İcra takibi sürecinde borçlunun borcunu muntazam taksitlerle ödemek amacıyla icra dairesinde gerçekleştirdiği işleme icra taahhüdü denir. Kanunen icra dairesi tarafından düzenlenmesi öngörülen borç ödeme taahhütnamesi, uygulamada vekiller tarafından da tanzim edilebilmektedir. Borçlunun alacaklının satış talebinden önce borcunu muntazam taksitlerle ödemeyi taahhüt etmesi ve birinci taksiti derhal vermesiyle birlikte icra takibatı muameleleri durur.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 111Kaynağı aç
Kanuni Taksitlendirme Koşulları ve Süre Feragati
Borçlunun satış talebinden önceki taksitle ödeme taahhüdünün icra işlemlerini durdurabilmesi için 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 111. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan şartların sağlanması zorunludur. Bu kapsamda borçlunun yeterli miktarda malının haczedilmiş bulunması, taksitlerin borcun en az dörtte biri tutarında belirlenmesi, ödemelerin aydan aya yapılması ve toplam sürenin üç ayı geçmemesi şarttır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca, kanunun tayin ettiği süreleri değiştiren bütün sözleşmeler kural olarak hükümsüzdür. Bununla birlikte herhangi bir yasal sürenin geçmesinden istifade hakkı bulunan borçlu bu hakkından vazgeçebilir. Borçlunun söz konusu haktan feragat etmesi ise üçüncü kişilere tesir etmez.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 20Kaynağı aç
Taksit Sözleşmelerinin Takip Sürelerine ve İşlemlere Etkisi
Borcun taksitlendirilmesi amacıyla borçlu ile alacaklının icra dairesinde yapacakları sözleşmeler süresince 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 106 ve 150/e maddelerindeki satış isteme süreleri işlemez. Ancak borçlu ile alacaklı arasında akdedilen sözleşme veya sözleşmelerin toplam süresinin on yılı aşması hâlinde, yasal süreler aştığı tarihten itibaren kaldığı yerden işlemeye devam eder.
Taksitle ödeme taahhüdünde kararlaştırılan taksitlerden herhangi birinin vaktinde ödenmemesi durumunda icra muamelesi ve duran süreler kaldığı yerden işlemeyi sürdürür. Öte yandan borçlunun borcunu taksitle ödeme taahhüdü ya da borçlu ile alacaklının hacizden önce veya sonra borcun taksitlendirilmesi amacıyla icra dairesinde yapacakları sözleşmeler doğrultusunda düzenlenen tutanak ve kâğıtlar damga vergisinden istisnadır.
Ödeme Şartının İhlali ve Tazyik Hapsi Yaptırımı
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 111. maddesi uyarınca veya alacaklının muvafakatiyle icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını makbul bir sebep olmaksızın ihlal eden borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 340Kaynağı aç
Tazyik hapsinin infazına başlandıktan sonra borçlu borcun tamamını veya o tarihe kadar icra veznesine yatırmak zorunda olduğu meblağı ödediği takdirde tahliye edilir. Tahliyenin ardından borçlu ödemelerini yeniden aksatırsa hakkında tazyik hapsine tekrar karar verilebilir. Ancak kanun gereğince bir borçtan dolayı uygulanacak tazyik hapsinin toplam süresi üç ayı geçemez.
Ödeme şartını ihlal fiilinden dolayı alacaklının kanuni şikâyet hakkı belirli sürelere tabi tutulmuştur. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 347. maddesi uyarınca şikâyet hakkı, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlükârda fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçmesiyle düşer.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 347Kaynağı aç
İcra taahhüdü belgesini kim düzenler?
İcra taahhüdü belgesinin icra dairesince tanzimi öngörülmekle birlikte, uygulamada vekil tarafından da düzenlenebilmektedir.
Borcun taksitle ödenmesi taahhüdü icra takibini durdurur mu?
Borçlu alacaklının satış talebinden önce borcunu muntazam taksitlerle ödemeyi taahhüt eder, kâfi miktarda malı haczedilmiş olur, taksitler borcun en az dörtte biri oranında aydan aya belirlenir, toplam süre üç ayı geçmez ve birinci taksit derhal ödenirse icra muamelesi durur.
Borç ödeme taahhüdüne uyulmazsa hangi yaptırım uygulanır?
İcra dairesinde kararlaştırılan ödeme şartını makbul bir sebep olmaksızın ihlal eden borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir.
Taahhüdü ihlal şikâyeti hangi sürede yapılmalıdır?
Ödeme şartını ihlal fiiline karşı şikâyet hakkı, eylemin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlükârda fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçmesiyle düşer.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy