Ziyaret ve Görüşlerde Güvenlik İlkeleri ile Kuruma Giriş Yasakları
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 86. maddesi gereğince, kapalı ve açık ceza infaz kurumlarına ziyaret veya görüş amacıyla gelen resmî heyetler ve özel şahıslar, kurumun güvenliğini tehlikeye düşürecek tutum ve davranışlarda bulunamazlar. Ziyaretçilerin kurum güvenliğinin sağlanması maksadıyla tatbik edilen kanuni ve idari tedbirlerin değiştirilmesini isteme hakları bulunmamaktadır. Kurum asayiş ve düzenini veya hükümlülerin sağlığını bozabilecek nitelikteki maddeler ile her türlü haberleşme vasıtası ve taşıma izin belgesine sahip olunsa dahi silahlar kuruma sokulamaz. Ayrıca ziyaret ve görüşmeler esnasında hükümlülere para, kıymetli evrak ve eşya verilmesi kanunen yasaklanmıştır.
5275 sayılı CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN m. 86Kaynağı aç
Girişte Güvenlik Kontrolleri ve Arama Usulü
Kurum personeli ve dış güvenlikten sorumlu görevliler dahil olmak üzere unvanı, sıfatı veya görevi ne olursa olsun ceza infaz kurumuna giren her kişi duyarlı kapıdan geçmekle mükelleftir. Kuruma girenlerin üstleri metal dedektör vasıtasıyla taranır ve beraberlerindeki eşyalar x-ray cihazı veya benzeri teknik güvenlik düzeneklerinden geçirilir. Kontroller sırasında şüphe bulunması hâlinde ilgililerin üst araması elle icra edilir. Teknik cihazların bulunmadığı infaz kurumlarında ise arama ve kontrol işlemleri elle yerine getirilir. Gerçekleştirilen tüm arama süreçlerinde insan onuruna saygı gösterilmesi yasal bir ilkedir.
Elle Arama Yasağının Kapsamı ve Avukat Evrakının Korunması
Ağır cezayı gerektiren suçüstü hâlleri dışında elle aranamayanlar arasında milletvekilleri ve mülkî amirler yer alır. Hâkim, Cumhuriyet savcıları ve bu sınıftan sayılanlar ile avukatlar ve noterler de aynı durumdadır. Kural, ceza infaz kurumları ve tutukevleri kontrolörlerini, izleme kurulu başkanını ve üyelerini de kapsar. Uluslararası sözleşmelerle yetkileri tanınmış kişilerin ve kuruluşların temsilcileri bu kapsama dahildir. Kurum müdürünün üstleri ile ceza infaz kurumu ve tutukevi koruma birlik komutanı da elle arama yasağının içindedir. Duyarlı kapı cihazının ikazı sürdüğünde bu kişiler kuruma ancak elle aramayı kabul ederek girebilir. Avukatın savunmaya ilişkin olduğunu yazılı olarak beyan ettiği belge ve dosyalar ise incelemeye tâbi tutulmaz.
Hükümlülerin ve Ziyaret Mahallerinin Kontrolü
Ceza infaz kurumlarında ziyaret yerleri, ziyaretin başlangıcı öncesinde ve ziyaretin sona ermesinin ardından aranır. Hükümlüler de barındıkları odalardan çıkışlarında ve odalarına dönüşlerinde ayrı yerlerde ve farklı memurlar tarafından üst ve eşya aramasından geçirilirler. Suç unsuru teşkil etmemekle birlikte ceza infaz kurumuna sokulması mevzuatça yasaklanmış olan her türlü eşya, ilgilinin kurumdan ayrılışında geri verilmek üzere idarece muhafaza altına alınır.
Kurallara Aykırılık Halinde Uygulanacak Tedbir ve Yaptırımlar
Ziyaret ve görüşme kurallarına riayet etmeyen heyetlerin veya kişilerin ziyaretlerine derhâl son verilir ve suç oluşturan eylemler yetkili idarî ve adlî mercilere bildirilir. Görüşme hakkına sahip bulunan özel kişilerin kurum güvenliğine yönelik tedbirlere aykırı hareketleri ya da talepleri nedeniyle görüşme hakları, mevzuatın avukatlar için öngördüğü özel düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, kurumun en üst amiri tarafından bir aydan bir yıla kadar kısıtlanabilir.
Cezaevine girişte kimlerin üstü elle aranamaz?
Ağır cezayı gerektiren suçüstü hâlleri dışında milletvekilleri, mülkî amirler, hâkim, Cumhuriyet savcıları ve bu sınıftan sayılanlar, avukatlar ve noterler elle aranamaz. Ceza infaz kurumları ve tutukevleri kontrolörleri, izleme kurulu başkanı ve üyeleri ile uluslararası sözleşmelerle yetkileri tanınmış kişilerin ve kuruluşların temsilcileri de elle aranamaz. Kurum müdürünün üstleri, ceza infaz kurumu ve tutukevi koruma birlik komutanı da bu yasağın içindedir. Duyarlı kapı cihazının ikazı sürerse bu kişiler kuruma ancak elle aramayı kabul ettikleri takdirde girebilir.
Avukatların savunma evrakı cezaevi girişinde incelenebilir mi?
Hayır. Ceza infaz kurumuna giren avukatın savunmaya ilişkin olduğunu yazılı olarak beyan ettiği belge ve dosyalar incelemeye tâbi tutulmaz.
Ziyaret kurallarına uymayan ziyaretçilere hangi yaptırım uygulanır?
Kurallara uymayan heyet ve kişilerin ziyaret ve görüşmesinin sürdürülmesine derhâl son verilir. Suç oluşturan davranışlar ilgili idarî ve adlî makamlara bildirilir. Görüşme hakkına sahip özel kişilerin, kurum güvenliğinin korunması amacıyla alınan tedbirlere aykırı davranışları ve istekleri nedeniyle görüşme hakları kurumun en üst amirince bir aydan bir yıla kadar kısıtlanabilir. Mevzuatın avukatlar bakımından getirdiği hükümler saklıdır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy