ICSID Kurallarındaki Değişiklik Süreci ve Temel Hedefler
Uluslararası Yatırım Anlaşmazlıklarının Çözüm Merkezi kuralları üzerinde 1984, 2003 ve 2006 yıllarındaki çalışmaların ardından dördüncü kez değişikliğe gidilmesi planlanmaktadır. Bu değişikliklerin temel hedefleri kuralların modern ihtiyaçları karşılayacak şekilde yeniden düzenlenmesi, yargılamada harcanan zaman ve maliyetin düşürülmesi, kararlara erişilebilirliğin sağlanması ve yargılamada tutarlılığın temin edilmesidir.
Nisan 2018 tarihi itibarıyla taraf devletler ve kamunun paylaştığı değişiklik önerileri üzerinde raporlaştırma çalışmaları yürütülmektedir. ICSID Konvansiyonu m. 6 uyarınca, öngörülen değişikliklerin gerçekleştirilmesi taraf devletlerin üçte ikisinin onayına tabidir.
Hakemlerin Belirlenmesi ve Reddi Usulündeki Düzenleme Alanları
Hakem atama usulünün yeknesak hale getirilmesi ile hakemlerin niteliklerine dair ayrıntılı kurallar getirilmesi tartışılan başlıklar arasındadır. Ret taleplerine ilişkin olarak; hakem heyeti oluşmadan önceki istifalar, sürecin kendiliğinden askıya alınması ve temelsiz ret istemlerinden kaynaklanan giderlerin ilgili tarafa yükletilmesi incelenen konular arasında bulunmaktadır.
Yargılama Süresinin Kısaltılması ve Masrafların Denetimi
Uyuşmazlık çözümünün süratlendirilmesi hedefiyle, karar ile karşı oyun yayımlanması ve kararın iptali usulünün daha kısa bir takvimde sonuçlandırılması ele alınan başlıklar arasındadır. Yargılama masraflarına dair ön ödemelerin süresinde karşılanmaması vaziyetinde yargılamanın daha seri şekilde durdurulması planlanmaktadır.
Masrafların azaltılması kapsamında hakem kurulunun teminata hükmetmesi ve ad hoc komitesinin hakem kararının icrasını durdurması tartışılmaktadır.
Şeffaflık, Kararların Yayımlanması ve Üçüncü Kişi Finansmanı
Mevcut kurallar çerçevesinde kararların neşri ancak uyuşmazlığın taraflarının rıza göstermesiyle mümkündür. Tahkim sürecinde öngörülebilirlik ile erişilebilirliğin güçlendirilmesi gayesiyle, yargılama neticesinde tesis edilen hakem kararlarının yanında ara kararların da paylaşılması tavsiye edilmektedir.
Yargılamayı finanse eden üçüncü kişilerin bildirilmesinin hem giderlerin düşürülmesi ve şeffaflığın temini bakımından yarar sağlayacağı hem de uyuşmazlık taraflarıyla olası bir çıkar çatışmasının belirlenmesini kolaylaştıracağı öngörülmektedir.
ICSID Kuralları'nda öngörülen değişikliklerin kabulü hangi çoğunluğa bağlıdır?
ICSID Konvansiyonu m. 6 uyarınca, öngörülen değişikliklerin gerçekleştirilmesi taraf devletlerin üçte ikisinin onayına tabidir.
Tahkim kararlarının yayımlanmasına ilişkin kural nedir ve ne önerilmektedir?
ICSID Kuralları uyarınca kararlar tarafların onayı olması halinde yayımlanabilirken, yeni önerilerle hakem kararlarına ek olarak ara kararların da yayımlanması amaçlanmaktadır.
Üçüncü kişi finansörün açıklanması neden tartışılmaktadır?
Üçüncü kişi finansörün açıklanmasının, masrafların azaltılması ve şeffaflığın artırılmasının yanı sıra taraflarla herhangi bir menfaat çatışması bulunup bulunmadığının tespitini kolaylaştıracağı değerlendirilmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy