HMK Madde 441 Kapsamında Tahkim Yargılama Giderleri

MADDE 441- (1) Yargılama giderleri; a) Hakemlerin ve hakemlerce belirlenen hakem sekreterliği ücretini, b) Hakemlerin seyahat giderlerini ve yaptıkları diğer masrafları, c) Hakem veya hakem kurulu tarafından atanan bilirkişilere ve yardımına başvurulan diğer kişilere ödenen ücretleri ve keşif giderlerini, ç) Hakem veya hakem kurulunun onayladığı ölçüde tanıkların seyahat giderlerini ve yaptıkları diğer masrafları, d) Hakem veya hakem kurulunun, davayı kazanan tarafın varsa vekili için avukatlık asgari ücret tarifesine göre takdir ettiği vekâlet ücretini, e) Bu Kanuna göre mahkemelere yapılacak başvurularda alınan yargı harçlarını, f) Tahkim yargılamasına ilişkin tebligat giderlerini, kapsar. Avans yatırılması ve giderlerin ödenmesi

6. Hukuk Dairesi         2023/2751 E.  ,  2024/3432 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi(İlk Derece) SAYISI : 2022/1 E., 2023/1 K. HÜKÜM/KARAR : Ret Taraflar arasındaki, hakem heyeti kararının iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı, davanın reddine yönelik verilen kararın, davalı vekilince duruşmasız, davacılar vekilince duruşmalı olarak temyiz üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmiştir. Belli edilen günde davacılar … vd. vekili Avukat … ile davalı vekili Avukat … ve şirket yetkilisi …'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlığın giderilmesi amacıyla tahkim yoluna başvurduklarını, hakem heyetinnin 06.12.2021 tarihli kararında, HMK'nın 442. maddesinde belirtilen ücretler yatırılıncaya kadar yargılamanın durdurulmasına ve ücretler yatırılınca hakem kararının taraflara tebliğine karar verildiğini, hakem heyetince dosyanın tarafları aleyhine söz konusu ücretlerin tahsili amacıyla icra takibine girişildiğini, hakem heyeti kararının yok hükmünde olduğunu, yasal dayanağı bulunmadığını, hakem kurulunun usulüne uygun seçilmediğini, tahkim yargılamasının usulüne uygun yürütülmediğini, kurulun yetkisini aştığını, süresi içinde karar verilmediğini, tahkim anlaşması yapıldığı tarihte davacı şirketin tahkim sözleşmesine taraf olma ehliyetine haiz olmadığını, hakem kararında bilirkişi raporuna itirazların karşılanmadığını, yeni bir bilirkişi raporu alınmaması nedeniyle hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek, 06.12.2021 tarihli hakem heyeti kararının yok hükmünde olduğunun tespitine, bu talebin kabul edilmemesi halinde, hakem heyeti kararın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın bir aylık hak düşürücü sürede açılmadığını, iptal nedenlerinin yasada sınırlı olarak sayıldığını, dava konusu hakem heyeti kararının iptalini gerektirir bir neden bulunmadığı savunarak, davanın reddini istemiştir. Bölge Adliye Mahkemesince, HMK'nın 442/2. maddesinde, avans, hakem veya hakem kurulu kararında öngörülen süre içinde ödenmemişse hakem ve hakem kurulunun yargılamayı durdurulabileceğinin, yargılamanın durdurulduğunun taraflara bildirilmesinden itibaren bir ay içinde avans ödenirse yargılamaya devam edileceğinin, aksi halde tahkim yargılamasının sona ereceğinin düzenlendiği, somut olayda, taraflarca avans yatırılmadığından hakem kurulunca yargılamanın durdurulmasına karar verildiği, bu nedenle kararın taraflara tebliğ edilmediği, bu nedenle ortada henüz usulüne uygun olarak verilmiş bir hakem kurulu kararı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince duruşmasız, davacılar vekilince duruşmalı olarak süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya duruşmalı olarak incelendi, gereği konuşulup düşünüldü; Dava, hakem heyeti kararının iptali istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK’nın 441/1. maddesinde, hakemlerin ve hakemlerce belirlenen hakem sekreterliği ücretleri yargılama giderleri arasında sayılmıştır. Aynı yasanın 442. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında ise hakem veya hakem kurulu, tarafların her birinden yargılama giderleri için gereken hallerde avans yatırılmasını isteyebilir. Aksi kararlaştırılmadıkça, bu avans taraflarca eşit miktarda ödenir. Avans hakem veya hakem kurulu kararında öngörülen süre içinde ödenmemişse hakem ve hakem kurulu yargılamayı durdurabilir. Yargılamanın durdurulduğunun taraflara bildirilmesinden itibaren bir ay içinde avans ödenirse yargılamaya devam olunur, aksi halde tahkim yargılaması sona erer. Uyuşmazlık konusu 06.12.2021 tarihli hakem heyeti kararının gerekçesinde tarafların iddia, savunma ve delilleri tartışılarak, hüküm kısmında, kar mahrumiyeti talebinin kısmen kabulü ile 3.363.496,00 TL’nin tahsiline, sözleşme uyarınca ödenen bedele ilişkin talebin kabulü ile 162.500,00 TL’nin tahsiline, diğer taleplerin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretine, 286.007,60 TL hakem heyeti ücreti ile 20.000,00 TL sekreter ücretinin, davanın kabul ve red oranına göre taraflardan tahsiline karar verilmiş, aynı tarihli nihai kararda söz konusu hakem heyeti ücreti ve sekreter ücreti yatırılmadığından, bu ücretler yatırılana kadar yargılamanın durdurulmasına, hakem heyeti kararının ücretlerin tamamı yatırıldıktan sonra gerekçeli kararın taraflara tebliğine karar verilmiştir. Somut uyuşmazlıkta, hakem kurulu, tahkim yargılamasının başında, hakem ve sekreter ücretinin avans olarak ödenmesinden sarfınazar ederek yargılamayı sürdürmüş, bilirkişi ücretinin yatırılması üzerine, bilirkişiden alınan rapor doğrultusunda uyuşmazlığı inceleyerek, bir taraftan yargılama giderleri yatırılana kadar yargılamanın durdurulmasına karar verilirken aynı kararda uyuşmazlığın esası bakımından hüküm kurulmuştur. Nitekim söz konusu karara dayalı olarak, hakem ve hakem sekreterliği ücretinin tahsili amacıyla taraflar aleyhine ilamsız icra takibine de girişmiştir. Bu kararla ihtilafın giderilmesi bir yana tarafların durumunun daha karmaşık hale getirdiği ve hukuk güvenliğini de etkilediği tartışmasızdır. Bu durumda, usulüne uygun olmasa da, ortada bir hakem kurulu kararının mevcut olduğu kabul edilerek, HMK’nın 439. maddesi hükümleri uyarınca iptal davasının esası incelenip tahkim yargılamasının tahkime ilişkin hükümlere uygun yürütülmemesi ve bu durumun işin esasına etkili olması nedeniyle HMK'nın 439/2-e maddesi gereğince iptaline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, tarafların temyiz itirazlarının kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesinin 21.03.2023 tarihli, 2022/1 Esas, 2023/1 Karar sayılı kararının usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle, HMK'nın 373/1. maddesi gereğince BOZULMASINA, takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan karşılıklı alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan taraflara verilmesine, peşin alınan harçların istek halinde temyiz eden taraflara iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 15.10.2024 tarihinde kesin olarak oy birliği ile karar verildi.

MADDE 442- (1) Hakem veya hakem kurulu, tarafların her birinden yargılama giderleri için gereken hâllerde avans yatırılmasını isteyebilir. Aksi kararlaştırılmadıkça, bu avans taraflarca eşit miktarda ödenir. (2) Avans, hakem veya hakem kurulu kararında öngörülen süre içinde ödenmemişse hakem veya hakem kurulu yargılamayı durdurabilir. Yargılamanın durdurulduğunun taraflara bildirilmesinden itibaren bir ay içinde avans ödenirse yargılamaya devam olunur; aksi hâlde tahkim yargılaması sona erer. (3) Hakem veya hakem kurulu, kararını verdikten sonra taraflara, yatırılmış olan avansların harcama yerlerini ve miktarlarını gösterir bir belge verir ve varsa kalan avansı ödeyene iade eder. (4) Taraflar aksini kararlaştırmadıkça yargılama giderleri haksız çıkan tarafa yüklenir. Davada her iki taraf da kısmen haklı çıkarsa, yargılama giderleri haklılık durumuna göre taraflar arasında paylaştırılır. (5) Hakem veya hakem kurulunun yargılamayı sona erdiren veya taraflar arasındaki sulhü tespit eden kararında da yargılama giderleri gösterilir. Yargılamanın iadesi

MADDE 439- (1) Hakem kararına karşı yalnızca iptal davası açılabilir. İptal davası, tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde açılır; öncelikle ve ivedilikle görülür. (2) a) Tahkim sözleşmesinin taraflarından birinin ehliyetsiz ya da tahkim sözleşmesinin geçersiz olduğu, b) Hakem veya hakem kurulunun seçiminde, sözleşmede belirlenen veya bu Kısımda öngörülen usule uyulmadığı, c) Kararın, tahkim süresi içinde verilmediği, ç) Hakem veya hakem kurulunun, hukuka aykırı olarak yetkili veya yetkisiz olduğuna karar verdiği, d) Hakem veya hakem kurulunun, tahkim sözleşmesi dışında kalan bir konuda karar verdiği veya talebin tamamı hakkında karar vermediği ya da yetkisini aştığı, e) Tahkim yargılamasının, usul açısından sözleşmede veya bu yönde bir sözleşme bulunmaması hâlinde, bu Kısımda yer alan hükümlere uygun olarak yürütülmediği ve bu durumun kararın esasına etkili olduğu, f) Tarafların eşitliği ilkesi ve hukuki dinlenilme hakkına riayet edilmediği, g) Hakem veya hakem kurulu kararına konu uyuşmazlığın Türk hukukuna göre tahkime elverişli olmadığı, ğ) Kararın kamu düzenine aykırı olduğu, tespit edilirse, hakem kararları iptal edilebilir. (3) Hakem veya hakem kurulunun, tahkim sözleşmesi dışında kalan bir konuda karar verdiği iddiasıyla açılan iptal davasında, tahkim sözleşmesi kapsamında olan konuların, tahkim sözleşmesi kapsamında olmayan konulardan ayrılması mümkün olduğu takdirde, hakem kararının sadece tahkim sözleşmesi kapsamında olmayan konuları içeren bölümü iptal edilebilir. (4) İptal davası, bir ay içinde açılabilir. Bu süre, hakem kararının veya tavzih, düzeltme ya da tamamlama kararının taraflara bildirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Hakem kararına karşı iptal davası açılması kararın icrasını durdurmaz. Ancak taraflardan birinin talebi üzerine hükmolunan para veya eşyanın değerini karşılayacak bir teminat gösterilmek şartı ile kararın icrası durdurulabilir. (5) İptal talebi, davaya bakan bölge adliye mahkemesi aksine karar vermedikçe, dosya üzerinden incelenerek karara bağlanır. (6) İptal davası hakkında verilen kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabilir. Temyiz incelemesi, bu maddede yer alan iptal sebepleriyle sınırlı olarak, öncelikle ve ivedilikle karara bağlanır. Temyiz, kararın icrasını durdurmaz. (7) İptal davasının kabulü hâlinde, kabul kararı temyiz edilmezse veya ikinci fıkranın (b), (c), (ç), (d), (e) ve (f) bentlerindeki hâllerin varlığı sebebiyle kabulü hâlinde, taraflar aksini kararlaştırmamışlarsa hakemleri ve tahkim süresini yeniden belirleyebilirler. Taraflar isterlerse eski hakemleri tayin edebilirler. Hakem ücreti

MADDE 373- (1) Yargıtay ilgili dairesinin tamamen veya kısmen bozma kararı, başvurunun bölge adliye mahkemesi tarafından esastan reddi kararına ilişkin ise bölge adliye mahkemesi kararı kaldırılarak dosya, kararı veren ilk derece mahkemesine veya uygun görülecek diğer bir ilk derece mahkemesine, kararın bir örneği de bölge adliye mahkemesine gönderilir. (2) Bölge adliye mahkemesinin düzelterek veya yeniden esas hakkında verdiği karar Yargıtayca tamamen veya kısmen bozulduğu takdirde dosya, kararı veren bölge adliye mahkemesi veya uygun görülen diğer bir bölge adliye mahkemesine gönderilir. (3) Bölge adliye mahkemesi, 344 üncü madde uyarınca peşin alınmış olan gideri kullanmak suretiyle, kendiliğinden tarafları duruşmaya davet edip dinledikten sonra Yargıtayın bozma kararına uyulup uyulmayacağına karar verir. (4) Yargıtayın bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verildiği takdirde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir. (5) İlk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesi kararında direnirse, bu kararın temyiz edilmesi durumunda inceleme, kararına direnilen dairece yapılır. Direnme kararı öncelikle incelenir. Daire, direnme kararını yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderir.[62] (6) (Ek: 17/4/2013-6460/1 md.) Davanın esastan reddi veya kabulünü içeren bozmaya uyularak tesis olunan kararın önceki bozmayı ortadan kaldıracak şekilde yeniden bozulması üzerine alt mahkemece verilen kararın temyiz incelemesi, her hâlde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca yapılır. (7) Hukuk Genel Kurulunun verdiği karara uymak zorunludur. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Yargılamanın İadesi Konu

15. Hukuk Dairesi         2014/5988 E.  ,  2015/1011 K. "İçtihat Metni" Davacı-k.davalılar 1-…… 3-…. ile davalı-k.davacı … vs. arasında çıkan anlaşmazlığın çözülmesi için seçilen …., …. ve ….’dan oluşan Hakem kurulu tarafından verilen 27.07.2012 tarih ve 2012/506 D.İş sayılı kararın duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı-k.davalılar vekili tarafından duruşma istenmiş ve dosya ….. Asliye Ticaret Mahkemesince 12.09.2014 tarihli yazı ile gönderilmiş, duruşma için tayin edilen günde davacı-k.davalılar vekili Avukat …… ve Avukat ….. ile davalı-k.davacı vekili Avukat ……. geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü: – K A R A R – Asıl ve karşı dava 14.09.2000 tarihinde taraflar arasında imzalanan ……… Projesi Melen Sistemi …….. Köyü Sırtı Cumhuriyet Su Arıtma Tesisi Arası Boruhattı inşaatına ilişkin eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, asıl ve karşı davada hakem heyetince verilen davanın kısmen kabulüne dair karar davacı-karşı davalılar yüklenici vekilince temyiz edilmiştir. Asıl davanın davacısı karşı davanın davalısı ortak girişim sözleşmeye göre işin yüklenicisi, asıl davanın davalısı karşı davanın davacısı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü iş sahibidir. Asıl davada yüklenici ortak girişim sözleşmenin iş sahibinin kusuru ile ve kendileri haklı olduğu halde feshedildiğini ileri sürerek ödenmeyen imalât bedeli, feshe bağlı zararların giderilmesi ve iş sahibine bu sözleşme uyarınca verilen kesin ve avans teminat mektuplarının iadesini istemiştir. Davalı-karşı davacı iş sahibi de karşı davasında feshin haksızlığının tespiti, avans olarak yükleniciye ödenen bedelin iadesi ve fazla ödemelerin istirdadını talep ve dava etmiştir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 67. maddesinde ihtilafların çözümünün hakemlerce karara bağlanacağının kararlaştırıldığı ve tahkim şartı geçerli olduğundan yüklenicinin hakemi …., iş sahibinin hakemi ……… ve baş hakem ……….'tan oluşan hakem heyetince Dairemizin 05.02.2008 gün 2007/4095 Esas 2008/640 Karar sayılı bozma ilâmına uyulduktan sonra bozma gereğince toplanan deliller, yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi rapor ve ek raporu ile sözleşme hükümlerine istinaden asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın da kısmen kabulüne dair yükleniciler hakeminin muhalefeti ile oyçokluğu ile verilen karar davacı ve karşı davalılar vekillerince temyiz edilmiştir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin tahkime ilişkin 67/3. maddesinde hakem kurulunun kararını Türk maddi hukuku ve Türk hukuk usulü kurulları çerçevesinde verecekleri hükme bağlanmış olduğundan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu'nun 28.01.1994 gün ve 4/1 sayılı kararı uyarınca ve 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın tahkime ilişkin 439. maddesinde hakem kararına karşı yalnızca iptâl davası açılabileceği hükmü getirilmiş ise de; Dairemizin yerleşik içtihat ve uygulamalarında tahkim sözleşmesi ya da tahkim şartının konulduğu sözleşme, maddi hukuk işlemi olup sözleşmenin yapıldığı tarihteki hükümlere tabi olacağı ve eldeki davanın dayanağı sözleşmenin yapıldığı 14.09.2000 tarihinde yürürlükte bulunan ve somut olayda uygulanması gerekli 1086 sayılı HUMK'nın 516 ve devamı maddelerinde hakem kararına karşı temyiz kanun yoluna başvurulabileceği kabul edildiğinden hakem kurulunca verilen en son hakem kararının Türk hukuk kurallarına ve sözleşmeye uygun olup olmadığının temyiz yoluyla incelenebileceği kabul edilerek temyiz incelemesi yapılmıştır. 1-Dosyadaki yazılara Hakem heyetince uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşen yönlere ilişen temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün bulunmamasına göre davacı-karşı davalılar yükleniciler vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir. 2-Taraf vekillerince imzalanan 18.03.2010 tarihli “Protokol” başlıklı belge ile bozmadan sonra oluşturulan yeni hakem kurulunun oluşmasından sonra hakem ücreti olarak her bir hakem için net 50.000,00 TL'nin taraflarca yarı yarıya ödenmesi, serbest meslek makbuzu kesmeleri durumda buna ilave olarak KDV'nin de eklenmesi kararlaştırılmıştır. Bu protokoldeki hakem ücretinin taraflarca yatırıldığı anlaşılmaktadır. Davalı-karşı davacı vekilinin 10.02.2011 tarihli dilekçesine ekli “Ek Protokol” başlıklı belgede hakem ücretinin her bir hakem için net 30.000,00 TL artırılarak taraflarca yarı yarıya ödeneceği belirtilmiş ise de, bu ek protokol altında tarafların imzası bulunmadığı gibi dosya kapsamındaki belgelerden tarafların ek hakem ücreti belirleme konusunda mutabık kalmadıkları da anlaşılmaktadır. Buna rağmen hakem heyeti de 17.02.2011 tarihli ek kararla hakem ücretini 30.000,00'er TL artırmış, taraflarcada bu ek ücret yatırılmıştır. Hakem heyetince ilave hakem ücreti belirleyip hakem heyetine göndermeleri için taraflara süre verilmesine rağmen, taraflarca hakem ücretinin artırılarak yeniden belirlenmesine ilişkin bir protokol ibraz edilmemiş ve mutabakat sağlanmamıştır. Buna rağmen hakem kurulu 24.05.2012 gün 30 sayılı kararla 6100 sayılı HMK'nın 441 ve 442. maddeleri gereğince hakemlerin ücretlerini belirleyebilecekleri kabul edilerek HMK'nın Hakem Ücreti Tarifesine göre hakem heyeti ücretinin toplam 436.682,00 TL daha artırılmasına karar vermiştir. Hakem Kurulu'nun 01.04.2010 tarihli 1 nolu Tensip Tutanağında hakem sekreterine 10.000,00 TL ücret takdir edilmiş, 17.06.2011 tarih ve 22 nolu kararın 4. bendinde hakem sekreteri ücretine mahsuben şimdilik 10.000,00 TL daha ödenmesine, 30.11.2011 tarihli 26 nolu ara kararının 4. maddesi ile hakem heyeti sekreter ücretine mahsuben 10.000,00 TL ücretin yatırılmasına karar verilmiş, en son 29.06.2012 gün 31 nolu kararın 2. maddesi ile hakem sekreteri ücreti 60.000,00 TL belirlenerek o tarihe kadar yatırılmış bulunan 30.000,00 TL avans düşüldükten sonra bakiye 30.000,00 TL hakem sekreteri ek ücretinin yatırılmasına karar verilmiştir. Ayrıca nihai kararda hüküm kısmı (4-h) maddesinde 10.000,00 TL hakem heyeti sekreterinin özel araçla ulaşım giderinin kendisine ödenmesine ve gider avansından artan 5.070,94 TL'nin de hakem heyeti sekreterinin ücretine mahsuben kendisine bıkarılmasına, böylelikle hakem sekreteri ücretinin 65.073,94 TL olarak tespitine karar verilmiş, aynı maddenin (i) bendinde de gerek ödenmeyen hakem ücreti gerekse sekreter ücretinin davacı-karşı davalı …….. Ortak Girişimi veya taraflardan yarı yarıya oranında veya kararın tahkim yargılamasını ve HMK'nın tabiatına uygun bir şekilde müteselsilen talep etmek noktasında yasal haklarını kullanmakta muhtar olduğunun tespitine şeklinde karar verilmiştir. Az yukarıda açıklandığı üzere sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan HUMK'nın hükümlerine göre HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra verilen iç tahkim kararlarına karşı temyiz yoluna başvurulabileceği ve hakem kararının temyizen incelemesi kabul edildiğinden ve hakemlerce yargılama 1086 sayılı HUMK'nın hükümlerine uygun olarak yürütüldüğünden hakem ücreti ve yargılama giderleriyle ilgili de sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan HUMK'nun, maddi hukuk hükümlerinin ve İçtihadı Birleştirme kararının dikkate alınması zorunludur. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 13.05.1964 gün 1964/1 Esas, 1964/3 Karar sayılı ve uygulanması gereken içtihadı birleştirme kararında ücretin taraflarca belli edilmemiş olması halinde hakemlerin kendi ücretlerini belli edemeyecekleri, tarafların belirtmemiş oldukları hakem ücretlerinin belirlenmesinde Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin uygulanamayacağı kabul edilmiştir. Hakem yargılaması sürecinde görev yapan hakem sekreteri ücreti hakem heyetince belirlenebilir ise de, hakemler bu ücreti belirlerken hakem sekreterinin sarf ettiği emek ve mesaisini göz önünde tutarak hak ve adalet kaidelerine uygun biçimde takdir haklarını kullanmak zorundadırlar. Bu durumda taraflarca hakem heyeti ücretinin belirlenmesi ile ilgili sadece 18.03.2010 tarihli protokol bulunduğu ve bu protokol taraflar için bağlayıcı olduğu ve hakemler kendi ücretlerini artırarak belirleme yetkisini haiz olmadıklarından hakemlerin az görmeleri halinde hakem ücreti ile ilgili taraflar hakkında ayrıca dava açmakta serbest olmak üzere 18.03.2010 tarihli protokol de kabul edilip ödenen ve 17.02.2011 tarihli ek kararla talep edilip taraflarca yatırılması sebebiyle mutabık kalınan 30.000,00'er TL ek hakem ücretinin yargılama giderlerine dahil edilip asıl ve karşı davada haklılık oranlarına göre taraflara paylaştırılması, hakem heyeti sekreterinin ücreti en son 29.06.2012 gün 31 sayılı kararla sarf ettiği emek ve mesaisi dikkate alınarak 60.000,00 TL'ye çıkartılmış ise de; hakem sekreterinin yaptığı işin niteliği hakem yargılama süresi dikkate alındığında takdir edilen bu ücret hak ve adalete uygun olmadığı ve nihai kararın (4h) bendinde özel araç gideri şeklinde dayanağı gösterilmeksizin hakem sekreteri ücreti içinde olması gereken 10.000,00 TL giderin de hakem sekreterine ödenmesine ve davacı-karşı davalılar tarafından yatırılan gider avansının harcanmayan kısmın yatırana iadesi yerine hakem sekreterine ücret olarak ödenmesine karar verilmesi doğru olmadığından hakem heyetince hakem sekreteri için de sarfettiği emek ve mesaisi, işin ağırlığı ve yargılama süreci dikkate alınarak hak ve nısfet kaidesine uygun bir ücret takdir edilip, bu ücretin de yargılama giderlerine dahil edilip, asıl ve karşı davadaki haklılık oranlarına göre taraflar arasında paylaştırılması gerekirken bu hususlar üzerinde durulmadan yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuş, kararın bozulması uygun bulunmuştur. SONUÇ:Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenle davacı-karşı davalıların diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile hakem kararının temyiz eden davacı-karşı davalı yükleniciler yararına BOZULMASINA, 1.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalı-karşı davacı iş sahibinden alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davacı-karşı davalı yüklenicilerine verilmesine, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacı-k.davalılara geri verilmesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 26.02.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.