İnşaat model sözleşmelerinde kırmızı kitap, esas olarak iş sahibi ile yüklenici arasındaki ilişkiyi düzenler. Her model sözleşme, kendi kapsamına uygun ekler listesi ve örnek ek formları da içerir.
Kırmızı kitabın tarafları ve tasarım paylaşımı
Kırmızı kitap, iş sahibinin genel tasarımı yaptığı inşaat işleri için tasarlanmıştır. Bu çerçevede yüklenici, bazı tesis tasarımlarını gerçekleştirir ve bu işleri yürütür.
Kitabın ilk baskısı 1957’de, dördüncü baskısı 1987’de yayımlanmıştır. 1992’de son baskı üzerinde küçük değişiklikler yapılmış, 1999’da beşinci baskı yayımlanmıştır. Beşinci baskıyla birlikte kitabın adı İnşaat Mühendisliği İşleri ile İlgili Sözleşme Şartları olmuştur.
Kırmızı kitabın su ve kanalizasyon şebekeleri, boru hattı, yol, köprü ve bina yapımı gibi görece basit ve inşaat mühendisliği işlerinin ağırlıkta olduğu projelerde kullanılmasının daha uygun olduğu kabul edilir.
Sarı kitabın tavsiye edilen iş alanı
Sarı kitabın, yüklenicinin kendi bilgi birikimi ve tecrübesine dayanarak gerçekleştirdiği inşaat işlerinde kullanılması tavsiye edilir. Bu alan, yüklenicinin iş sahibinin oluşturduğu tasarım ve belirli standartlarla sınırlı kalmadığı işleri kapsar. Tavsiye, zorunlu bir kullanım şartı olarak düzenlenmemiştir.
Yeşil kitabın kısa sözleşme niteliği
Yeşil kitap kısa sözleşme olarak anılır. İnşaat işinin tasarımı iş sahibi tarafından yapılabileceği gibi, iş sahibinin istekleri doğrultusunda yüklenici tarafından da gerçekleştirilebilir. Kitap genellikle kısa süreli, tekrar eden ve basit inşaat işlerinde tercih edilir; bu tercih her basit iş için zorunlu bir kural değildir.
Yeşil kitap, bedeli 500.000 ABD dolarından küçük olan ve altı ay içinde tamamlanması öngörülen işlerde kullanılmak üzere hazırlanmış kısa ve basit bir model olarak açıklanır. Bu bedel ve süre, modelin hazırlanış çerçevesini gösterir; bütün inşaat işleri için bağlayıcı bir üst sınır oluşturmaz.
Modellere eşlik eden ek belgeler
Her model sözleşme, ait olduğu iş kapsamına uygun bir ekler listesi ve örnek ek formları içerir.
Sık sorulan sorular
Kırmızı kitap hangi ilişkiyi düzenler?
Kırmızı kitap esas olarak iş sahibi ile yüklenici arasındaki ilişkiyi düzenler. İş sahibinin genel tasarımı yaptığı, yüklenicinin ise bazı tesis tasarımlarını gerçekleştirdiği ve yürüttüğü işler için tasarlanmıştır.
Kırmızı kitabın beşinci baskısı hangi adı taşır?
1999’da yayımlanan beşinci baskıyla kitap, İnşaat Mühendisliği İşleri ile İlgili Sözleşme Şartları adını almıştır. İlk baskı 1957, dördüncü baskı 1987 tarihlidir; 1992’de küçük değişiklikler yapılmıştır.
Kırmızı kitap hangi projelerde daha uygun görülür?
Kırmızı kitap, su ve kanalizasyon şebekeleri, boru hattı, yol, köprü ve bina yapımı gibi görece basit ve inşaat mühendisliği ağırlıklı projelerde daha uygun görülür. Bu kabul, zorunlu kullanım kuralı değildir.
Sarı kitap hangi işler için tavsiye edilir?
Sarı kitap, yüklenicinin kendi bilgi birikimi ve tecrübesine dayandığı işler için tavsiye edilir. Yüklenici bu işlerde, iş sahibinin tasarımı ve belirli standartlarıyla sınırlı kalmaz.
Yeşil kitap hangi işlerde tercih edilir?
Yeşil kitap genellikle kısa süreli, tekrar eden ve basit inşaat işlerinde tercih edilir. Tasarım, iş sahibi veya onun istekleri doğrultusunda yüklenici tarafından yapılabilir.
Yeşil kitap hangi bedel ve süre için hazırlanmıştır?
Yeşil kitap, bedeli 500.000 ABD dolarından küçük ve altı ay içinde tamamlanması öngörülen işler için hazırlanmış kısa ve basit bir model olarak açıklanır. Bu çerçeve her inşaat için zorunlu sınır değildir.
Model sözleşmelerde ek form bulunur mu?
Her model sözleşme, kendi kapsamına uygun ekler listesi ve örnek ek formları içerir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy