ICC Seri Tahkim Usulünün Dayanağı ve Kapsamı
Milletlerarası Ticaret Odası tahkimlerinde etkinlik ve şeffaflığın artırılması amacıyla getirilen seri tahkim düzenlemeleri, 1 Mart 2017 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Usule ilişkin kurallar, ICC Tahkim Kuralları m. 30 ile Ek-6'da düzenlenen Seri Tahkim Usulü Kuralları çerçevesinde yürütülür. Tarafların ICC Tahkim Kuralları'nın uygulanmasını kararlaştırdığı hallerde, tahkim sözleşmesi ile seri tahkim hükümleri çelişirse, sözleşmenin seri tahkim düzenlemelerinin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılmış olması koşuluyla Seri Tahkim Kuralları tatbik edilir. Bununla birlikte m. 30 düzenlemesinin kuralları taraf anlaşmalarının üzerinde tutması ve çok hakem kararlaştırılmış olsa dahi uyuşmazlığın tek hakemle çözülmesini öngörmesi, tahkim yargılamasında taraf iradesi bakımından tartışmalara yol açabilmektedir.
Parasal Eşikler ve Uygulama Şartları
1 Mart 2017 tarihinde yürürlüğe giren kurallar uyarınca, 2.000.000 Amerikan Doları altındaki uyuşmazlıklar kendiliğinden seri tahkim kurallarına tabidir. Tarafların bu usulün işletilmesini arzu etmemesi halinde, kuralların uygulanmayacağını açıkça ifade etmesi gerekir. 2.000.000 Amerikan Doları'nın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise tarafların tereddüde yol açmayacak açık bir anlaşma yapmaları durumunda seri tahkim usulü işletilebilir.
Uygulama şartları gerçekleşmiş olsa dahi ICC Tahkim Divanı, taraflardan birinin talebiyle veya re'sen seri tahkim kurallarının uygulanmamasına karar verebilir. Divan bu yöndeki takdirini, tarafların ve hakem mahkemesinin görüşünü aldıktan sonra kullanır.
Hakemin Belirlenmesi ve Usuli Kurallar
Seri Tahkim Kuralları uygulandığında, tahkim anlaşmasında birden fazla hakem kararlaştırılmış olsa dahi uyuşmazlık tek hakem tarafından çözümlenir. Taraflar tek hakemi Sekreterlik tarafından tayin edilecek süre içerisinde seçebilir. Bu süre içinde hakem üzerinde mutabakata varılamaması durumunda tek hakem ICC Tahkim Divanı tarafından atanır.
Seri tahkim usulünün işletildiği uyuşmazlıklarda görev belgesi düzenlenmez. Tek hakem, duruşma açmadan, belge talebi sürecini işletmeden ve olgu veya uzman tanıkları dinlemeden yalnızca dosya üzerinden karar verebilir. Belirtilen bu süreçlerin yürütülmesine karar verildiği takdirde, yazılı beyanlar ile tanık ifadelerinin sayısını, uzunluğunu ve kapsamını sınırlandırma yetkisi tek hakeme aittir.
Karar Verme Süresi ve Uzatılması
Seri tahkim usulünde tek hakem kararını, dosyanın kendisine tevdi edildiği tarihten itibaren değil, usule ilişkin ilk toplantının yapılmasından itibaren 6 ay içinde verir. Karar verme süresinin uzatımı yalnızca istisnai durumlarda ve kabul edilebilir gerekçelerin varlığı halinde yapılabilir.
Seri tahkimde görev belgesi hazırlanır mı?
Hayır, Seri Tahkim Kuralları'nın tatbik edildiği uyuşmazlıklarda görev belgesi hazırlanmamaktadır.
Seri tahkimde hakemin karar verme süresi ne zaman başlar?
Karar verme süresi dosyanın tek hakeme tevdi edilmesinden itibaren değil, usule ilişkin ilk toplantının yapılmasından itibaren işlemeye başlar ve 6 aydır.
Tahkim anlaşmasında üç hakem öngörülmüşse dosya tek hakeme verilebilir mi?
Evet, seri tahkim kurallarının uygulandığı hallerde taraflar birden çok hakem kararlaştırmış olsalar dahi uyuşmazlık tek hakem tarafından çözümlenir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy