri sorumlusu veya veri işleyen gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişileri hakkında tatbik edilir.
Kanunda idari para cezasını gerektiren eylemlerin kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları bünyesinde işlenmesi hâlinde farklı bir usul işletilir. Bu kurumlarda görev yapan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında çalışanlar hakkında idari para cezası uygulanmaz. Kurulun yapacağı bildirim üzerine, ilgili kamu görevlileri hakkında tabi oldukları disiplin hükümlerine göre işlem yapılır ve netice Kurula bildirilir.
Tazminat Hakkı ve Yargısal Yolların Ayrılığı
Kişisel Verileri Koruma Kuruluna başvurulması veya bu kararlara karşı yargı yoluna gidilmesinden bağımsız olarak, 6698 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat talep etme hakkı saklıdır.
Kişisel Verileri Koruma Kuruluna başvuru öncesinde veri sorumlusuna gitmek zorunlu mudur?
Kurula şikâyet yoluna gidilmeden önce veri sorumlusuna başvuru yolunun tüketilmiş olması zorunludur; veri sorumlusunun başvuruyu reddetmesi, cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde Kurula şikâyette bulunulabilir.
Kurul şikâyete süresinde cevap vermezse ne olur?
Kurul şikâyet tarihinden itibaren altmış gün içinde ilgililere bir cevap vermezse talep zımnen reddedilmiş sayılır.
Kurulun verdiği idari para cezalarına karşı hangi mahkemede dava açılır?
6698 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından verilen idari para cezalarına karşı idare mahkemelerinde dava açılabilir.
Kamu kurumlarındaki veri ihlallerinde idari para cezası uygulanır mı?
Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları bünyesindeki ihlallerde idari para cezası uygulanmaz; Kurulun bildirimi üzerine ilgili görevliler hakkında disiplin hükümleri uygulanır ve sonucu Kurula bildirilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy