Seri Yargılama Hükümlerinin Kapsamı ve Uygulanma Şartları
Milletlerarası Ticaret Odası Tahkim ve ADR Komisyonu bünyesindeki Çalışma Grubu, 2017-2024 yılları arasında yürütülen yaklaşık 800 seri tahkim verisini derlemiştir. ICC Tahkim Kuralları m. 30 uyarınca Seri Yargılama Hükümleri, uyuşmazlık miktarının Ek VI m. 1(3) uyarınca bildirilen tarihte Ek VI m. 1(2)’de gösterilen sınırı aşmaması durumunda veya uyuşmazlık tutarına bakılmaksızın tarafların bu usulün uygulanması yönünde anlaşması hâlinde uygulanır.
Usulden Çıkma İmkânı ve Divanın Takdir Yetkisi
Seri yargılama koşulları mevcut olsa dahi, tarafların bu usulden çıkmayı (opt-out) tercih etme hakkı saklıdır. Bunun yanı sıra ICC Divanı, seri yargılama hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı konusunda takdir yetkisine sahiptir.
Parasal Sınırlar ve Tek Hakem Tayini
Seri yargılama usulünün kendiliğinden uygulanmasını sağlayan parasal eşik, tahkim sözleşmesinin yapıldığı tarihe göre belirlenir. Tahkim sözleşmesi 1 Mart 2017 veya sonrasında imzalanmış uyuşmazlıklarda 2 milyon ABD doları olarak uygulanan bu sınır, 1 Ocak 2021 tarihinde veya sonrasında akdedilen tahkim anlaşmaları bakımından 3 milyon ABD dolarına yükseltilmiştir. Taraflar tahkim sözleşmesinde aksini kararlaştırarak üç hakemli bir heyet öngörmüş olsalar dahi, ICC Kuralları Ek VI m. 2(1) uyarınca ICC Divanı seri yargılama çerçevesinde tek hakem atama yetkisine sahiptir.
Dava Yönetimi, Süreler ve Görev Belgesi Düzenlenmemesi
Yargılama sürecinin süratle tamamlanması amacıyla seri tahkim usulünde ICC Kuralları Ek VI m. 3 uyarınca Görev Belgesi düzenlenmez ve yargılama başladıktan sonra yeni taleplerin ileri sürülmesine ilişkin olarak seri olmayan tahkime kıyasla daha yüksek bir kabul eşiği uygulanır. Aynı düzenleme uyarınca, dosyanın hakem kuruluna iletilmesini takiben 15 gün içinde zorunlu bir dava yönetim toplantısının yapılması şarttır. Bu toplantı nihai karar için öngörülen süreyi başlatmakta olup, ICC Kuralları Ek VI m. 4 uyarınca hakem kurulu kararını dava yönetim toplantısından itibaren en geç altı ay içinde vermekle yükümlüdür.
Seri Yargılamada Geçici Hukuki Koruma Talepleri
ICC Kuralları m. 28 uyarınca hakem kurulları, seri tahkim yargılamalarında da geçici hukuki koruma tedbiri verme yetkisine sahiptir. Seri yargılamanın hızlı yapısı içinde hakemlerin geçici tedbir kararı alma yetkisi korunmakla birlikte, bu hukuki imkânın seri yargılama dosyalarındaki fiilî kullanımı sınırlı düzeyde kalmıştır.
Tahkim sözleşmesinde üç hakem yazılmışsa tek hakem atanabilir mi?
Evet, taraflar tahkim sözleşmesinde üç hakemli kurul belirlemiş olsalar dahi ICC Divanı, ICC Kuralları Ek VI m. 2(1) uyarınca seri yargılama usulü çerçevesinde tek hakem tayin edebilir.
ICC seri tahkiminde nihai karar ne kadar sürede verilir?
Hakem kurulu, ICC Kuralları Ek VI m. 4 uyarınca nihai hakem kararını dava yönetim toplantısından itibaren en geç altı ay içinde vermekle yükümlüdür. Dava yönetim toplantısının ise ICC Kuralları Ek VI m. 3 gereğince dosyanın hakem kuruluna iletilmesinden itibaren 15 gün içinde yapılması zorunludur.
Seri Yargılama Hükümleri için parasal eşik ne kadardır?
Parasal sınır tahkim anlaşmasının akdedildiği tarihe göre uygulanır; 1 Mart 2017 ve sonrası anlaşmalarda 2 milyon ABD doları, 1 Ocak 2021 ve sonrasında akdedilen tahkim anlaşmalarında ise 3 milyon ABD dolarıdır.
Taraflar seri tahkim usulünden çıkabilir mi?
Evet, seri yargılama şartları mevcut olsa dahi taraflar bu usulden çıkmayı (opt-out) tercih edebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy