Influencer Sözleşmesinin Tanımı ve Tarafları
Sosyal medya etkileyicisi (influencer), Sosyal Medya Etkileyicileri Tarafından Yapılan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Hakkında Kılavuz'un 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca, sosyal medya hesabı üzerinden kendisine veya reklam verene ait bir mal ya da hizmetin satışını veya kiralanmasını sağlamak, hedef kitleyi bilgilendirmek ya da ikna etmek amacıyla pazarlama iletişiminde bulunan kişidir. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (m) bendi uyarınca reklam veren ise ürettiği veya pazarladığı mal ya da hizmetin tanıtımını yaptırmak, satışını artırmak veya marka algısını güçlendirmek amacıyla hazırlattığı ve bünyesinde firmasının veya markasının yer aldığı reklamları yayımlatan, dağıtan veya başka yollarla sergileyen gerçek ya da tüzel kişiyi ifade eder.
Influencer sözleşmelerinin kurucu unsurlarını; belirli bir ürün veya hizmetin tanıtımının yapılması, söz konusu tanıtımın sosyal medya üzerinden gerçekleştirilmesi ve bunun karşılığında sosyal medya etkileyicisinin bir ücrete veya maddi menfaate hak kazanması oluşturur.
Sözleşmenin Şekli ve Hukuki Niteliği
Influencer sözleşmeleri, Türk mevzuatında açıkça düzenlenmediğinden herhangi bir geçerlilik şekil şartına tabi kılınmamıştır. Bununla birlikte uyuşmazlık durumunda ispat kolaylığı sağlamak adına uygulamada genellikle yazılı olarak akdedildiği görülmektedir. Doktrinde ise bu sözleşmelerin bir iş görme sözleşmesi niteliğinde değerlendirildiğine dair görüşler bulunmaktadır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 502. maddesi uyarınca vekâlet sözleşmesi, vekilin vekâlet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı üstlendiği sözleşmedir. İlgili maddenin ikinci fıkrası uyarınca vekâlete ilişkin hükümler, niteliklerine uygun düştükleri ölçüde Kanunda düzenlenmemiş olan iş görme sözleşmelerine de uygulanır. Taraflar arasında sözleşme veya teamül bulunması durumunda vekil ücrete hak kazanır.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 502Kaynağı aç
Vekâlet ve Eser Sözleşmesi Ayrımı
Sosyal medya etkileyicisinin yalnızca ürün veya hizmetin tanıtımını üstlendiği ve herhangi bir satış hedefi taahhüt etmediği durumlarda sözleşme nitelik olarak vekâlet sözleşmesine yaklaşmaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 505. maddesi gereğince vekil, vekâlet verenin açık talimatına uymakla yükümlüdür. Ancak vekâlet verenden izin alma imkânı bulunmadığında, durumu bilseydi onun da izin vereceği açık olan hâllerde vekil talimattan ayrılabilir; bu hâller dışında talimattan ayrılan vekil doğan zararı karşılamadıkça borcunu ifa etmiş sayılmaz.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 505Kaynağı aç
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. maddesinde düzenlenen eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Tanıtım sürecinde sosyal medya etkileyicisinin fikri çaba sarf ederek orijinal bir içerik üretmesi sözleşmenin eser sayılma ihtimalini doğurabilse de, satış başarısı gibi bir edim sonucunun borçlanılmaması ve nakit yerine farklı menfaatlerin kararlaştırılabilmesi sözleşmeyi eser niteliğinden uzaklaştırabilmektedir. Bu kapsamda influencer sözleşmesinin hukuki niteliği, sözleşmenin hükümleri ve somut olayın özellikleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 470Kaynağı aç
Influencer sözleşmesinin yazılı yapılması zorunlu mudur?
Türk mevzuatında açıkça düzenlenmediği için influencer sözleşmeleri herhangi bir şekil şartına tabi değildir; ancak ispat kolaylığı sağlaması amacıyla uygulamada çoğunlukla yazılı akdedilmektedir.
Influencer reklam verenin talimatlarına uymak zorunda mıdır?
İlişkinin vekâlet hükümleri kapsamında değerlendirildiği durumlarda, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 505. maddesi uyarınca vekil açık talimata uymakla yükümlüdür; vekâlet verenden izin alma imkânı bulunmadığında ve durumu bilseydi izin vereceği açık olan hâllerde ise talimattan ayrılabilir.
Influencer sözleşmesinde sonuç taahhüdü aranır mı?
Influencer'ın yalnızca tanıtım üstlenip satış hedefi taahhüt etmediği sözleşmeler vekâlete yaklaşır; sözleşmenin niteliği ve sonuç taahhüdü içerip içermediği somut sözleşme hükümlerine göre belirlenir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy